TOELICHTING:In Veluws dialect opgetekend en door de redactie van de Volksverhalen Almanak bewerkt in modern Nederland.
Het middeleeuwse kasteel Grunsfoort lag tussen de Keijenberg en Renkum (in het Renkums Beekdal) en is in 1780 verdwenen. Tegenwoordig rest er niets dan een informatiebord en de oude ommuurde kasteeltuin. Er zijn fundamenten teruggevonden en gedeeltelijk blootgelegd. Zie:
www.ommuurdetuin.nl.
Witte wieven en wraaklustige joffers: Spoken houden de Renkumers bezig na de vermeende verschijningen in Kasteel Doorwerth. Ook Wageningen kent een spook.
Het veelbesproken spook van kasteel Doorwerth heeft voor een ware mediahype gezorgd dit jaar. Ook in de bossen van Wageningen en Renkum spookt het volgens de legendes. Wel eens gehoord van het Witte Wief van het Zwarte Pad? De onheilspellende route van dit wandel- en tegenwoordig fietspad (officeel Zwarteweg geheten) dwars door de bossen van Oranje Nassau's Oord tussen Renkum en Wageningen jaagt menig ouder, maar ook kind, de stuipen op het lijf. De oorsprong van het Witte Wief van het Zwarte Pad is duister. Moord, of zelfmoord, daarover verschillen de verhalen.
Zeker in de avond en nacht is het Zwarte Pad bepaald geen sociaal veilige route te noemen. Vandaar dat menig ouder zijn best zal hebben gedaan om het aloude spookverhaal van het 'Witte Wief van het Zwarte Pad', die daar rond zou dolen, nieuw leven in te blazen. Opdat de kinderen er 's avonds maar niet gaan fietsen.
Maar er is meer. Aan het begin van het pad stond vroeger kasteel Grunsfoort, vlakbij De Ommuurde Tuin. In de Gelderse Volksalmanak uit 1846 staat een sage over een beeldschone jonkvrouw die ooit woonde op het kasteel Grunsfoort. 'De joffer of juffer van Grunsfoort' was trots en pronkziek en liep alleen naar de kerk als een groot stuk laken over het kerkhof gespreid lag. Een oude man waarschuwde haar: ze zou geen rust krijgen op het kerkhof als ze zou sterven. En toen ze stierf, begroef men haar. Maar de volgende morgen was de kist uit het graf gelicht en stond deze buiten de kerkmuur. Pogingen om de juffer te begraven bleven tevergeefs. Ze zou nog rondspoken in de omgeving van Grunsfoort en Quadenoord. Rond Quadenoord speelt het verhaal van het 'kwaaie wief', dat haar personeel op het eeuwenoude landgoed terroriseerde. De paarden sloegen op hol toen ze haar kist wegbrachten naar de begraafplaats. Ze zou in de Rijn gekieperd zijn en nooit rust hebben gevonden. Wraaklustig zou ze nog rondwaren in de Wageningse bossen. In de buurt van de Renkumse beek zou weer een ander 'wit wief' rondwaren die tijdens haar leven nooit een voet op de grond wilde zetten. Toen ze werd begraven wilde de grond haar niet hebben, sindsdien spookt ze daar rond. Buiten het recent veronderstelde spook van kasteel Doorwerth zijn het allemaal vrouwen die hun zielenrust nog niet hebben gevonden. Mannelijke spoken houden zich gedeisd.
(BRON: door Eric Wijnacker, de Gelderlander 2-8-2004)
Meer witte wieven, zie o.a.
De Witte Wieven van Lochem.
Dit verhaal is een van de bekendste Veluwse sagen, maar is Duitse import. Het origineel -
Die Häfnet Jungfrau - is van Johann Peter Hebel (1820), die zich op een sage uit het groothertogdom Baden baseerde. Jacques Clement Perk publiceerde een Nederlandse versie in de "Geldersche Volksalmanak" van 1846.
