TOELICHTING:
Het witte wief van Lochem, de meesteres van alle witte wieven op de Veluwe, Salland, de Achterhoek en Twente is in dit verhaal erg lief voor de kinderen. Zij is een hulp bij hun verliefdheid. Meestal is dit niet het geval bij witte wieven. Over de witte wieven of ‘witte juffers’ zijn vele beschouwingen geschreven en meestal wordt er alle mogelijke kwaad aan toegeschreven. Sommigen zegen dat de witte wieven dezelfden zijn als de Alven of Elven, waarvan vele sagen bestaan. Evenals goede en kwade engelen zijn er goede en kwade Alven. Zwarte en donkere Alven zijn klein, mismaakt, kwaadaardig, duivelachtig, vijanden van de mensen en van het christendom, het daglicht schuwende en bij nacht werkend.

Onderstaand een versie van de witte wieven uit het boek "Dalfser muggen. Volksverhalen uit een Overijsselse gemeente" door Ruben A. Koman. Profiel, Bedum, 2006.

Witte wieven

Op die boerderi’je, veur det huus daor, kiek mar, daor stiet de name ‘De Witte Wieven’. Vrogger in de tied det Aorend van een Vennenbärg naor Zwolle gunk, was dit allemaole heide, met ’n heleboel vennen. Hi’j gunk naor de biestemarkt op zien peerd aover de Langsweg. Maar det was net in de tied det Napoleon die veldtocht naar Rusland wol ondernemmen, dus waren daor allemaole Fransen in Zwolle. Hi’j wörden dan ok metiene evorderd, met peerd en al. Hi’j mos dienst doen, met naor Rusland. Noe was Aorend nooit bange. Die brök ‘t angszweet nie uut. Bangs, daor sleut e een stellegie bewaekers neer, sprunk op zien roene en ‘roenk’, d’r van tussenuut. Daor bint noe ienmaol altied lui die oe verlinkt. ’t Was mar effenties of hi’j kreeg een héél eskadron van die Fransen achter em an. Mar hi’j op zien peerd, ’n helen besten, gunk d’r as een haze vandeur. Toen e aover de weg van Heino naor Dalfsen was, kree-j det vennegebied. Hi’j scheuren d’r met gank in, met zien peerd; daor van de weg of. Maar ja, ’t was al twiedonker. In ’t twiedonker, dan komt die witte wieven. Dan is ’t zo lèvengevaorlijk daor in det vennegebied, d’r waeren à zovölle mensen ummekommen in die tied. Mar hi’j kennen natuurlijk die vennen op zien duumpie. Hi’j had daor ummers aoverdag zo vake knienen en haezen estreupt.

Ineens heurt e achter ’m een gejämmer. En jao heur, toen e ummekeek zag hi’j die Fransen. D’r zatten d’r al een paar van slim vaste in ’t driefzand. Die was e mooi kwiet. Maar hi’j rennen deur töt… weer effenties later iniens, wà-s det? ‘Woehoeheuhoe’. Hi’j keek umme en jao heur, daor zit e van die witte wezens opstiegen uut zo’n vennegie. Hi’j denkt: ‘oei, oei, jonges nog is an toe; de witte wieven! Of zol det gewoon nevel können wèèn?’ Mar hi’j zetten zien peerd nog ’n beetje hädder an en nog een beetje hädder. Hi’j heuren ze achter ’m ankommen joegteren, zie kwammen al mar dichterbi’j, hi’j heuren ze onderdoems ok rebbelen: ‘Wie zol dat wèèn, den doerak?’ Zien peerd nog effen extra ansporen toen e hier over de Dalmsholterweg hean gunk. Toen zag e daor in de veerte de stallanteern van zien boerderi’je. Hi’j deud d’r nog ’n extra scheppie bie op met zien peerd. Bie huus: hup, hi’j van ’t peard of, vlug deur de niendeure hèèn naor binnen en dan smit e de deure achter em dichte. En net det de deure achter em dichteslöt: Klabats! ’n Hele grote klap. ’n Haorspit! Dwärs deur de deure hèèn. Stak d’r an de binnenkant ’n heel eind uut met de punten. Mar hi’j was binnen. Pas de aandere märn dörven de weer naar buten. Zien peerd was niet meer te vinden. Det was met-enömmen deur de witte wieven. Det was e kwiet. ’t Haorspit det hef e in de deure laoten zitten. En daorumme hebt ze hier op disse plekke, an de Dalmsholterweg, waor e toen aoverestökken is, de boerderi’je die ze daor later neer-ezet hebt, ‘De Witte Wieven’ enuumd.