Volksverhalen Almanak


Leeftijd:
Verteltijd: ca. 3 min.
Herkomst:

Wie heeft er suiker in de erwtensoep gedaan Een lied van Lou Bandy

Er was in 't militaire kamp
Een grote consternatie
Niet meer of minder dan een ramp
Bedreigde onze natie
De erwtensoep was zwaar mislukt
En iedereen vroeg bedrukt

Wie! Wie! Wie!
Wie! Wie! Wie!
Wie heeft er suiker in de erwtensoep gedaan
Wie heeft dat gedaan
Wie heeft dat gedaan
De hele compagnie die heeft het eten laten staan
Wie heeft er suiker in de erwtensoep gedaan

De korporaal zei: Eerst proef ik
'k Geloof dat jullie dazen
Hij kreeg de hik en liet van schrik
Gauw voor de dokter blazen
Tot de sergeant kwam van de week
Die vroeg als krijt zo bleek

Wie! Wie! Wie!
Wie! Wie! Wie!
Wie heeft er suiker in de erwtensoep gedaan
Wie heeft dat gedaan
Wie heeft dat gedaan
De hele compagnie die heeft het eten laten staan
Wie heeft er suiker in de erwtensoep gedaan

En de sergeant-majoor was kwaad
Hij liep rood aan van woede
Zijn snor stond stijf als prikkeldraad
Het sein: Weest op uw hoede
Hij knarste eerst een tandenknars
En bulderde toen bars

Wie! Wie! Wie!
Wie! Wie! Wie!
Wie heeft er suiker in de erwtensoep gedaan
Wie heeft dat gedaan
Wie heeft dat gedaan
De hele compagnie die heeft het eten laten staan
Wie heeft er suiker in de erwtensoep gedaan

De luitenant, geaffecteerd
Zei: Wie maakt hier nu mopjes
Ik heb de soep geïnspecteerd
Ze smaakt naar Haagse Hopjes
Geeft acht... rechts richten... kom nu lui
Wie tapte deze ui

Wie! Wie! Wie!
Wie! Wie! Wie!
Wie heeft er suiker in de erwtensoep gedaan
Wie heeft dat gedaan
Wie heeft dat gedaan
De hele compagnie die heeft het eten laten staan
Wie heeft er suiker in de erwtensoep gedaan

De kapitein, die plots gewekt
Door deze soep-affaire
Een nieuwe krachtterm had ontdekt
Gaf daarvan de première
Knots knald'rement! zo riep hij luid
Wie haalt hier zoiets uit

Wie! Wie! Wie!
Wie! Wie! Wie!
Wie heeft er suiker in de erwtensoep gedaan
Wie heeft dat gedaan
Wie heeft dat gedaan
De hele compagnie die heeft het eten laten staan
Wie heeft er suiker in de erwtensoep gedaan

Tenslotte kwam de kolonel
Correct en afgemeten
Zei: Strafmarcheren, 't hele stel
Ik ga in 't Zwaantje eten
En sjokkende de heide door
Zong de compie in koor

Wie! Wie! Wie!
Wie! Wie! Wie!
Wie heeft er suiker in de erwtensoep gedaan
Wie heeft dat gedaan
Wie heeft dat gedaan
De hele compagnie die heeft het eten laten staan
Wie heeft er suiker in de erwtensoep gedaan


*   *   *

Wie heeft er suiker in de erwtensoep gedaan Samenvatting
Een lied van Lou Bandy.

Toelichting
Lodewijk Ferdinand Dieben (19 april 1890 - 24 juni 1959) beter bekend onder zijn pseudoniem van Lou Bandy was een Nederlandse zanger en conferencier die in de periode tussen de beide wereldoorlogen een van de populairste artiesten van Nederland was. Tot zijn bekendste liedjes behoren: ‘Zoek de zon op’, ‘Schep vreugde in het leven’ en ‘Louise zit niet op je nagels te bijten’.

Bandy, afkomstig uit een Haags arbeidersgezin, werkte als piccolo, huisbediende, straatzanger en als dienstplichtige bij de marine voordat hij in 1915 een serieuze carrière in het variété begon. Aanvankelijk trad hij samen met zijn broer Willy op onder de naam The Bandy Brothers (Bandy is een veramerikaanste omkering van de lettergrepen Die-ben.) Al snel bleken de karakters van de broers echter te sterk te botsen om zinvol te kunnen samenwerken; in tegenstelling tot Willy stond Lou bekend als een moeilijk mens.

Lou ging verder onder de naam Lou Bandy. In 1921 trouwde hij met de pianiste Eugenie Küch, een Duitse officiersdochter die een grote invloed op zijn carrière zou hebben: ze bracht hem nettere omgangsvormen bij, deed hem het belang van het spreken in beschaafd Nederlands inzien en bezorgde hem zijn eerste lucratieve contracten. Met haar steun wist de Haagse volksjongen zich in de loop der jaren tot in de top van het establishment van artiesten, impresario's en theatereigenaren te werken.

Bandy werd bij het publiek bekend als zanger van vrolijke teksten, meestal van de hand van Ferry van Delden of Philip Pinkhof (alias Rido). Bij personen uit zijn directe omgeving had hij een minder vrolijk imago. De anekdotes waarin Bandy zijn collega's met een zure opmerking schoffeert zijn talrijk en menig Hagenees zou zich Bandy jaren later nog herinneren als een kankâhlijâh die er geen probleem in zag om de spiritusdrinkers op het Haagse Malieveld tegen luttele vergoeding een liedjestekst afhandig te maken.

Vanaf 1931 was Bandy de publiekstrekker voor het revuegezelschap De Nationale Revue dat hij in 1939 verruilde voor Jong Nederland. Al die tijd was zijn strohoed zijn handelsmerk. Verder stond hij bekend om de goocheme kwinkslagen die hij tussen de liedjes door maakte. Hij improviseerde vaak en wist - als een stand-up-comedian avant-la-lettre - vaak de lachers op zijn hand te krijgen. Grove teksten schuwde hij daarbij niet. Een mevrouw die te laat binnenkwam begroette hij met de volgende woorden: "Hé Marie, leuk dat je ook komt. Ik had je met kleren aan niet zo gauw herkend."

Als artiest was Lou Bandy veelzijdig. Hij nam als zanger grammofoonplaten op, speelde mee in films, maar was bovenal revueartiest.

Wat zijn opstelling in de oorlogsjaren is geweest blijft een beetje onduidelijk. Feit is dat Bandy zitting heeft gehad in de 'vakgroep kleinkunst' van de door de bezetter ingestelde Kultuurkamer. Die vakgroep werd echter al snel opgeheven en Bandy liet zich tijdens de rest van de bezetting kennen als een anti-Duits artiest. In 1943 zat hij, wegens anti-Duitse provocatie, gedetineerd in het gijzelaarskamp in Haaren. Hij had het namelijk tijdens een optreden gewaagd om het manke loopje van Seyss-Inquart te imiteren. Met een onderdanige brief aan de kampleiding wist Bandy deze straf ongedaan te maken. Korte tijd later kreeg hij, opnieuw wegens anti-Duitse provocatie, huisarrest opgelegd. Hij trad tijdens de resterende oorlogsjaren niet meer op.

De brief aan de kampleiding en zijn betrokkenheid bij de Kultuurkamer leidden er na de oorlog toe dat Bandy door sommigen als 'fout' werd gezien. Tijdens zijn comebackoptreden op 23 juni 1945 in het Concertgebouw in Amsterdam verscheen zelfs een afvaardiging van de Binnenlandse Strijdkrachten op het podium om Bandy te arresteren. Diverse aanwezigen bemoeiden zich ermee met als resultaat dat men voorlopig, in afwachting van nader onderzoek, van arrestatie afzag. Uiteindelijk werd Bandy de gewraakte brief vergeven omdat deze duidelijk onder grote druk was geschreven. Ook de medewerking van het gros der Nederlandse artiesten aan de Kultuurkamer werd na de oorlogsjaren met de mantel der liefde bedekt.

Na de oorlog bleef Bandy nog jaren een van Nederlands populairste artiesten maar in de jaren vijftig bleken zijn hoogtijdagen voorbij. De grote revues waarin hij altijd had geschitterd waren niet meer gewild en Bandy moest zich tevreden stellen met kleinere optredens in het schnabbelcircuit. Daarnaast trad hij regelmatig op in het populaire radioprogramma ‘De bonte dinsdagavondtrein’.

Bandy's behoefte om jonge meisjes aan de haak te slaan drong zich steeds nadrukkelijker op de voorgrond. Dat hij tijdens zijn huwelijk op dit gebied al aan een sterke amoureuze veroveringsdrang had geleden was een publiek geheim, maar nadat zijn vrouw in 1944 was overleden resulteerden zijn escapades zelfs in twee kortstondige huwelijken: in 1948 met de 23-jarige Sinia Franke en in 1952 met de 19-jarige Carla van den Hurk. In beide partners vond de narcistische Bandy niet de kritiekloze bewonderaars waar hij naar zocht en ook door het publiek werd hij niet meer op handen gedragen. Zijn onzekerheid sloeg om in regelrechte podiumangst. Nadat Carla in 1958 van hem scheidde belandde hij enige tijd in een psychiatrische kliniek. De laatste maanden van zijn leven woonde hij alleen in een flat in Zandvoort, waar hij in 1959 zelfmoord pleegde.

Trefwoorden


Thema

Verhaalsoort

Herkomst: Nederland
Verteltijd: ca. 3 min.
Leeftijd: vanaf 11 jaar

Lees ook