Leesidee: Sappe de pachtinner
Sage afkomstig uit: Gemeente: Hoogezand-Sappemeer

Doelgroep

Leerlingen van groep 7-8 van het basisonderwijs.

Thema

Hebzucht.

Samenvatting

'Je ziel aan de duivel verkopen', dat deed Sappe, een sterke, maar arme kerel die in een groot stuk niemandsland, of allemansland, zoals men het ook noemde, woonde. Hij wilde welvarend te worden, maar de duivel vroeg een prijs.

Werkvormen
- vertelverhaal
- gesprek en inventarisatie
- ruilmarkt.

Lesopzet

a. Sappe is een hebzuchtige man. Vroeger was hij arm, maar door zijn ziel te verkopen aan de duivel kan hij rijk worden. Hij moet de pacht (huur) innen bij de bevolking. Dit doet hij in opdracht van de abt van het klooster, maar Sappe wil nog rijker worden en steekt een deel in eigen zak. Kun je voorbeelden geven van mensen die net zo hebzuchtig zijn? Ben je zelf wel eens hebzuchtig? Wat vind je er van?

b. Tegenwoordig is er (wereldwijd) veel aan de hand met banken: De kredietcrisis. Hoge bazen bij de banken strijken enorme bonussen (extra's) op. Omdat het slecht gaat met de banken, krijgen ze steun. Die steun wordt betaald uit belastinggeld (geld afgedragen door de burgers van een land). Ook hier halen de bankiers bonussen voor zichzelf af. Veel mensen zijn hier woedend over. Wat vind je van deze toestand?

c. Is geld eigenlijk wel een eerlijk middel? Wat is geld eigenlijk? Het is in principe een ruilmiddel. Zou je ook iets anders dan geld voor goederen kunnen ruilen? - Ja, je kunt anderen diensten en/of producten aanbieden. Iemand is goed met computers bouwen, maar weet niets van fietsen repareren. Een ander bakt graag koekjes of fokt hamsters. Zo kun je onderling helpen (wie wil er een hamster?). Wat is jouw 'skill'? Waar ben jij goed in? - Inventarisatie.

d. Op basis van de inventarisatie kan een 'markt van vraag en aanbod' in de groep ontstaan. Leerlingen zoek elkaars 'match' en spreken af. Volgende dag/week kan ieder zijn/haar dienst of product meenemen.

Doelstelling

Het begrip hebzucht, de grenzen aan groei en de betekenis van geld leren kennen en het (praktisch) onderzoeken van alternatieven.

Begrippen-/woordenlijst

Sapmeer: Het Sapmeer werd ook Duivelsmeer genoemd.

Ontginnen: het in cultuur brengen van woest land (bruikbaar maken voor bijvoorbeeld landbouw).

Pachten: het 'huren' van grond, of viswater.

Daliegat: Daliegaten ontstonden doordat in een veengebied klei uit de ondergrond werd gewonnen (gegraven). De gaten die zo ontstonden, werden gevuld met veen. Na het afgraven van het veen, bleven de met veen opgevulde gaten verder dalen terwijl de kleigrond omheen op hetzelfde niveau bleef.

Heem: 'Huis en heem'; huis en haard, heem is heim, heim(wee) is 'thuis'.

Graperiger: graaierig, hebberiger.

Mede mogelijk gemaakt door de gemeente Hoogezand-Sappemeer.