Sage van de gemeente:

• De zuurkool van Bommen Berend

Website van de gemeente:

• http://www.haren.nl/live/home.pag

De vroegste sporen van bewoning op het grondgebied van de huidige gemeente Haren gaan terug tot zo'n 4500 jaar geleden. Archeologische opgravingen legden grafheuvels, een bekergraf en een hunebed bloot. Vondsten van munten en potscherven wijzen op bewoning in de Romeinse tijd en in de middeleeuwen. Die vondsten wijzen er op dat Haren sinds de vroege middeleeuwen al een permanente bewoning kende. Haren, Onnen, Glimmen en Noordlaren waren in die middeleeuwen afzonderlijke buurschappen. Ze maakten samen met andere buurtschappen deel uit van het rechtsgebied Gorecht. Nu vormen de vier dorpen samen de gemeente Haren.

Destijds lagen de nederzettingen Haren, Onnen, Glimmen, Noordlaren, Essen, Hemmen, De Dilgt en Helpman in het hoge gedeelte van het Gorecht. Het Gorecht werd in 1040 door de toenmalige Duitse keizer geschonken aan de bisschop van Utrecht. Deze oefende sindsdien hier zowel het geestelijke als het wereldlijke gezag uit. In 1392 kreeg de stad Groningen het Gorecht voor 100 jaar in pacht. Dit betekende ook dat de Stad vanaf dat moment ook recht sprak en het Gorecht bestuurde. In 1460 kocht de Stad het Gorecht van de toenmalige bisschop. Aan het einde van de zestiende eeuw vormen de stad Groningen en de Ommelanden één provincie, waarvan ook Haren deel uitmaakt.