Op eigen site?
Kunstbedrijf Arnhem
 
Volksverhalen Almanak
 
spacer.gif
Zoek een verhaal


 
 

Informatie over: De trouwe Johannes
SAMENVATTING:
Een koning wordt stapelverliefd op een beeldschone prinses. Hij ontvoerd haar en trouwt met haar, maar zijn trouwe dienaar hoort van de raven dat het huwelijk onheil wacht. Hij hoort echter ook hoe hij dat kan voorkomen.
TOELICHTING:
Uit Zwehern, verteld door Frau Viehmann. Dit sprookje is bijzonder rijk aan beelden. Het hoofdmotief is de vriendschap tot in de dood, die de beide vrienden waarmaken. De een sterft zelf, de ander offert zijn kinderen. In een andere versie zijn het dan ook niet een knecht en een koningszoon, maar twee jongens die op hetzelfde moment geboren worden. Zie De twee broers.

De koningszoon die als koopman vermomd de prinses schaakt, komt al voor bij Herodotus, en in de middeleeuwse 'Floris ende Blancefloer'. De drie raven die de gevaren verraden zijn de vogels van het noodlot. Raven zijn het beeld voor de gedachten van hogere wezens. (De raven van Wodan). Zij spreken in de nacht en worden gehoord door iemand die waakt als anderen slapen, een sprookjesbeeld voor een ander bewustzijn. Het beluisteren van een vogelgesprek kennen we ook uit de Siegfriedsage. Volgens Grimm heeft waarschijnlijk een boze heks de drie onheilsboden gezonden. De drie druppels bloed hebben te maken met het verleden. Zie De ganzenhoedster en de Parcivalsage. Het niet loskomen van het verleden speelt in vele sprookjes een rol, b.v. het verbod moeder te kussen, of met de vader te spreken. Het offer van de eigen kinderen zal wel aan de verbreide sage van Amicus en Amelius ontleend zijn. Het beeld, waardoor liefde opgewekt wordt is een motief dat we in talrijke Oosterse verhalen terugvinden. Het dier als helper komt in zeer veel sprookjes voor. Al met al maakt het sprookje een zeer literaire indruk.

Voor verhalen waarin voorkomt het verstaan van de taal der dieren, zie De witte slang en De drie talen, ook in de middeleeuwse literatuur: Carel ende Elegast. Voor verwante verhalen zie Pentamerone 4-9 (De raaf) en de Siegfriedsage.
SOORT:Volkssprookje, Wondersprookje
HERKOMST:Duitsland
LEEFTIJD:Voor kinderen vanaf 11 jaar en ouder
VERTELTIJD:ca. 20 min.
OORSPR. TITEL:Der treue Johannes
ENGELSE TITEL:Faithful Johannes
AT-NUMMER:AT 0516 - Faithful Johannes
AUTEUR:Gebroeders Grimm, Jacob en Wilhelm Grimm
TREFWOORDEN:trouw, raaf, dienaar, prinses, trouwen, goud, beeld, verstenen, verliefdheid, liefde
MOTIEF:dier als helper raaf
BRON:"De sprookjes van Grimm; volledige uitgave" vertaald door M.M. de Vries-Vogel. Unieboek BV - Van Holkema & Warendorf, Weesp, 1984.
 

MOGELIJK VERWANT OP GROND VAN TREFWOORD:
beeldPygmalion en zijn ivoren vrouw
Het levende beeld
De Zwarte Christus van Wyck
Het uurwerk van de Martinitoren
 
dienaarDe witte slang
De prins van de zeven gouden koeien
De gebarsten emmer
De tondeldoos
Het blauwe licht
 
goudDe jongen die terugkeerde uit het rijk der feeën
De dwergendoop
Goudschepper
De rijke bramenplukker
Ali Baba en de veertig rovers
Het vrouwtje van Stavoren
De ram, de zalm en de adelaar
De vierde wake van de maan
Goudboompje en Zilverboompje
De boom met de gouden appels
De grafheuvel
Het ijdele melkmeisje
Erretje en de os
De verkochte droom
IJzeren Hans
De prins en het meisje uit de laurierboom
Drie gouden rozen
De twaalfarmige kandelaar
Een onmogelijke opgave
De jonge koningin
De kattenkolonie
De jager en de draak
Gelukkige Hans
Bontepels
Het vogeltje dat gouden eieren legde
Het toverfluitje en het toverhoedje
Vrouwenstreken
Van een koning en zijn dochter
Van Keetje en Eine en de aangelengde melk
Jan Sloek en de gouden munten
Rozemarijn en de prinses uit het gele keizerrijk
Koning Midas
Hassan de wever
De prinses die niet kon lachen
Oarend Cent
De Strooppot
Old Minneke
Vrouw Holle
Het uitzitten van het oude jaar in China
De sceptische wezel
De strijd tussen Bhagja en Lakshmi
De muskiet en de mestkever
De verstandige boerendochter
De ram met de gouden vacht
De mensenetende reus
De gouden gans
Van de jongen die slaag kreeg
De god van de armoe
Hoe de zon en de maan werden ontvoerd en teruggehaald
Aldar-Kose en de duiveltjes
Het wonderkruisje van Reijerink
Het Grote Beest-met-het-Mensenhoofd
Truydeman en zijn wijf
De dappere uit het noorden en de dappere uit het zuiden
Goudhoren
Het meisje en haar vriend de slang
De tondeldoos
Tafeltje dek je, ezeltje strek je en knuppel uit de zak
De goudkinderen
De roetzwarte broer van de duivel
Het blauwe licht
Eenoogje, Tweeoogje en Drieoogje
 
liefdeDe mooiste roos van de wereld
Het herderinnetje en de schoorsteenveger
De geduldsteen
Het verhaal van de verliefde prins
Vrouwe Ward
De grote liefde van Aucassin en Nicolette
Het houten paard
Uit liefde voor de feeënkoning
Het Basilicummeisje
Aïcha, de dochter van de koopman
Onder de wilgenboom
Wat is mooi?
Amor en Psyche
Tristan en Isolde
De heilige kersenboom
De hemeljonkvrouw
De herder en de dochter van de zon
Fontein der tranen
Hoe de roos op de wereld kwam
Aphrodite
Bidjan en de beeldschone prinses
El Cid Campeador
Jason en het Gulden Vlies
De boze kabouter
De schoonheid uit de bergen
Cilie de Nevelhekse
Shenur en Jibril: symbolen van liefde
De sage van de scheve toren
De mooie Giovanna
Wat vrouwen van mannen onderscheidt
Adonis
Het bot
Solvej en de draak
Hoe liefde tot as werd
De geboorte van Eros
De berg der minnenden
De stoute jongen
Geen nood voor wie geliefd wordt door vrouwen
Windstil
De getemde feeks
 
prinsesDe witte slang
De gelaarsde kat
Rafelkap
De prinses op de erwt
De bijenkoningin
Het houten paard
Prinses Hase
IJzeren Hans
De verloren dochter
De volleerde jager
Telaga Warna, het veelkleurige meer
De stukgedanste schoentjes
De eigenzinnige prins
Het zeehaasje
Aladdin en de wonderlamp
De ijzeren kachel
Koret Laboe
De gouden vogel
Domme Hans
De gelaarsde kat (in rijmvorm)
De visserszoon
Het vogeltje dat gouden eieren legde
Het toverfluitje en het toverhoedje
Johannes Berenzoon
De jongen die niet zo handig was
De kleine blauwe hippopotamus
De zeven magische mijnwerkers
Juan Oso (Hans de Beer)
Het aardmanneke
De prinses die niet kon lachen
De goede ruil
De boze kabouter
De Kikkerkoning of IJzeren Hendrik
De prinses van het eiland
Sint Joris en de draak
De mooie Giovanna
De slimme prinses
Peruonto
Een demon laat zich verschalken
Koning Merelbaard
Het ezeltje
De prinses op de glazen heuvel
Het Waterlampionnenfeest op de rivier de Fuchun
De koningsdochter in de vlammenburcht
De gouden gans
Van de jongen die slaag kreeg
De schaduw
Het lied van Si Nandang
Het wijze paardje
Geen nood voor wie geliefd wordt door vrouwen
Marietje, de prinses op de erwt
Kwade gedachten
De onverschrokken bakkersknecht
Grote Gjalt en Kleine Gjalt
De tondeldoos
Met z'n zessen de hele wereld door
Het blauwe licht
De groente-ezel
De Formule Pendule
 
raafDe witte slang
Het zeehaasje
De raaf
De ravenkoning
De zoon van de houthakker
De twaalf broers
De raaf en de vos
De vos en de raaf
De wandelende huid van as
De ziel van de walvis
Het verdwenen liedje van de sneeuwgors
De wachtende aarde
De reus Wolga
Het wonderkruisje van Reijerink
De leeuw en zijn raadsleden
Djahiz en zijn mooie stiefmoeder
Noach en de ark
Het raadsel
De zeven raven
Hans Teeuwen - Kiekerjan
 
trouwDe bloedende zwaan
Aïcha, de dochter van de koopman
De trouwe echtgenotes van Weinsberg
Het kind dat tegelijk met de peren werd verkocht
De betoverde vis
Savitri en Satyavan
De trouwe papegaai
De kristallen gang
De vampierkat
Het paasverhaal uit de nieuwe bijbelvertaling
Het wonderbare vlas
De bruid van Ammersoyen
Fredegunde van de Nevelhorst
Mijnheer Maan
Windstil
 
trouwenVrouwtje Haverood met de dikke lange onderlip
Bruidskeuze
Berenpels
Blauwbaard
Doornroosje
De papegaai
Het sprookje van de valk
Victoria en de wilg
Het houten paard
De kikvorsprinses
Het mirte-takje
Uit liefde voor de feeënkoning
De bedelkoningin
Kalfskop
De groene jager
De witte kraanvogel
De zoon van Kim-ana-u-eze en de dochter van Zon en Maan
De dochter van koning Leugenaar
De jaarmarkt van Sorotsjintsy
De vuurvogel en Wassilissa, de tsarendochter
Aladdin en de wonderlamp
Woeloer
Blauwbaard van Dombovar
De kattenkolonie
Billy de coyote
Domme Hans
Abina en de python
De prinses die met een hond trouwde
Het meisje dat niet wilde trouwen
Koning Draak
Hoe Aldar-Kose trouwde
Bernadette
De tsarendochter die een grijze eend werd
Bontepels
Vrouwenstreken
Broertje en zusje
De duif
De lelie en de alsem
Waarom de zonnebloem zich altijd naar de zon draait
De soldaat en de witte berk
De heilige kersenboom
De hemeljonkvrouw
De arme molenaarsknecht en het katje
Het duivelsmeer
De kinderen van de vis
Rozemarijn en de prinses uit het gele keizerrijk
Hoe Bertha koningin van Frankrijk werd
Het ontstaan van de rijst
El Cid Campeador
De pompoen
Duivel Mankepoot
De prinses die niet kon lachen
Old Minneke
De boze kabouter
De Kikkerkoning of IJzeren Hendrik
Goudsbloempje
Hoe Sundari haar moed bewees
De schoonheid uit de bergen
De muis die in een meisje veranderde
De mooie Giovanna
Wat vrouwen van mannen onderscheidt
De verwisselde hoofden
De betoverde vis
De roverbruidegom
Savitri en Satyavan
De drie citroenen
De slang
De duivel die de vlooienhuid herkende
Het gevilde oudje
Peruonto
De schone vrouw met de afgehouwen handen
De muskiet en de mestkever
De geduldige vrouw
De berenman
Het ezeltje
De verstandige boerendochter
Het kleine witte hondje
De vrouw die door een duivel verslonden werd
De valse bruid
Van de jongen die slaag kreeg
Het luie meisje uit Argentinië
De schaduw
Het meisje dat met een kraai trouwde
Het wonderbare vlas
Het wonderpaard en de prinses (Sifka-Boerka)
Doenay en Natasja
Hoe prins Iwan zijn bruid vond
Het molenaarsdochtertje en het levende gierstkorreltje
De kikkerfee
De kikvors die in een prins veranderde
De nachtdansers
Het zwarte paard
De jongen die een erwt vond
Geen nood voor wie geliefd wordt door vrouwen
Marietje, de prinses op de erwt
Zij kwam uit Kayseri
Ruth
Hoe Anansi een bruidsschat stal
De bruiloft van de spin Anansi
De zoon van de prefect van Yizhou
De schepping van Japan
De vernachelde vrijers
Het raadsel
De goudkinderen
Het blauwe licht
De groente-ezel
Windstil
De vis met de ring
De getemde feeks
 
verliefdheidHet verhaal van de verliefde prins
Het ijdele melkmeisje
Het spook van de Zeedijk
De duif
De herder en de dochter van de zon
Bidjan en de beeldschone prinses
De witte juffer van Kernhem
Het Sinterklaasgedicht
Cilie de Nevelhekse
De mooie Giovanna
Wat vrouwen van mannen onderscheidt
Meneer Bhoenga
De verwisselde hoofden
De maagd en de asceet
Viola
De kristallen gang
De wever als Vishnu
Windstil
Narcissus
 
verstenenDe Florentijn en de reus
De drie rozenstruiken en de drie honden
De Geknielde Man
De droom van de herder
 
 
MOGELIJK VERWANT OP GROND VAN MOTIEF:
dier als helper (raaf) 
De Nationale Sprookjesbon. Elke week GRATIS een verhaal
Leeftijd:
Verteltijd:
ca. 20 min.
Herkomst:



 



De Volksverhalen Almanak is met uiterste zorg gemaakt. De redactie is echter niet aansprakelijk voor eventuele fouten in de teksten. Als u onvolkomenheden aantreft in de inhoud of het gebruik van de website, dan kunt u dat melden bij de redactie. Ook kunt u ons altijd voorzien van aanvullingen en opmerkingen.

Nieuwste verhaal:

Lees ook:

RSS-feed Verhalen
RSS-feed Feesten
RSS-feed Vandaag de dag

Hans Christian Andersen