Wereld Feesten Almanak


Oudejaarsavond
Datum:
jaarlijks op 31 december


Oudejaarsavond

Datum: zaterdag 31 december 2016
Land / gebied: Wereld
De laatste dag van het jaar in alle landen die de westerse kalender hanteren. Oudejaarsavond (ook wel: Silvester of Silvesteravond) wordt jaarlijks gevierd op de laatste dag van het jaar - 31 december. Na middernacht, wanneer het nieuwe jaar is begonnen, wordt vuurwerk afgestoken.

Ook wel oudejaarsdag genoemd, en samen met de daarop volgende nieuwjaarsdag oud en nieuw.

Op en rondom oudejaarsavond worden er diverse lekkernijen gegeten, waaronder: oliebollen, appelbeignets, appelflappen, knieperties, spekdikken en oudejaarskoekjes.


Een alternatief voor vuurwerk is carbid; het carbidschieten met behulp van oude melkbussen is vooral in het noorden en oosten van Nederland in gebruik. Dit gebeurt meestal overdag.

Nederland
In Nederland is het traditie om oudejaarsavond met familie en vrienden te vieren. Vaak gebeurt dit in huiselijke kring, waarbij oliebollen en/of appelbeignets en (hartige) hapjes worden gegeten en tevens gedronken wordt. Ook wordt vaak een diner gehouden. De laatste seconden van het jaar worden door velen hardop afgeteld.

Ook worden er speciale oudejaaravondfeesten in diverse gelegenheden gehouden. Vooral op het platteland worden door veel gemeenten zelf nachtelijke feesten opgezet, om het alcoholgebruik van jongeren en mogelijk vandalisme in de hand te kunnen houden.

Inmiddels is de oudejaarsconference, die op de televisie wordt uitgezonden, ook een Nederlandse traditie geworden.

In enkele protestantse kerken houden aan het begin van de avond een kerkdienst, waarin ook de overledenen van het afgelopen jaar herdacht worden. Dat gebeurt nu steeds vaker op de laatste zondag voorafgaande aan de eerste advent: de zgn. laatste zondag van het kerkelijke jaar. Met de eerste advent begint al het kerkelijke jaar. In gereformeerde families wordt voor middernacht psalm 90 gelezen, al is deze traditie aan het verdwijnen.

Om klokslag twaalf uur wordt traditioneel champagne gedronken en wenst men elkaar bijvoorbeeld een goed en gezond nieuw jaar. Daarna gaat men vaak naar buiten om buren geluk toe te wensen en vuurwerk af te steken. Tevens zullen tussendoor veel kerken hun klokken laten luiden om het nieuwe jaar te verwelkomen.

Er rijdt geen enkel openbaar vervoer tussen 20.00 en 01.00 uur (een enkele internationale langeafstandstrein komt nog aan rond 21.00 uur).

België
In België wordt oudejaarsavond meestal gevierd met familie of vrienden, en er wordt een uitgebreid maal geserveerd, dat eindigt met koffie in de kleine uurtjes. Rond middernacht wordt meestal luidop meegeteld en om middernacht staat iedereen rechtop om elkaar drie kussen te geven en een gelukkig nieuwjaar te wensen. Vaak worden dan ook de goede voornemens uitgesproken. Meestal gaat iedereen dan naar buiten om vuurwerk af te steken of te bekijken. Ook is het in net als in Nederland gebruikelijk dat veel kerken het nieuwe jaar verwelkomen door de klokken te laten luiden.

In gezinnen waarin gedoopt wordt, wordt net na middernacht het woord gegeven aan de kinderen, die traditioneel hun nieuwjaarsbrief voorlezen, waarin ze hun ouders en doopmeter en -peter de beste wensen geven. Nadien krijgen ze hun geschenk.

In België worden er op oudejaarsavond en nieuwjaarsdag extra busdiensten ingezet om rijden onder invloed tegen te gaan. In vele Belgische steden wordt dit aangemoedigd door het gemeentebestuur door middel van gratis bustickets die geldig zijn op oudejaarsavond en nieuwjaarsdag. De laatste jaren zetten jongeren zich ook in om feestgangers vrijwillig met hun eigen auto naar huis te brengen. Deze actie gaat uit van de Responsible Young Drivers.

Duitsland
In Duitsland en enkele andere landen is de sketch Dinner for One een traditioneel onderdeel van de televisieprogrammering op deze avond. Ook in Duitsland is het Bleigießen (loodgieten) populair, waarbij heet lood in een pot water wordt gegoten en uit de resulterende vormen de toekomst wordt gelezen. Ook vindt Rummelpottlaufen plaats in Noord-Duitsland en Denemarken.

Frankrijk
In Frankrijk is oud en nieuw een vriendenfeest. Oudejaarsavond wordt met grote groepen tegelijk gevierd. Of via de traiteur of met eigen recepten. Heel gebruikelijk is het je in te schrijven voor een 'reveillon' in een restaurant, waar dan een tien gangen diner, onderbroken met dans en muziek, geserveerd wordt tot in de vroege uurtjes. Je ziet groepen jongeren in de supermarkten karretjes volladen met 'veel voor weinig geld', ook de traiteur-afdeling wordt veel gebruikt. Specialiteiten zijn oesters en fruits de mer, oliebollen kent men niet.

Italië
Naast de feesten in huiselijke kring en gewoon op straat, wordt er ook samen feest gevierd in dorpshuizen, hotels en discotheken. Al dan niet geboekt als arrangement, pacchetto, met hierin cenone, festa e pernottamento (overnachting). Dit veglione di Capodanno (Oudejaarsbal) duurt meestal tot in de kleine uurtjes. In grote, maar ook wat kleinere steden komen de Italianen bij elkaar op de grote, centrale pleinen. Het is de gewoonte wakker te blijven om de eerste zonsopkomst van het Anno Nuovo mee te maken. Het begin van het nieuwe jaar wordt altijd groots gevierd.

In Napoli kende men de traditie van Lo Sciuscio. Een groepje zangers dat al zingend van huis tot huis trok. Hun liedjes en muziek waren bedoeld om geluk te brengen in het nieuwe jaar. De deur niet open doen betekende een jaar ongeluk. De traditie is zo goed als uitgestorven, maar in kleine dorpjes wordt deze soms nog in ere gehouden.

De volgende ochtend als iedereen weer is bijgekomen, kan de dag traditioneel beginnen met het bijwonen van de heilige mis of het bekijken van het Urbi et Orbi uitgesproken door de paus op het Piazza San Pietro.

Spanje
Op oudejaarsavond - Noche Vieja - blijven vele Spanjaarden tot middernacht thuis. Daarna is het feesten buiten de deur, met name voor de jongere generaties. In Spanje kennen ze een traditie die uit het begin van de 20e eeuw stamt. Deze traditie heet 'Las Uvas de la Suerte' ('druiven voor geluk'). Iedereen krijgt een schaaltje met twaalf druiven. Op het moment dat de klok op de Puerta del Sol in Madrid 12 uur begint te slaan, wordt er 'druifgehapt'. Een druif per klokslag. Dit moet geluk en voorspoed geven voor het nieuwe jaar. Het idee ontstond toen er aan het begin van de 20e eeuw een keer een erg omvangrijke druivenoogst was.

De klok op de Puerta del Sol is op de televisie te zien. Nadat de druiven naar behoren zijn verwerkt, wordt er getoost op het nieuwe jaar. Met heerlijke, Spaanse champagne (Cava)! En dan wordt er uitbundig gefeest tot de vroege ochtend.

Brazilië
In Brazilië vieren veel mensen deze avond op het strand, meestal geheel gekleed in wit om hun goede intenties voor het nieuwe jaar uit te drukken. Velen gooien rozen en andere bloemen in de golven als offer aan de Afro-Braziliaanse zeegodin Iemanjá.

Schotland
In sommige dorpen vullen ze vaten met teer en steken die aan en laten ze door de straten rollen. Op deze manier wordt het oude jaar opgebrand en mag het nieuwe jaar beginnen. De Schotten geloven dat de eerste persoon die je huis binnenkomt in het nieuwe jaar je ofwel geluk of geen geluk brengt. Het meeste geluk zal een bezoeker met donker haar brengen die ook nog iets meebrengt. Dit gebruik wordt 'first-footing' genoemd. Het nummer 'Auld Lang Syne' wordt gezongen als de klok 12 uur slaat tijdens de jaarwisseling.

Denemarken
In Denemarken heet Oudejaarsavond 'Nytårsaften'.

Verder lezen