1938
Gebroken glas: 7 jaren van diepe ellende zullen volgen
VANDAAG
DE DAG
9
november

"Kristallnacht".Nadat de nazigezinde pers de moord op een diplomaat in Parijs door een joodse banneling breed heeft uitgemeten worden in Duitsland, in de nacht van 9 op 10 november 1938 massaal Joden aangevallen. Synagogen gaan in vlammen op, joodse winkels, huizen, scholen, begraafplaatsen en ziekenhuizen worden geplunderd, beklad en vernield. Het lijkt een spontane uitbarsting van volkswoede, maar in werkelijkheid is de aanval zorgvuldig geregisseerd door nazi-kopstuk Goebbels en zijn propaganda-afdeling. Het gevolg: bijna 100 doden, 7500 verwoeste winkels en 267 uitgebrande synagogen. De politie arresteert niet de daders, maar de slachtoffers. 30.000 joden worden ingerekend en hun bezittingen worden geconfisqueerd. Omdat de gebeurtenissen de openlijke voorboden zijn van de de shoah, de moord op 6 miljoen joden, en honderdduizenden Roma en Sinti (zigeuners), homoseksuelen, communisten en anarchisten, vakbondsleden en vele anderen is 9 november ingesteld als Internationale dag tegen fascisme en antisemitisme.
9 november geboren
1818
1974
1934


1974Bridget Maasland
Nederlands presentatrice.
1965Rick Nieman
Nederlands nieuwslezer en presentator.
1934Carl Sagan
Amerikaans astronoom en schrijver.
1929Imre Kertész
Hongaars schrijver. Nobelprijs voor de literatuur 2002.
1928Wim Bosboom
Nederlands radio- en tv-presentator.
1899Klaas Norel
Nederlands schrijver van voornamelijk jeugdliteratuur.
1818Ivan Toergenjev
Russisch schrijver en dichter (Vaders en zonen).
9 november in de geschiedenis
1923
1985
1989
1938


1989Val van de Berlijnse muur.
1985Vlak voor sluitingstijd valt de Bende van Nijvel het warenhuis Delhaize in Aalst binnen en schiet met zware munitie op alles wat beweegt. Er sterven 8 mensen. Voor zover bekend was dit de laatste overval die de bende pleegde. Er is nog niemand veroordeeld.
1985De 22-jarige Gari Kasparov wordt de jongste schaakkampioen ter wereld na zijn overwinning op Anatoli Karpov. Hij blijft wereldkampioen tot 2.000.
1983Grootondernemer Freddy Heineken en zijn chauffeur Ab Doderer worden ontvoerd. In een brief eisen de ontvoerders 35 miljoen gulden losgeld. Op 30 november worden Doderer en Heineken gevonden in een fabrieksloods in Amsterdam.
1962De Nederlandse Rina Lodders wordt gekozen tot Miss World 1962.
1961Brian Epstein bezoekt de Cavern in Liverpool en ziet voor het eerst de Beatles.
1953Cambodja wordt onafhankelijk van Frankrijk.
1938De Kristallnacht: eerste georganiseerde aanval tegen Joodse inwoners in Nazi-Duitsland. In deze nacht worden 267 synagogen in brand gestoken, +/- 7.500 winkels en bedrijven verwoest en 91 Joodse mensen vermoord.
1923De Hitler-putsch, een mislukte greep naar de macht in Beieren.
1799Napoleon Bonaparte pleegt zijn staatsgreep van 18 Brumaire in Frankrijk en installeert het Consulaat.

9 november overleden
1918
1970
1991


2006Markus Wolf
Duits topambtenaar, van 1952 tot 1986 hoofd van de Stasi (geheime dienst) van de Duitse Democratische Republiek, het vroegere Oost-Duitsland.
1991Yves Montand
Frans acteur en zanger.
1989André Kloos
Nederlands vakbondsman.
1970Charles de Gaulle
Frans generaal en politicus. Prresident van de Vijfde Republiek (1959-69).
1953Dylan Thomas
Brits schrijver en dichter. Wordt beschouwd als een van de belangrijkste dichters van de 20ste eeuw.
1940Neville Chamberlain
Premier van het Verenigd Koninkrijk.
1918Guillaume Apollinaire
Guillelmus Albert Vladimir Alexandre Apollinaire de Kostrowitzk. IItaliaans Franstalig schrijver en dichter.
9 november feestdagen