Wereld Feesten Almanak


Onafhankelijkheidsdag
Datum:
jaarlijks op 9 december


Onafhankelijkheidsdag

Datum: vrijdag 9 december 2016
Land / gebied: Tanzania
Tanzania Op 9 december 1964 werd Tanzania daadwerkelijk onafhankelijk van Groot-Brittannië met de totstandkoming van de Federale Republiek van Tanzania, waarin Tanganyika en de eilanden Zanzibar en Pemba verenigd werden. Julius Nyerere werd de eerste President.

Op basis van archeologische vondsten mogen we aannemen dat de Verenigde Republiek Tanzania - een samenstelling van Tanganyika en Zanzibar - 1,8 miljoen jaar geleden al bewoond werd. Omstreeks de 4e eeuw zetten Arabische handelslieden voet aan wal. Aan het begin van de 12e eeuw hadden zich vele Arabieren en handelaren uit landen als Perzië (het huidige Iran) en India gevestigd over de gehele oost-Afrikaanse kust, waar zij steden en handelsposten stichtten. Aan het eind van de 15e eeuw arriveerden de Portugezen en hoewel zij de daaropvolgende eeuwen in het kustgebied van Tanzania veel invloed kregen, werden zij in 1828 verdreven door de Arabieren van Oman. De sultan van Oman, Seyyid Said, verhuisde in 1840 zijn hoofdstad naar Zanzibar. Naast de aanwezigheid van een Arabische elite, groeide ook de gemeenschap van Indiase handelslieden op Zanzibar. Uit handelsoverwegingen stimuleerde sultan Said deze groep om zich op het eiland te vestigen.

Over de binnenlanden van Tanzania is veel minder bekend dan het kustgebied. Halverwege de 19e eeuw begonnen Europese missionarissen en ontdekkingsreizigers het gebied te verkennen. Eind 19e eeuw werd de Duitse Oost-Afrika Vereniging opgericht en sloten de vertegenwoordigers hiervan verdragen met de plaatselijke ‘chiefs’. In 1890 werd Tanganyika een Duitse kolonie. Al snel verzette de lokale bevolking zich tegen deze Europese overheersing en in 1907 resulteerde dit in de zogenaamde ‘Maji Maji’ opstand waarbij zeker 120.000 Afrikanen het leven lieten. De Duitse kolonisatie eindigde na de Eerste Wereldoorlog en het land werd een mandaat van Groot-Brittannië. Wel bleven de Duitsers nog in grote getale aanwezig in het land, bijvoorbeeld als plantagehouders.

Gaandeweg groeide het nationale bewustzijn bij de lokale bevolking en in 1929 werd de Tanganyika African Association (TAA) opgericht die in 1954 werd omgevormd tot een daadwerkelijk politieke beweging: de Tanganyika African National Union (TANU). Bij de eerste landelijke verkiezingen in 1958 en 1959 won de TANU - onder leiding van Julius Kambarage Nyerere – overtuigend. In mei 1961 verkreeg Tanganyika volledig zelfbestuur, Zanzibar volgde twee jaar later. Op 9 december 1964 werd het land daadwerkelijk onafhankelijk met de totstandkoming van de Federale Republiek van Tanzania, waarin Tanganyika en de eilanden Zanzibar en Pemba verenigd werden. Julius Nyerere werd President; vice-president werd sjeik Abeid Karume, voorzitter van de Volksrepubliek Zanzibar en Pemba. Dit gebeuren verliep echter niet zonder slag of stoot. Aan de unie ging een bloedige revolutie vooraf: een staatsgreep tegen het toenmalige sultansbewind waarbij honderden doden vielen en duizenden het land ontvluchtten, gevolgd door een jarenlange éénpartijstaat met vele, tot op de huidige dag onopgeloste moorden en gedwongen verdwijningen (president Nyerere erfde een meerpartijensysteem maar schafte dit na twee jaar af waarbij hij de alleenheerschappij van de TANU invoerde). Het proces rondom de totstandkoming van de unie verliep ondoorzichtig en onduidelijk: de unie werd in allerijl in elkaar geïmproviseerd met allerlei “tijdelijke" regelingen welke nooit in meer definitieve arrangementen werden omgezet. Het bindmiddel van de unie leek met name het in beide landsdelen (Tanganyika & Zanzibar) aan de macht zijn van dezelfde politieke partij: de TANU (het huidige CCM). Dit gegeven heeft de relatie tussen de eilanden Zanzibar het meer oppositiegezinde Pemba niet bevorderd (zie ook paragraaf binnenlandse politiek). Het beleid van de TANU was gebaseerd op het Chinese communistische model waarbij zogenaamde ujamaa dorpen werden opgericht voor collectieve landbouwactiviteiten. In deze dorpen was veelal ook een school en gezondheidscentrum aanwezig. Midden jaren zeventig ging het snel bergafwaarts met het land, onder meer als gevolg van verminderde landbouwopbrengsten en industriële productie. Een korte oorlog met Uganda (ter verwijdering van Idi Amin) verergerde de situatie. De economische problemen waar het land in 1983 tegenoverstond, dwong de regering hulp te vragen van het IMF en de Wereldbank.

In 1977 vormde de TANU samen met de Zanzibari partij (de Afro-Shirazi Party -ASP) een nieuwe partij: de Chama Cha Mapinduzi (CCM). Nyerere zou president blijven tot 1985 en bleef daarna voorzitter van de CCM. Zijn opvolger, Ali Hassan Mwinyi, zette onder internationale druk koers naar een meerpartijenstelsel. In 1992 werd een grondwetswijziging aangenomen die het meerpartijenstelsel opnieuw invoerde en het bestaan van oppositiepartijen toestond. Bij de verkiezingen in 1992 hadden deze nieuwe partijen nog weinig in te brengen, gezien de privileges die de CCM bij radio en pers genoot, maar een eerste stap was gezet. Bij de verkiezingen van 1995 behield de CCM de macht en werd Benjamin Mkapa de nieuwe president. Hij werd opnieuw herkozen in 2000 en in 2005 opgevolgd door Jakaya Kikwete.

De spanningen tussen zowel de CCM en oppositiepartij CUF als tussen de eilanden Zanzibar versus Pemba, leidden het afgelopen decennium regelmatig tot politieke onrusten. De verkiezingen in 2001 waren aanleiding voor veel ongeregeldheden met als triest eindresultaat 31 doden. De presidentiële-, parlementaire- en gemeenteraadsverkiezingen voor Zanzibar op 30 oktober 2005 zijn, ondanks geconstateerde onvolkomenheden, redelijk verlopen. Hoewel na 30 oktober opnieuw ongeregeldheden plaatsvonden zijn de verkiezingen internationaal niet openlijk veroordeeld. Wegens het plotseling overlijden van één van de kandidaten voor het vice-presidentschap van de Unie werden de nationale verkiezingen voor de Unie van Tanzania uitgesteld tot 14 december 2005. Ook deze verkiezingen verliepen rustig en zijn door internationale waarnemers als vrij en eerlijk aangemerkt.

Zie ook

Meer informatie (externe link)


Een feestdag in Tanzania.