TOELICHTING:Van Frau Viehmann uit Zwehern. Meesterlijk verteld! Verwant met
Berepels. Opvallend zijn de wraakgevoelens van de soldaat, die tot uiting komen wanneer hij in de drie potten kijkt en daar zijn oude commandanten tegenkomt en daarom het vuur nog harder opstookt. Vergelijk ook de "Divina Commedia" (De Goddelijke Komedie), waarin Dante zijn vijanden in de hel de gruwelijkste straffen en folteringen laat ondergaan.
De afgedankte soldaat, de man die de strijd van het leven heeft doorgemaakt en die niets meer heeft dan zijn eigen leven. Het verhaal van het dienstdoen in de hel is in Europa algemeen verbreid, maar de voorwaarde, dat de man zich al die tijd niet wassen mag, komt maar sporadisch voor. Zeven jaren moet hij de duivel dienen en na zeven jaren dient de duivel hem. Bij de duivel past geen reinheid noch van de ziel noch van het lichaam. Onderaardse wezens delen vaak geschenken uit die er op de aarde anders uitzien, zie ook
De geschenken van het kleine volkje. De beloning met schijnbaar waardeloze dingen, die dan later in goud veranderen, hoort thuis in sagen, die van de omgang met dwergen en dergelijke onderaardse geesten vertellen; ook het omgekeerde komt voor: men krijgt goud mee, maar thuisgekomen blijken het dorre bladeren of erger nog te zijn (zie
De duivel en zijn grootmoeder).
Merkwaardig is dat hij muziek leert in de hel...
De waard die diefstal pleegt, zie
Tafeltje dek je, ezeltje strek je en knuppel uit de zak en
De drie handwerksgezellen. Dat de waard vervolgens gestraft wordt vinden we alleen in het laatstgenoemde verhaal.
Motief van hel en duivel, zie
De duivel met de drie gouden haren. Motief van de afgedankte soldaat, zie:
Met z'n zessen de hele wereld door.
| SOORT: | Volkssprookje, Duivelsprookje |
| HERKOMST: | Duitsland |
| LEEFTIJD: | Voor kinderen vanaf 10 jaar en ouder |
| VERTELTIJD: | ca. 9 min. |
| OORSPR. TITEL: | Des Teufels rußiger Bruder |
| ENGELSE TITEL: | The Devil's Sooty Brother |
| AT-NUMMER: | AT 0475 - Heating Hell's Kitchen |
AUTEUR: | Gebroeders Grimm, Jacob en Wilhelm Grimm | | TREFWOORDEN: | duivel, hel, muziek, waard, diefstal, mest, goud, wraak, afgedankte soldaat |
| BRON: | "De sprookjes van Grimm; volledige uitgave" vertaald door M.M. de Vries-Vogel. Unieboek BV - Van Holkema & Warendorf, Weesp, 1984. |
| |