Op eigen site?
Kunstbedrijf Arnhem
 
Volksverhalen Almanak
 
spacer.gif
Zoek een verhaal


 
 

Informatie over: De zoete pap
SAMENVATTING:
Een meisje krijgt een toverpannetje, waarmee ze heerlijke zoete pap kan maken. Wanneer het meisje een keer weg is probeert de moeder het ook, maar ze weet het toverwoord om het koken te stoppen niet meer en de hele stad wordt bedolven onder de pap.
TOELICHTING:
Uit Hessen en in deze variant alleen in Duitsland bekend. De breipot geeft allen zegen, als hij door de rechtmatige eigenaar gebruikt wordt. Het is het motief van de toverleerling - Der Zauberlehrling van Johann Wolfgang von Goethe - maar hier weet het kind de toverspreuk en niet de moeder. Ook komt het beroemde beeld van de rijstebrijberg uit Luilekkerland om de hoek kijken, zie: Het sprookje van Luilekkerland.

Het meisje verricht een hele dappere daad door alleen het donkere bos in te gaan om hulp te zoeken, wanneer er geen eten meer is. Ze wordt daar dan ook voor beloond door de oude vrouw. Deze oude vrouw doet denken aan godinnen uit oude tijden, die buiten in het woud werden vereerd en de biddende mensen voedsel gaven. Een pannetje waarmee je kunt praten is voor kleinere kinderen niet onnatuurlijk. In het korte sprookje vinden we vele tegenstellingen: moeder en kind zijn arm en hongerig, zij worden rijk en verzadigd; de moeder is thuis, het kind gaat erop uit; de oude wijze vrouw ontmoet een jong onwetend kind; nood verkeert in overvloed, die weer tot nood leidt.

De oorsprong van dit sprookje ligt waarschijnlijk in Midden-Europa, maar er zijn ook versies bekend uit het Midden-Oosten, Oost-Azië, Afrika en Noord- en Midden-Amerika. Ook in Nederland zijn er verschillende versies opgetekent, o.a. te vinden in de Friesche Almanak voor 1908. Opmerkelijk is dat hetzelfde motief van het niet kunnen beëindigen van de toverwerking van een kookpot ook in een sprookje voorkomt, dat op Rotti opgetekend werd (zie De Vries-Vogel "Sprookjes en Fabels uit Oost-Indië" nr. 155); is dit verhaal daarheen gekomen met de blanke ambtenaren of kolonisten? De sage van de tovermolen, vaak verbonden met de verklaring van het zoute water uit de zee, behoort tot dezelfde sprookjesgroep; in de Edda wordt dit verteld van de molen Grotti. Zie ook De geldmolen, en Waarom de zee zout is.

Het motief is door Gerard Reve gebruikt in zijn beroemde sprookje Eendje Kwak kookt zijn eigen potje.
TYPERING:Een kort sprookje van de gebroeders Grimm over een toverpotje
SOORT:Wondersprookje, Volkssprookje, Sprookje, Grappig-sprookje
HERKOMST:Duitsland
LEEFTIJD:Voor kinderen vanaf 5 jaar en ouder
VERTELTIJD:ca. 2 min.
OORSPR. TITEL:Der süße Brei
ENGELSE TITEL:Sweet Porridge
AT-NUMMER:AT 0565 - The Magic Mill
Waarom de zee zout is
De geldmolen
Eendje Kwak kookt zijn eigen potje
AUTEUR:Gebroeders Grimm, Jacob en Wilhelm Grimm
TREFWOORDEN:pap, pan, moeder, dochter, tovervoorwerp, toverspreuk, moeder dochter relatie
MOTIEF:betoverde voorwerpen, hulp aan armen, moeder en dochter
BRON:"De sprookjes van Grimm; volledige uitgave" vertaald door M.M. de Vries-Vogel. Unieboek BV - Van Holkema & Warendorf, Weesp, 1984.
 

MOGELIJK VERWANT OP GROND VAN TREFWOORD:
dochterDe onverschrokken bakkersknecht
De sprekende Boeddha
De verloren dochter
Belle en het Beest
Ontvoerd uit het ballenbad bij IKEA
Het gedicht van Sint Joris en de draak
Het verklede meisje
De grote klok van Peking
Achol en haar adoptiemoeder, de leeuwin
De getemde feeks
 
moederDe wolf en de zeven geitjes
Goudboompje en Zilverboompje
De Zoon der Sterkte
Ederland de kippenhoedster
Grootmoedertje Eeuwiggroen
De bloem van het geluk
Ontvoerd uit het ballenbad bij IKEA
Het verklede meisje
Een dappere moeder
Een Salomonsoordeel van Boeddha
Vondevogel
Achol en haar adoptiemoeder, de leeuwin
De geschiedenis van een moeder
Unanana en de olifant
Van de jongen die slaag kreeg
Het sprookje van de jonge gravin
Het oude moedertje
De wollef en de seve geitjes
Keloglan trekt erop uit om de man te worden van de reuzin
De geit Boernia
De moeders van Habuli
De Bladersteen
 
moeder-dochter relatieGoudboompje en Zilverboompje
De drie dochters
Achol en haar adoptiemoeder, de leeuwin
Ruth
 
panKaatje Kraaknoot
De geluksteen
De duif
De pan
 
papGoudlokje en de drie beren
De gierige boerin
De kabouter bij de kruidenier
 
toverspreukHeksen in de wijnkelder
Eendje Kwak kookt zijn eigen potje
Pinto Smalto
De heks van de Rietmolen
Het spook van de Schele Pijp
 
tovervoorwerpOmbaq en Oemboel
De strijd met de menseneters
 
 
MOGELIJK VERWANT OP GROND VAN MOTIEF:
betoverde voorwerpen 
hulp aan armen 
moeder en dochter 
De Nationale Sprookjesbon. Elke week GRATIS een verhaal
Leeftijd:
Verteltijd:
ca. 2 min.
Herkomst:



 



De Volksverhalen Almanak is met uiterste zorg gemaakt. De redactie is echter niet aansprakelijk voor eventuele fouten in de teksten. Als u onvolkomenheden aantreft in de inhoud of het gebruik van de website, dan kunt u dat melden bij de redactie. Ook kunt u ons altijd voorzien van aanvullingen en opmerkingen.

Nieuwste verhaal:

Lees ook:

RSS-feed Verhalen
RSS-feed Feesten
RSS-feed Vandaag de dag

Hans Christian Andersen