Informatie over "De heksenwaag te Oudewater"

Op eigen site?

Volksverhalen Almanak

Verhalen en sprookjes van de wereld

Verhalen | Feesten | Vandaag de dag

KUNST
activiteiten
beleven

Zoek een verhaal

Ontspanning voor kinderen, op een manier die kinderen aanspreekt!

www.kidsyoga.nl

www.livinfo.nl

Verhalen ⇒ Zoeken ⇒ Landen ⇒ Utrecht

Informatie over: De heksenwaag te Oudewater

Lees het verhaal ⇒

TOELICHTING:
Tekst van A.C.A. Hofman, 'De Heksenwaag te Oudewater' in Eigen Volk I (1929), pp. 233-237, aangevuld met fragmenten uit Nicolaas Borremans (N.B.A.) 'Van het wegen der Toovenaars tot Oudewater' (Amsterdam, 1657), voor-rede bij 'Waer-borg om geen Quaedhals-gerecht te doen' (etc.).

Oudewater ligt niet meer in de provincie Zuid-Holland, maar in de provincie Utrecht. Men kan er zich nog steeds laten wegen. Zie: www.heksenwaag.nl/

Zie ook: Het verhaal van Leentje Willems.

De heksenwaag te Oudewater

In de middeleeuwen geloofden veel mensen dat heksen met hun toverkunsten allerlei kwaad konden aanrichten. Mensen en dieren ziek maken, de oogst laten mislukken en slecht weer veroorzaken. Ook geloofden de mensen dat heksen 's nachts door de hemel vlogen, zittend op een geitenbok of op een bezem. Om dat te kunnen moest je bijna niks wegen.

In Europa zijn zo'n vijftigduizend mensen gedood op beschuldiging van hekserij. Er was weinig voor nodig om als heks aangeklaagd te worden. Een burenruzie, mislukte oogst of de dood van een jong kind waren vaak voldoende reden. Beschuldigde vrouwen hadden nauwelijks kans zich te verdedigen. Al was het alleen maar omdat bekentenissen met geweld afgedwongen werden.

Vrijspraak kon volgen wanneer bleek dat het gewicht van de aangeklaagde overeenkwam met 'de proporti�n des lichaams'. Waagmeesters waren vaak corrupt en verklaarden een vrouw te licht, in ruil voor een paar gouden dukaten. dat gebeurde, zo werd verteld, ook bij een heksenproces in 1545 in Polsbroek. Karel V was daarbij aanwezig. Hij kon niet geloven dat de beschuldigde vrouw zo licht was. In Oudewater liet hij haar door een niet-corrupte waagmeester nogmaals wegen. Ze bleek honderd pond te wegen en werd vrijgesproken. Uit dankbaarheid verleende Karel V Oudewater het speciale privilege. Mensen uit heel Europa kwamen toen naar de Heksenwaag om het felbegeerde certificaat te bemachtigen.

Meer info via: www.collectieutrecht.nl.

in 250 jaar, van 1450 tot 1700 werden honderdduizenden mensen van hekserij beschuldigd

in Vlaanderen en Nederland was de heksenvervolging het ergst tussen 1590 en 1615

in verschillende dorpen en steden werden katten uitgeroeid, de mensen dachten dat er geesten in de katten zaten en waren er bang voor

Zie ook: Lesbrief Heksenwaag (PDF).

TYPERING:	Over de beroemde weegschaal waar heksen op gewogen werden
SOORT:	Heksenverhaal, Informatief artikel
HERKOMST:	Utrecht
LEEFTIJD:	Voor kinderen vanaf 12 jaar en ouder
VERTELTIJD:	ca. 9 min.
TREFWOORDEN:	heks, heksenwaag, oudewater, wegen, weegschaal, waag, heksenvervolging
BRON:	"Volksverhalen uit Utrecht en het Gooi" samengesteld door Willem de Bl�court. Uitgeverij Het Spectrum, Utrecht/Antwerpen, 1979.
ISBN:	90-274-7083-9

MOGELIJK VERWANT OP GROND VAN TREFWOORD:
heks	⇒ De marketentster van de Fransebaan ⇒ De Indische Waterlelies ⇒ De duif ⇒ De duif ⇒ Het mirte-takje ⇒ Raponsje (Rapunzel) ⇒ Raponsje (Rapunzel) ⇒ Petrosinella ⇒ Het zuiderkruis en zilver op het water ⇒ Het witte eendje ⇒ Vrouw Trui ⇒ De kristallen bol ⇒ De oude vrouw in het bos ⇒ Yinka en de jaloerse vrouwen ⇒ De schilder en het kamerscherm ⇒ Jeanne d'Arc ⇒ Uit liefde voor de feeënkoning ⇒ De heksen van de Fondamente Nuovo ⇒ Het vuur van Doevere voor! ⇒ De drie rozenstruiken en de drie honden ⇒ De kleine zeemeermin ⇒ De vrouw die haar man ging redden ⇒ Het toverpaardje ⇒ De bloem van het geluk ⇒ De koeherder en de heks ⇒ Het meisje dat haar naam kwijt was ⇒ Jamamba, de heks ⇒ De heks van Oostbroek ⇒ De heks van Naarden ⇒ De heks van de Rietmolen ⇒ Oepeikas, de generaal die tot geitenhoeder werd ⇒ De heilige rollen ⇒ De Hindelooper Kaaig ⇒ Hans en Grietje ⇒ De een waakt, de ander niet ⇒ Maimoenjak ⇒ De heks Syre-Warda ⇒ Waarom Sinterklaas een nieuwe rode mantel kreeg ⇒ Rixt van het Oerd ⇒ Jorinde en Joringel ⇒ De tovenares Circe ⇒ Vleerkens vogel ⇒ Het heksenhol Molkwerum ⇒ De behekste schapen ⇒ De witte juffer van Kwadenoord ⇒ De wonderdokter van Druten ⇒ De mooie heks ⇒ Het zwijn dat een heks was ⇒ De haas die nooit geraakt werd ⇒ De granaatappels ⇒ De heksen van Pendale ⇒ De gehoornde vrouwen ⇒ Heksen op de koffie ⇒ De motketel van Schokland ⇒ Wassilissa ⇒ De onverschrokken bakkersknecht ⇒ Het popje van de heks uit Bolsward ⇒ Broertje en zusje ⇒ De betoverde ezel ⇒ Baba Jaga ⇒ Het kind dat tegelijk met de peren werd verkocht ⇒ De tondeldoos ⇒ Het raadsel ⇒ De zes zwanen ⇒ Sneeuwwitje ⇒ De goudkinderen ⇒ Het blauwe licht ⇒ De groente-ezel ⇒ Anansi en de eenbenige Moeder van het Bos ⇒ De hebberige buurvrouw ⇒ In de macht van de wolfheks ⇒ Goudsbloempje ⇒ De Formule Pendule
heksenvervolging	⇒ Jeanne d'Arc
heksenwaag	⇒ Het verhaal van Leentje Willems
oudewater	⇒ Het verhaal van Leentje Willems
waag
weegschaal	⇒ Vrouwenstreken
wegen