TOELICHTING:Verwant met een sage uit de Faröer eilanden, waarbij de koning alleen wil trouwen met iemand wie de kleren van de gestorven koningin passen.
De drie ragfijne kleren worden wel in verband gebracht met de geschenken die zij in de soep doet; het zonnekleed - de ring, maankleed - het spinnewiel, sterrenkleed - de haspel (het instrument dat na het spinnen de draad ordelijk opwindt).
Vergelijk
Koning Merelbaard, waar de koningsdochter ook een huwelijk afwijst, maar uit hoogmoed. Hier wil ze niet bij het oude blijven, maar naar een ander rijk, zelfs al doet ze daar maar het vuilste werk.
Verwant met
Assepoester en
IJzeren Hans. Het sprookje onderscheidt zich van Assepoester door het begin en door de manier waarop het meisje ontdekt wordt. Zie ook Perrault: Peau d'âsne, de Italiaanse novellenverzameling van Straparola en
De berin uit de Pentamerone.
De korte (onderstaande) tekst in het Ölenbergse handschrift is een in grote lijnen geschetst verhaal dat wordt verteld in de roman "Schilly" van Karl Nehrlich (uitgegeven in Jena, 1798). Hij werd vermoedelijk einde 1807 in Kassel opgetekend, toen Brentano en Arnim samen met de Grimms aan het vervolg van de "Wunderhorn" werkten, want het was in eerste instantie daarvoor dat er belangstelling was geweest voor die roman. In de eerste druk verving Wilhelm Grimm de tekst door een versie uit Hessen die hij in oktober 1812 van Dortchen Wild in Kassel had gehoord en die hij tot in de details aan het excerpt uit "'Schilly'" had aangepast. In de aantekeningen worden verder nog twee versies uit de streek van Paderborn vermeld, beide afkomstig van de familie von Haxthausen.
AllerleiruigAllerleiruig wordt door haar stiefmoeder weggejaagd, omdat een vreemde heer haar eigen dochter had verwaarloosd en de stiefdochter, als teken van liefde, met een ring had vereerd. Ze loopt weg, komt aan het hof van de hertog als schoenpoetster, gaat in het geheim en door niemand herkend naar het bal en kookt ten slotte een soep voor de hertog, waarbij ze de ring onder het wittebrood legt. Daardoor wordt ze ontdekt en wordt ze de gemalin van de hertog.
| TYPERING: | Een sprookje van Grimm over een prinses die voor haar vader vlucht |
| SOORT: | Volkssprookje, Sprookje |
| HERKOMST: | Duitsland |
| LEEFTIJD: | Voor kinderen vanaf 11 jaar en ouder |
| VERTELTIJD: | ca. 14 min. |
| OORSPR. TITEL: | Allerleirauh |
| ENGELSE TITEL: | All-Kinds-Of-Fur |
| AT-NUMMER: | AT 0510-B - A King Tries to Marry His Daughter ⇒ De berin |
AUTEUR: | Gebroeders Grimm, Jacob en Wilhelm Grimm | | TREFWOORDEN: | holle boom, trouwen, goud, as, soep, bont, mantel, gewaad, kleding, kok |
| BRON: | "De sprookjes van Grimm; volledige uitgave" vertaald door M.M. de Vries-Vogel. Unieboek BV - Van Holkema & Warendorf, Weesp, 1984. |
| |