TOELICHTING:Dit verhaal gaat over de grote brand van de Woeste Hoeve in ca. 1770. Woeste Hoeve is een pleisterplaats en gehucht midden op de Veluwe. Al is het gehucht nu grotendeels verdwenen, de pleisterplaats 'De Woeste Hoeve' staat er nog (nadat het in 1771 is herbouwd). Dit monument functioneert tegenwoordig als café-restaurant onder de oude naam. Het pand is gelegen langs de eens zo drukke oude rijksweg van Apeldoorn naar Arnhem.
Reeds in de late middeleeuwen stond op deze plek een herberg, omgeven door een kleine enk met bouwhuizen, temidden van woeste gronden en zandverstuivingen. Bij de Woeste Hoeve lag een vennetje, een zogenoemde fles, waaruit het benodigde water werd verkregen. Het is nu drooggevallen en half verdwenen onder het talud van de nieuwe rijksweg. De Woeste Hoeve is ontstaan bij de kruising van de oude weg Arnhem-Apeldoorn en een hessenweg, die liep van Barneveld via Otterlo naar Steenderen aan de IJssel. Hessenwegen meden de dorpskommen, omdat de zware wagens schade konden aanrichten aan de toen nog onverharde dorpswegen. Daarom ook lagen op bepaalde afstanden pleisterplaatsen langs de hessenwegen, waar mens en dier konden worden verzorgd. De hessenkarren waren forse wagens, met een huif overdekt en bespannen met drie tot vijf paarden.
In 1811 verbleef keizer Napoleon Bonaparte hier met Marie Louise. Ook koning Willem III bezocht de herberg regelmatig, op doorreis naar paleis het Loo.
Nabij Woeste Hoeve vond in de nacht van 6 op 7 maart 1945 de aanslag op SS-generaal Hanns Rauter plaats. De bedoeling van het verzet was een Duits legervoertuig te bemachtigen; men wist niet dat Rauter zich in de auto bevond. Rauter was zwaargewond maar overleefde het vuurgevecht. De Duitsers lieten als represaille enkele honderden gevangenen executeren, waarvan 117 bij Woeste Hoeve. Een groot monument met de namen van de gefusilleerden, onthuld door de Gelderse Commissaris van de Koningin Jan Terlouw op 4 mei 1992, herinnert aan de gevolgen van de aanslag. In juli 1945 was reeds een eerste monument opgericht; tot in 1970 werden jaarlijks herdenkingen gehouden.
