De Wereld-alfabetiseringsdag (of Internationale Dag tegen Ongeletterdheid) is ingesteld om aandacht te schenken over de gehele wereld aan analfabetisme.

Prinses Laurentien is een van de boegbeelden van de alfabetisering en is vooral actief op dit gebied in Nederland.

Een analfabeet is iemand die de vaardigheid in lezen, spellen en schrijven niet of in onvoldoende mate beheerst. In het Nederlands maken we onderscheid tussen analfabeten en laaggeletterden. Laaggeletterden kunnen wel lezen en schrijven, maar beheersen deze vaardigheden niet goed genoeg om te kunnen functioneren in de samenleving. Daarnaast bestaat er een groep mensen met dyslectie, die wel kunnen lezen maar het niet (geheel) kunnen interpreteren. Een analfabeet is echter in het geheel niet in staat teksten te lezen.

Nederland telt 250.000 analfabeten en 1,3 miljoen laaggeletterden of zogenaamde functioneel analfabeten; dit houdt in dat men weliswaar in staat is bijvoorbeeld de eigen naam te schrijven en/of om losse woorden te lezen, maar niet om een langere tekst dusdanig snel en correct te lezen dat men deze ook daadwerkelijk begrijpt. Het aantal mensen dat functioneel analfabeet is wordt vaak onderschat. Zelfs onder jongeren komt functioneel analfabetisme nog veelvuldig voor. 10% van de 15-jarigen heeft grote moeite om bijvoorbeeld Pluk van de Petteflet te lezen.