|
Tijl Uilenspiegel
TIJL
UILENSPIEGEL is een legendarische deugniet en een authentieke
vrijbuiter, die iedereen voor de gek hield. Door zijn streken
was hij zowel geliefd als gevreesd. Als een ware spiegel liet
hij de mensen zien zoals ze werkelijk waren, met al hun eigenaardigheden,
hun goede en slechte eigenschappen. Een oproerkraaier die alle
regels en wetten aan zijn laars lapte, en daarmee juist de aandacht
op alle geldende en (on)uitgesproken regels wist te vestigen.
Zijn naam - Uilenspiegel- zegt het al ik ben u lieden spiegel.
Sinds ongeveer 1500, toen de eerste boeken over hem verschenen,
is hij bekend gebleven omdat hij een grote onafhankelijkheid toonde
en werkelijk anders durfde te zijn dan anderen door grote risico's
te nemen. Maar of hij ook werkelijk bestaan heeft, of een creatie
is van een geniale anonieme schrijver, is niet met zekerheid te
zeggen.
Mogelijk heeft een dergelijk figuur bestaan in
het tegenwoordige Duitsland of misschien zelfs in de Lage Landen.
Misschien door de grote reislust van Tijl zelf, zoals uit de verhalen
blijkt, zijn zijn verhalen over een groot gebied verspreid en
zijn er door de eeuwen heen allerlei verhalen over hem ontstaan.
In 1876 werd daar nog een flinke schep bijgedaan
door de Belg Charles de Coster, die in zijn gelijknamige boek
Tijl Uilenspiegel de hoofdrol liet spelen in de opstand van de
Vlamingen tegen de Spaanse overheersing gedurende de Tachtigjarige
Oorlog.
Sindsdien worden de verhalen van Tijl Uilenspiegel veel met België
geassocieerd, ondanks dat dit een heel andere Tijl betreft.
Tijl was meestal platzak en gebruikte zijn streken
dan ook om aan wat geld te komen. Daarin schuwt hij het conflict
niet, dat al snel ontstaat wanneer Tijl de uitspraken van de mensen
volkomen letterlijk neemt, en ze daarmee een koekje van eigen
deeg geeft.
Niet zelden gaat het in zijn verhalen om verzet tegen een autoriteit
van de knecht van de bakker tot de oproerkraaier in het graafschap.
Maar ook is zijn tegendraadse gedrag, als rechtgeaarde boerenzoon,
nog al eens gekant tegen de stedelingen. Zijn gedrag was overigens
zo bedreigend voor de autoriteiten, dat boeken over zijn streken
een periode lang niet verkocht mochten worden!
Tijl Uilenspiegel
heeft allerlei manieren om aan geld te komen. Ooit was hij op
de markt in Arnhem. Luid riep hij: Tijl Uilenspiegel leest uw
gedachten!!!!
Tijl Uilenspiegel leest uw gedachten! klik
hier en verbaas je!
NASREDDIN
Hodja
 Hodja
Nasreddin
is een legendarische figuur die naar alle waarschijnlijkheid leefde
tussen 1208 en 1284 in Anatolië, centraal Turkije. Al gedurende
zijn leven deden vele verhalen over hem de ronde. Na zijn dood
hebben deze zich vanuit Turkije steeds verder verspreid over de
wereld; via Perzië en Arabië naar Afrika en via de zijderoute
naar India en China. Ook in Europa is Nasreddin Hodja geen onbekende.
Er zijn dan ook heel wat namen waaronder hij schuilgaat; Mulla
Nasr al-din, maar ook Juha of Mushfiqi.
De naam Nasreddin betekent letterlijk 'glorie van het geloof'.
De titel Moela staat dan ook voor dorpspriester. Ook bekleedde
hij functies als leraar (Hodja) en rechter (Kadi).
Nasreddin is vooral een slimme en snelle prater met een onnavolgbare
manier van redeneren. Het resultaat van zijn humor is altijd dat
je als luisteraar gedwongen wordt je eigen vastgeroeste manier
van denken los te laten. Hij is, ondanks zijn soms botte manier
van doen, sympathiek en niet onder één hoedje te
vangen. Bijvoorbeeld:
"Hodja, waarom strooi je toch altijd broodkruimels in je
tuin?"
"Om de tijgers weg te houden."
"Maar Hodja, er zijn hier in de wijde omtrek geen tijgers
te vinden…!"
"Dat bedoel ik. Effectief, of niet soms…?!"
Ufuk Kobas zegt over 'De verhalen van Nasreddin zijn vol van tegenspraak:
soms is hij rijk en vertoeft hij aan de hoven van de sultan, dan
weer is hij zo arm dat hij niet eens een maaltijd kan kopen.[…]
Maar één gegeven is constant: Nasreddin leeft altijd
in een onderdrukte situatie, waarin hij telkens door middel van
een grap de hogergeplaatsten op hun nummer zet, of het egoïsme
van zijn lotgenoot-medemens kritiseert.'
De bekendste beeltenis van hem is Nasreddin, achterstevoren zittend
op een ezeltje.
Op een dag reed Hodja op zijn ezel, zijn neus in de richting van
de staart.
"Hodja," riepen de mensen, "kan je geen ezel rijden?
Je gezicht moet dezelfde kant uitkijken als dat van de ezel."
"Als jullie denken dat ik verkeerd zit, hebben jullie het
mis,"antwoordde Hodja. "Het is deze stomme ezel die
achterstevoren loopt."

Een beeld van Nasreddin in Uzbekistan
| Nasreddin Hodha in de wereld |
Nasreddin
Hodscha |
Duitsland |
Nasr
Eddin Hodja |
Frankrijk |
Nastradhin
Chotzas |
Griekenland |
Mulla
Nasruddin |
Iran |
Nasreddin
Hogia |
Italie |
Nasreddin
Hoja |
Kazakhstan |
Nasreddin
Afandi |
Kyrgyzstan |
Stradin
Hoca |
Macedonia |
Maulana
Nasruddin |
Maleisie |
Dhja |
Marokko |
Molla
Nesiruddin |
Pakistan |
Hodza
Nasredin |
Polen |
Nastratin
Hogea |
Roemenie |
Hodja
Nasreddine |
Rusland |
Nasreddin
Hodja |
Spanje |
Nasreddin
Hoca |
Turkije |
Nasreddin
Ependi |
Turkmenistan |
Khodja
Nasreddin |
Uzbekistan |
Nasruddin
Hodza |
Joegoslavie |
Nasreddin
Hodja |
Zweden |
Hoe
heet Nasreddin in jouw geboorteland? (Of van jouw
ouders). Volgens ons is hij in minstens 40 landen
bekend.
Dus
de lijst hierboven kan flink groter!
Stuur de naam als je wilt op naar
|
|
Een raadsel
van de Hodja:
DE RACE NAAR MEKKA
De oude Ahmed was een merkwaardig man, zowel bij zijn leven
als na zijn dood. Zijn testament bepaalde, dat zijn beide zoons
een race per kameel naar Mekka moesten houden. Al zijn bezittingen
zouden gaan naar degene wiens kameel het laatst aankwam. De
zoons, die steeds grote eerbied voor hun vader hadden getoond
en zeer gehoorzaam waren, deden hun uiterste best om zijn wens
uit te voeren, maar ze hadden daarmee de grootste moeite.. Elk
van hen was er natuurlijk op gebrand de begeerlijke prijs in
de wacht te slepen in een eerlijke wedstrijd. Geen van beiden
leekdus geen grote haastte hebben om in Mekka te arriveren.
Maar zij wilden ook voldoen aan hun godsdienstige plichten om
binnen de vastgestelde tijd in Mekka te zijn voor de jaarlijkse
bedevaart. Zij treuzelden, talmden, deden het kalm aan, deden
stappen terug, waarbij elk hoopte, dat de ander zich vergissen
zou en het eerst in Mekka zou aankomen. De race was al twee
weken aan de gang, toen ze afstapten, doodop, hongerig en terneergeslagen,
en weenden met de armen om elkaars schouders. Juist op dat moment
kwam toevallig Nasreddin Hodja voorbij en hij bleef staan om
naar de reden van hun verdriet te vragen. Ze vertelden hun droevig
lot, terwijl hij aandachtig toeluisterde. Toen ze klaar waren
met hun verhaal, zei hij: "Uw moeilijkheden zijn niet zo
groot als u denkt", en hij vertelde hun, hoe zij de wens
van hun vader zonder verwijl konden uitvoeren. Zodra Nasreddin
uitgesproken was, sprongen de broers op de kamelen en spoedden
zich op topsnelheid naar Mekka.
Wat had Nasreddin Hodja gezegd waardoor ze voldeden aan hun
vaders wens en ook nog op tijd voor de bedevaart waren?
Toets vertel
in op het toetsenbord en je krijgt het antwoord
maar denk eerst eens na!!
Anansi
de SPIN
Anansi de
Spin komt oorspronkelijk uit de West-Afrikaanse mythologie.
De Ashanti uit Ghana vertellen van oudsher over de spin die
een draad spon van het hemelrijk van de luchtgod Nyami naar
de aarde, en zo de verhalen in de wereld heeft gebracht.
Mythische
verhalen over de oorsprong der dingen, over het waarom van het
gedrag van mensen en dieren, over ziekte en over dood. Ook leerde
hij de mensen hoe het land te bewerken, te zaaien en te oogsten.
Toen veel West-Afrikanen naar het Caribisch gebied werden verscheept,
ontstond er een nieuw verhaal over Anansi: hij zou Walvis opdracht
gegeven hebben een van zijn spinnedraden in zijn bek te nemen
en daarmee naar de overkant te zwemmen. De oudste zoon van Anansi
werd er vervolgens op uitgestuurd over die draad naar de nieuwe
wereld te lopen en de mensen daar van de avonturen van Anansi
op de hoogte te houden.
Maar Anansi
de Spin kent ook een ander gezicht. Verhalen die doen denken
aan Reynaard de Vos, of de typische trickster-verhalen over
de Noord-Amerikaanse Coyote. Verhalen over een aartslui dier
met voortdurende honger naar voedsel en rijkdom en dat bijna
iedereen te slim af is, zeker de sterkere dieren, behalve wanneer
hij er volkomen op rekent iedereen naar zijn pijpen te laten
dansen, om dan flink op zijn nummer gezet te worden.
De spinneman Anansi is, als cultureel erfgoed, samen met de
slaven, van Afrika naar het Caribische gebied getransporteerd.
Mede daar kreeg Anansi samen met zijn vrouw Ma Akoeba nieuwe
namen, karaktereigenschappen en nieuwe verhalen toegeschreven.
Noni Lichtveld schrijft: 'Er gaan honderden verhalen rond over
zijn heldendaden en stommiteiten. Hij is een slimme grapjas,
een slechte leermeester en een onbeschaamde gulzigaard, waarvan
je nooit weet wat je kunt verwachten… Hij kan een vindingrijke
vriend zijn of een handige bedrieger.' (Lichtveld 1997: blz.
7)
Dit soort
verhalen bereikte niet voor niets een grote populariteit onder
de toenmalige slaven. Zo komen een aantal thema's telkens terug:
eten & honger, rijk & arm, werken & nietsdoen. Anansi
was door zijn schranderheid immers iedereen te slim af en wist
-zonder er hard voor te werken- de sterkeren en machtigen een
loer te draaien; zo konden de slaven in verkapte vorm hun kritiek
uiten op hun situatie. Maar ook was de humor die uit de verhalen
spreekt een noodzakelijk ingrediënt om de omstandigheden
beter te kunnen dragen.
De landen
waar Anansi zich ophoudt hebben zich behoorlijk uitgebreid:
van Suriname tot in het zuiden van de Verenigde Staten. Toen
veel Nederlanders vanuit die gewesten naar Nederland emigreerden,
namen zij op hun beurt Anansi mee naar dit land.
|