Informatie over "Blauwe Gerrit"

Volksverhalen Almanak

Verhalen Feesten Vandaag de dag Nederlandse sagen

Verhalen ⇒ Zoeken ⇒ Landen ⇒ Gelderland

Informatie over: Blauwe Gerrit

SAMENVATTING:
Op een avond valt een jonkheer in het Veluwse bos een jong meisje lastig. Plotseling verschijnt een natuurgeest, die het de jonkheer op zijn beurt lastig maakt, waardoor het meisje kan ontsnappen.

Lees het verhaal ⇒

TOELICHTING:
Vergelijk: De boze geest van Hoge Duvel en Van de Aardmansberg en de Echoput.

Onder de verhalen van aard-, vuur- en luchtgeesten horen de Gelderse verhalen over de plaaggeest Blauwe Gerrit. Volgens de overlevering is het een aapachtige, maar onzichtbare natuurgeest, met gloeiende ogen als schoteltjes, die 's avonds en 's nachts reizigers op hun nek springt en daar de hele reis blijft zitten. Hij nagelt paarden aan de grond en kan ook op je kar springen, waardoor die loodzwaar wordt. Blauwe Gerrit is de naam die men op de Veluwe gaf aan de alf, een natuurgeest uit de Germaanse mythologie. In de Middeleeuwen werden alven beschreven als duivelse wezens die in het onderaardse dodenrijk huisden.

Men was ook erg bang voor vuurgeesten en voor dwaallichtjes, waarvan men dacht dat het de zielen van ongedoopte kinderen waren. Zulke lichtjes lokten wandelaars het moeras in en zaten mensen achterna tot ze thuis waren. Het verschijnsel wordt verklaard door het oplichten in het duister van fosfor in moerasgas.

Er zijn vele versies van hetzelfde verhaal uit Gelderland bekend. Onder andere in "Sagen en sproken van het oude Gelre" door J. A. Slempkes, Zutphen, 1932 en "Onze beste volksverhalen" door T. W. R. de Haan, 1973. De eerste optekening uit de volksmond was omstreeks 1900 in Voorst.

TYPERING:	Een Veluwse sage over een plaaggeest
SOORT:	Spookverhaal
HERKOMST:	Gelderland
LEEFTIJD:	Voor kinderen vanaf 10 jaar en ouder
VERTELTIJD:	ca. 5 min.
OORSPR. TITEL:	Blaauw Garrit
TREFWOORDEN:	veluwe, busloo, paard, nacht, natuurgeest, gelderland, voorst, plaaggeest, kwelgeest
BRON:	"Volksverhalen uit kleurrijk Nederland. Draken en andere vreemde wezens. Verhalen uit de Chinese, Joodse, Nederlandse, Indiase, Turkse, Surinaamse, Marokkaanse en Indonesische verteltraditie" Uitgeverij Lemniscaat, Rotterdam, 1991.

MOGELIJK VERWANT OP GROND VAN TREFWOORD:
busloo
gelderland	⇒ Wichard Sage
kwelgeest	⇒ De boze geest van Hoge Duvel
nacht	⇒ De ruiter zonder hoofd ⇒ De geesten van de nacht ⇒ Het sluitkettinkje ⇒ De derde visser ⇒ De jaguar die 's nachts lawaai maakt ⇒ Hoe de vogels de nacht op aarde haalden ⇒ De slangen ruilen de nacht ⇒ Anansi leest de gedachten van de hemelgod
natuurgeest	⇒ Meester en knecht
paard	⇒ Kaatje Kraaknoot ⇒ De witte slang ⇒ De verstandige lieden ⇒ Zijderups en paard in de hoge oudheid ⇒ De koopman die medelijden had ⇒ Een heks in Queen's County ⇒ De boom met de gouden appels ⇒ Vrouwe Ward ⇒ Het houten paard ⇒ De ruiter zonder hoofd ⇒ Waarom er kegels aan de dennen groeien ⇒ De twaalf werken van Herakles ⇒ Ederland de kippenhoedster ⇒ Erretje en de os ⇒ Kalfskop ⇒ De boskoning Och ⇒ Pegasus ⇒ De man met de schoen van boomschors ⇒ De eigenzinnige prins ⇒ De vuurvogel en Wassilissa, de tsarendochter ⇒ Het koekemannetje (Gingerbread Man) ⇒ Het verhaal van Eetstokje ⇒ Het paard Mahmoed en de heks ⇒ Assepoester (De glazen muiltjes) ⇒ De belevenissen van de handelsbediende Tokubej ⇒ Gelukkige Hans ⇒ De smid van Fumel ⇒ Hoefijzers aan handen en voeten ⇒ Lady Godiva uit Coventry ⇒ Het vogeltje dat gouden eieren legde ⇒ Dimitri en het vuurpaard ⇒ Baron van Münchhausens paard ⇒ Baron van Münchhausens reis naar Sint-Petersburg ⇒ De arme molenaarsknecht en het katje ⇒ De vier heemskinderen ⇒ De weg naar Samarra ⇒ De toverleerling ⇒ De jongen die leerde lezen ⇒ De gauwdief en zijn meester ⇒ De prinses die niet kon lachen ⇒ Het verklede meisje ⇒ Het ijzeren veulen ⇒ Het betoverde paardenspan ⇒ De ongelovige koning ⇒ De boze geest van Hoge Duvel ⇒ Het paard en de pomp ⇒ Corvetto ⇒ Een demon laat zich verschalken ⇒ Hans met de gouden haren ⇒ De dappere schoenlapper ⇒ De prinses op de glazen heuvel ⇒ Tijl Uilenspiegel en de paardenkoopman ⇒ Het toverpaardje ⇒ Jamamba, de heks ⇒ De gierstkorrel ⇒ De schat te Muiden ⇒ De nachtmerrie ⇒ Met de nachtmare getrouwd ⇒ De god van de armoe ⇒ Het wonderpaard en de prinses (Sifka-Boerka) ⇒ De held Mazeppa ⇒ Maimoenjak ⇒ Hoe de zon en de maan werden ontvoerd en teruggehaald ⇒ Waarom Sinterklaas een nieuwe rode mantel kreeg ⇒ Janna van de Tiggeloven ⇒ Het wijze paardje ⇒ Het zwarte paard ⇒ De luie hasjverslaafde en zijn verstandige vrouw ⇒ De voorspelling op oudejaarsavond ⇒ Het Ruitergat ⇒ Hoe de Gruwel aan zijn paard kwam ⇒ De geschiedenis van de schrokop ⇒ Hoe een boer de dood tartte ⇒ Broer vos en broer konijn ⇒ Het kasteel dat in de lucht zweefde ⇒ Oostelijk van de zon en westelijk van de maan ⇒ De zoon van de arme weduwe ⇒ De magneetberg ⇒ Kalief Haroen Al-Rasjid en Aboe Noewas ⇒ De zoon van de prefect van Yizhou ⇒ De verstandige en eerlijke ezels ⇒ Wat vader doet is altijd goed ⇒ De goudkinderen ⇒ Er is geen dankbaarheid op deze wereld ⇒ De paarden die dachten dat ze engelen waren ⇒ Het zeepaard van Volendam ⇒ Het sprookje van de leeuwin en haar welpje ⇒ Het paard en het hert ⇒ De offereiser ⇒ Robin Hood houdt de sheriff voor de gek
plaaggeest	⇒ De boze geest van Hoge Duvel ⇒ Van de Aardmansberg en de Echoput ⇒ De hoge plaats van Dubbel Negen
veluwe	⇒ De verdwaalde schoolmeester ⇒ De legende van het Solse Gat ⇒ De boze geest van Hoge Duvel ⇒ De Woeste Hoeve ⇒ De bomen van Drie ⇒ Van de Aardmansberg en de Echoput ⇒ De Geknielde Man ⇒ De witte juffer van Hoog Soeren ⇒ De Buntermansberg te Nunspeet ⇒ De Witte Wieven van Lochem ⇒ De reus en de vier mudzakken rogge ⇒ Heilig Huis bij Vierhouten ⇒ Het Ruitergat ⇒ De zwarte vrouw van Staverden ⇒ Het ontstaan van het Uddeler- en Bleekemeer ⇒ Hoe de Gruwel aan zijn paard kwam ⇒ De wilde jacht ⇒ Het spook bij het Solse Gat ⇒ Hoe een schipper door de duivel werd gehaald
voorst	⇒ Het spook van de Koningshof ⇒ De weerwolf van het bos van Engbergen

De Nationale Sprookjesbon. Elke week GRATIS een verhaal ⇒

Leeftijd:

Verteltijd:

ca. 5 min.

Herkomst:

Lees het verhaal ⇒

Mail dit verhaal ⇒

Reageer ⇒

Afdrukken ⇒

De Volksverhalen Almanak is met uiterste zorg gemaakt. De redactie is echter niet aansprakelijk voor eventuele fouten in de teksten. Als u onvolkomenheden aantreft in de inhoud of het gebruik van de website, dan kunt u dat melden bij de redactie. Ook kunt u ons altijd voorzien van aanvullingen en opmerkingen.