SAMENVATTING:
Een heks betovert twee van haar drie zonen. Eentje weet stiekem te ontsnappen en gaat op weg naar het slot waar een betoverde prinses gevangen zit. Onderweg komt hij twee reuzen van wie hij een toverhoedje ontvreemd, dat bij het uitspreken van een wens deze meteen vervult. Zo komt hij bij de prinses en na het vinden van een kristallen bol, kan hij haar en zijn beide broers onttoveren.

TOELICHTING:
Naar Friedmund Arnim. Geiger noemt dit sprookje de samenvatting van alle voorgaande sprookjes. Iedere zin roept vele beelden op. Een duplicaat van het sprookje "Die drei Schwestern," dat de gebroeders Grimm oorspronkelijk als nr. 106 hadden opgenomen, maar later weer hebben weggelaten, omdat het aan het sprookjesboek van Musäus ontleend is.

De mens staat in tussen de adelaar, de koning van de lucht en de walvis, de heerser van de zeeën. De oeros die de vuurvogel baart, zie De glazen doodskist. De kristallen bol heeft hier dezelfde betekenis als de spiegel die de waarheid toont, zoals in Sneeuwwitje en Het ezeltje. Een willekeurige toevoeging is het motief van de strijd om een tovervoorwerp (zie De koning van de gouden berg). Belangrijker is echter het motief, dat het leven van een demonisch wezen in een ei verborgen is en dat hij zijn leven verliest als dit gebroken wordt. Dit berust op het geloof dat de levenskracht (de ziel) van een mens zich ook buiten zijn lichaam bevinden kan; merkwaardig genoeg berust hierop ook het oudst bekende sprookje ter wereld (nl. het Egyptische Twee-broeder-sprookje). Tot de techniek van het sprookje behoort het verbergen van dit ei in een reeks andere voorwerpen of dieren, die daardoor het vinden bemoeilijken.

Merkwaardig is het beeld van de kristallen kogel. Geen kristal op aarde is rond. De vorm is kosmisch, de substantie is aards.

Zie voor het motief van het toverhoedje ook: Het toverfluitje en het toverhoedje.