Sage afkomstig uit: Gemeente Bladel

Doelgroep

Leerlingen groep 7 en 8 van het basisonderwijs.

Thema

Roddel

Samenvatting

Eind 16e begin 17e eeuw wordt de Kempische bevolking geteisterd door een bende. De leiders zijn Rossen Bruno en zijn vrouw Zwarte Kaat. Zij hebben een tijdlang hun hoofdkwartier in Hellenend, een klein gehucht tussen Bladel en Hulsel. Bruno, Kaat en hun trawanten stelen zo veel ze kunnen bij de rijken in de omgeving. Zo ook bij Dirk Ten Vorsel die met zijn jonge gezin woont op de hoeve Ten Vorsel, even ten zuiden van Bladel. Bij een overval op de dag van Driekoningen in 1596 neemt Zwarte Kaat zelfs de pasgeborene van Dirk mee. In de veronderstelling dat Dirk Ten Vorsel het leven heeft gelaten tijdens de overval, vertrekt de bende voor lange jaren naar Duitsland. Na 18 jaar komen ze terug en verblijven weer in Hellensend. Wanneer blijkt dat Dirk nog leefde, besluiten ze hem te vermoorden. Thomas, de ontvoerde zoon van Dirk, beseft te laat dat het zijn vader is die vermoord wordt. Hij verlaat de bende en Kaat probeert ook hem te vermoorden. Dit mislukt en Kaat en haar bende worden met medewerking van Thomas en zijn oudere broer Floris uiteindelijk opgepakt en veroordeeld tot de dood. Zij wordt begraven zonder grafsteen maar wel met een heester op het graf. Die heester is nu nog steeds te bewonderen als de Heksenboom op Ten Vorsel, net ten zuiden van Bladel. 

Werkvormen

- Kringgesprek
- Collage werkstuk
- Drama (optioneel)

Lesopzet

a) De leerlingen luisteren naar het verhaal (optioneel: de verteller –evt. leerkracht vertelt op locatie c/q vertelt onder een opvallende, oude boom)

b) Dirk ten Vorsel wordt door Kaat in een kwaad daglicht gezet bij de bevolking van Bladel. Ze maakt hen wijs dat Dirk zijn vrouw mishandeld. Dat is een roddel. Ze zweept hen op en de bevolking gelooft haar. Denk je dat zoiets nog altijd kan gebeuren? Heb je wel eens een roddel over iemand gehoord? Wat deed je toen? Geloof je een roddel?

Roddelen gebeurt vaak. Er bestaan zelfs roddelbladen (voorbeelden laten zien/benoemen). Wat vind je daarvan?

c) Het lijkt misschien makkelijker mee te lopen met een groep, dan een eigen mening en standpunt te hebben en daar voor te gaan staan. Wat zou je ervoor nodig hebben dat te kunnen? (Bijvoorbeeld door feiten en bewijzen te vragen aan de gene die de roddel over iemand vertelt.)

d) (optioneel) Iemand gaat op de gang staan. De leerkracht fluistert een leerling iets over die persoon in het oor, bijvoorbeeld: "ik heb gehoord dat hij in het winkeltje een rol drop heeft gepikt en hard is weggerend en misschien ook nog een oud vrouwtje omver heeft geduwd en daarna een stok tussen de spaken van een voorbij fietsend jongetje stak, die toen over de kop is geslagen en dat ie toen een kras in de lak van een politieauto heeft gemaakt met een dinges". De leerling die volgt moet het zo goed mogelijk doorvertellen in het oor van de volgende leerling, enzovoorts. Wanneer het verhaal rond is gegaan, wordt de leerling die op de gang staat te wachten terug geroepen. De laatste leerling die het verhaal heeft gehoord, moet nu tegen de groep vertellen wat deze leerling uitgespookt heeft.

e) De leerlingen maken (in deelgroepjes) van natuurlijke- rest- en afvalmaterialen gezamenlijk een heksenboom. Een heksenboom is een grillige, oude boom met wortels die deels boven de grond liggen. Een heks mocht niet in gewijde (van de kerk) grond liggen en werd dus ergens in het bos of midden op een akker begraven.

Optioneel kan hier ook individueel aan gewerkt worden: op papier met materialen (wol, schors, touw, blad) en lijm.

Doelstelling

- Leerlingen maken kennis met het mechanisme van een roddel.
- Leerlingen leren hoe ze met roddels kunnen omgaan.
- Leerlingen zijn met elkaar bezig met het tot stand brengen van een drie dimensionaal kunstwerk.

Begrippen-/woordenlijst

Roddel, roddelen: mensen praten op een (meestal) vervelende manier over iemand die niet bij het gesprek zelf aanwezig is. Het zijn geruchten en het kan over privé informatie gaan. De gene over wie het gaat is er niet bij en kan zich dus niet verdedigen. Verhalen die van mond op mond gaan, kunnen een heel eigen leven gaan leiden. Daardoor worden er alleen maar meer dingen bij verzonnen. Roddels kunnen de naam (imago) die iemand heeft verpesten en vriendschappen kunnen erdoor stuk gaan.