TOELICHTING:Uit Hessen en in deze variant alleen in Duitsland bekend. De breipot geeft allen zegen, als hij door de rechtmatige eigenaar gebruikt wordt. Het is het motief van de toverleerling -
Der Zauberlehrling van Johann Wolfgang von Goethe - maar hier weet het kind de toverspreuk en niet de moeder. Ook komt het beroemde beeld van de rijstebrijberg uit Luilekkerland om de hoek kijken, zie:
Het sprookje van Luilekkerland.
Het meisje verricht een hele dappere daad door alleen het donkere bos in te gaan om hulp te zoeken, wanneer er geen eten meer is. Ze wordt daar dan ook voor beloond door de oude vrouw. Deze oude vrouw doet denken aan godinnen uit oude tijden, die buiten in het woud werden vereerd en de biddende mensen voedsel gaven. Een pannetje waarmee je kunt praten is voor kleinere kinderen niet onnatuurlijk. In het korte sprookje vinden we vele tegenstellingen: moeder en kind zijn arm en hongerig, zij worden rijk en verzadigd; de moeder is thuis, het kind gaat erop uit; de oude wijze vrouw ontmoet een jong onwetend kind; nood verkeert in overvloed, die weer tot nood leidt.
De oorsprong van dit sprookje ligt waarschijnlijk in Midden-Europa, maar er zijn ook versies bekend uit het Midden-Oosten, Oost-Azië, Afrika en Noord- en Midden-Amerika. Ook in Nederland zijn er verschillende versies opgetekent, o.a. te vinden in de Friesche Almanak voor 1908. Opmerkelijk is dat hetzelfde motief van het niet kunnen beëindigen van de toverwerking van een kookpot ook in een sprookje voorkomt, dat op Rotti opgetekend werd (zie De Vries-Vogel "Sprookjes en Fabels uit Oost-Indië" nr. 155); is dit verhaal daarheen gekomen met de blanke ambtenaren of kolonisten? De sage van de tovermolen, vaak verbonden met de verklaring van het zoute water uit de zee, behoort tot dezelfde sprookjesgroep; in de Edda wordt dit verteld van de molen Grotti. Zie ook
De geldmolen, en
Waarom de zee zout is.
Het motief is door Gerard Reve gebruikt in zijn beroemde sprookje
Eendje Kwak kookt zijn eigen potje.
| TYPERING: | Een kort sprookje van de gebroeders Grimm over een toverpotje |
| SOORT: | Wondersprookje, Volkssprookje, Sprookje, Grappig-sprookje |
| HERKOMST: | Duitsland |
| LEEFTIJD: | Voor kinderen vanaf 5 jaar en ouder |
| VERTELTIJD: | ca. 2 min. |
| OORSPR. TITEL: | Der süße Brei |
| ENGELSE TITEL: | Sweet Porridge |
| AT-NUMMER: | AT 0565 - The Magic Mill ⇒ Waarom de zee zout is ⇒ De geldmolen ⇒ Eendje Kwak kookt zijn eigen potje |
AUTEUR: | Gebroeders Grimm, Jacob en Wilhelm Grimm | | TREFWOORDEN: | pap, pan, moeder, dochter, tovervoorwerp, toverspreuk, moeder dochter relatie |
| MOTIEF: | betoverde voorwerpen, hulp aan armen, moeder en dochter |
| BRON: | "De sprookjes van Grimm; volledige uitgave" vertaald door M.M. de Vries-Vogel. Unieboek BV - Van Holkema & Warendorf, Weesp, 1984. |
| |