|
|
Informatie over: Grote Gjalt en Kleine Gjalt SAMENVATTING:
De jongste zoon van een arme boerenfamilie krijgt hulp van een man met wie hij de wijde wereld intrekt. Van drie monsterlijke reuzen ontfutseld hij drie magische voorwerpen, die later handig van pas komen om een jonge prinses te bevrijden.
TOELICHTING:
Naar: Y. Poortinga: 'De ring van het licht', no. 3, p. 16-19. De Friese sportvisser Steven de Bruin vertelde dit verhaal. De geluidsband is in het bezit van de Fryske Akademy in Leeuwarden.
Dit is een Nederlandse versie van een sprookje met veel queeste-motieven. Gjalt krijgt hulp van een man, met wie hij de wijde wereld in trekt. De reuzen geven hen in ruil voor hulp drie geschenken: een zwaard, een buidel die nooit leegraakt en schoenen die sneller zijn dan de wind - bekende sprookjesmotieven. Gjalt moet daarna drie opdrachten uitvoeren, om een prinses uit handen van een tovernaar te bevrijden. Met de drie nieuwe tovergeschenken van de man (de spiegel van de waarheid, vleugels die vanzelf vliegen en de mantel der duisternis) weten ze de prinses te bevrijden. Zoals in veel verhalen is ook hier de jongste broer zijn twee oudere broers te slim af. | TYPERING: | Een Fries sprookje over de queeste van een arme boerenzoon | | SOORT: | Wondersprookje | | HERKOMST: | Friesland | | LEEFTIJD: | Voor kinderen vanaf 7 jaar en ouder | | VERTELTIJD: | ca. 16 min. | AUTEUR: | Steven de Bruin (verteller) | | TREFWOORDEN: | reus, jongste zoon, spiegel, kasteel, mantel, bevrijden, tovenaar, prinses, zwaard, daalder, schoen, kerkhof, 3 broers, friesland | | MOTIEF: | queeste motief | | BRON: | "Volksverhalen uit kleurrijk Nederland. Reizen. Verhalen over avontuurlijke reizen uit de Chinese, Joodse, Nederlandse, Indiase, Turkse, Surinaamse, Marokkaanse en Indonesische verteltraditie" verschenen bij Uitgeverij Lemniscaat, Rotterdam, 1991. | | |
| MOGELIJK VERWANT OP GROND VAN TREFWOORD: | | 3 broers | ⇒ Iwan koeienzoon
⇒ Domme Hans
⇒ De ransel, het hoedje en het hoorntje
⇒ Het aardmanneke
⇒ De kreupele en de menseneters
⇒ De prinses op de glazen heuvel
⇒ De gouden gans
⇒ Het eiland en de gouden appel
⇒ Tafeltje dek je, ezeltje strek je en knuppel uit de zak
⇒ De drie veren
⇒ De drie gelukskinderen
| | bevrijden | ⇒ De geschiedenis van de boerendochter Ketilrídur
⇒ Koning Draak
⇒ De strijd met de menseneters
⇒ Juan Oso (Hans de Beer)
⇒ Bidjan en de beeldschone prinses
⇒ Wie van de drie
⇒ De visser en de djinn
| | daalder | ⇒ De dorsvlegel uit de hemel
⇒ De maan
| | friesland; | ⇒ De twee reizigers
| | jongste zoon | ⇒ De gelaarsde kat
⇒ Klein Duimpje en de 7 mijlslaarzen (in rijmvorm)
⇒ Sprookje van iemand die erop uittrok om te leren griezelen
⇒ De gelaarsde kat (in rijmvorm)
⇒ De prinses die met een hond trouwde
⇒ De drie zusters van Kobi
⇒ De koningsdochter in de vlammenburcht
⇒ Het eiland en de gouden appel
| | kasteel | ⇒ Jamie Freel en de jongedame
⇒ De bijenkoningin
⇒ De Zoon der Sterkte
⇒ De levende himphamp
⇒ De groene jager
⇒ Belle en het Beest
⇒ De verborgen schat van kasteel Ravenhorst
⇒ Het duivelsmeer
⇒ U denti paladinu (De tand van de paladijn)
⇒ De prinses van het eiland
⇒ Spookverhalen uit Breukelen en omgeving
⇒ Egbert van Loenen
⇒ De sage van de scheve toren
⇒ De aap van Hoensbroek
⇒ De kristallen bol
⇒ De drie rozenstruiken en de drie honden
⇒ Van de jongen die slaag kreeg
⇒ De zwarte koets van Horst
⇒ Het verzonken slot aan de Niers
⇒ Jonker Adam van Deelen
⇒ De bruid van Ammersoyen
⇒ Fredegunde van de Nevelhorst
⇒ Het zwarte paard
⇒ Diderich en Arend van de Nijburg
⇒ De zwarte vrouw van Staverden
⇒ Mooi-Ann van Velp
⇒ De jongen die een erwt vond
⇒ Oostelijk van de zon en westelijk van de maan
⇒ De Borg Nienoord
⇒ Marietje, de prinses op de erwt
⇒ De knecht met de zonderlinge namen
⇒ Windstil
| | kerkhof | ⇒ De Far Darrig in Donegal
⇒ De grafheuvel
⇒ Sprookje van iemand die erop uittrok om te leren griezelen
⇒ Baron van Münchhausens reis naar Sint-Petersburg
⇒ De bloem van het geluk
⇒ Het ongewijde kerkhof
⇒ De zwarte paraplu
⇒ Een goed humeur
⇒ Het jongetje Sopaka
⇒ De gebochelde kleermaker en de lupins
⇒ Het kerkhof tussen Urk en Schokland
⇒ De kinderen van de Westman-eilanden
⇒ De Sint Jansprocessie in Laren
| | mantel | ⇒ Kalfskop
⇒ Bontepels
⇒ De herder en de dochter van de zon
⇒ Maimoenjak
⇒ Wie de mantel past
⇒ Waarom Sinterklaas een nieuwe rode mantel kreeg
⇒ De gehoornde vrouwen
| | prinses | ⇒ De onverschrokken bakkersknecht
⇒ De witte slang
⇒ De gelaarsde kat
⇒ Rafelkap
⇒ De prinses op de erwt
⇒ De bijenkoningin
⇒ Het houten paard
⇒ Prinses Hase
⇒ IJzeren Hans
⇒ De verloren dochter
⇒ De volleerde jager
⇒ Telaga Warna, het veelkleurige meer
⇒ De stukgedanste schoentjes
⇒ De eigenzinnige prins
⇒ Het zeehaasje
⇒ Aladdin en de wonderlamp
⇒ De ijzeren kachel
⇒ Koret Laboe
⇒ De gouden vogel
⇒ Domme Hans
⇒ De gelaarsde kat (in rijmvorm)
⇒ De visserszoon
⇒ Het vogeltje dat gouden eieren legde
⇒ Het toverfluitje en het toverhoedje
⇒ Johannes Berenzoon
⇒ De jongen die niet zo handig was
⇒ De kleine blauwe hippopotamus
⇒ De zeven magische mijnwerkers
⇒ Juan Oso (Hans de Beer)
⇒ Het aardmanneke
⇒ De prinses die niet kon lachen
⇒ De goede ruil
⇒ De trouwe Johannes
⇒ De boze kabouter
⇒ De Kikkerkoning of IJzeren Hendrik
⇒ De prinses van het eiland
⇒ Sint Joris en de draak
⇒ De mooie Giovanna
⇒ De slimme prinses
⇒ Peruonto
⇒ Een demon laat zich verschalken
⇒ Koning Merelbaard
⇒ Het ezeltje
⇒ De prinses op de glazen heuvel
⇒ Het Waterlampionnenfeest op de rivier de Fuchun
⇒ De koningsdochter in de vlammenburcht
⇒ De gouden gans
⇒ Van de jongen die slaag kreeg
⇒ De schaduw
⇒ Het lied van Si Nandang
⇒ Het wijze paardje
⇒ Geen nood voor wie geliefd wordt door vrouwen
⇒ Marietje, de prinses op de erwt
⇒ Kwade gedachten
⇒ De tondeldoos
⇒ Met z'n zessen de hele wereld door
⇒ Het blauwe licht
⇒ De groente-ezel
⇒ De Formule Pendule
| | reus | ⇒ De ram, de zalm en de adelaar
⇒ De gelaarsde kat
⇒ De helpende dieren
⇒ De koopman die medelijden had
⇒ Klein Duimpje
⇒ De Far Darrig in Donegal
⇒ De slangengeest en de toverspiegel
⇒ De Zwanenjonkvrouw
⇒ Baas boven Baas
⇒ Eén zoutkorreltje
⇒ De schepping van de wereld
⇒ Jaap en de bonestaak
⇒ Klein Duimpje en de 7 mijlslaarzen (in rijmvorm)
⇒ De volleerde jager
⇒ De koningszoon die nergens bang voor was
⇒ Het Lichtkasteel
⇒ De jonge reus
⇒ Ombaq en Oemboel
⇒ Het dappere snijdertje
⇒ De gelaarsde kat (in rijmvorm)
⇒ De zoon van de kolenbrander
⇒ Johannes Berenzoon
⇒ Rata's wonderbaarlijke reis
⇒ De aap, de tijger, de kat en de geit
⇒ De strijd met de menseneters
⇒ Hoe de stad Antwerpen aan zijn naam kwam
⇒ De drie vluchtelingen
⇒ De zeven magische mijnwerkers
⇒ Juan Oso (Hans de Beer)
⇒ De toren van Surhuizum
⇒ Don Quichot en de windmolens
⇒ De Florentijn en de reus
⇒ Konijn de jager
⇒ De wees en de reus
⇒ Jack de reuzendoder
⇒ Het sprookje van de reus
⇒ Corvetto
⇒ De vlo
⇒ De steen aan de ketting
⇒ De oude pluizenaar
⇒ Viola
⇒ Helga, de boerendochter
⇒ De kristallen gang
⇒ De bomen van Drie
⇒ De boden van de dood
⇒ De avonturen van Matandua
⇒ De mensenetende reus
⇒ De hommel
⇒ De reus en de schoenlapper
⇒ De reus en de kleermaker
⇒ Reuzen van Limburg
⇒ Vechten met de reus
⇒ De dochter van de zon
⇒ De reus Wolga
⇒ Wolga en zijn bondgenoot Mikoela
⇒ De zonnekinderen
⇒ De reus en de dwerg
⇒ Het Kristallen Paleis
⇒ Over de reus Gargantua
⇒ De reuzen Ellert en Brammert
⇒ De reus en de vier mudzakken rogge
⇒ De Grote en de Kleine Hul
⇒ Het ontstaan van het Uddeler- en Bleekemeer
⇒ De Man zonder Ziel
⇒ De reuzen Hanneken en Bamberg
⇒ Odysseus en de Laistrygonen
⇒ De groente-ezel
⇒ Van de krijger die wild werd
⇒ Venka de kreupele
⇒ Keloglan trekt erop uit om de man te worden van de reuzin
| | schoen | ⇒ De rode schoentjes
⇒ Assepoester
⇒ De kabouters
⇒ De man met de schoen van boomschors
⇒ De stukgedanste schoentjes
⇒ Hoe de treurberk ontstaan is
⇒ De twee muilen
⇒ De jakhals en de patrijs
⇒ Tijl Uilenspiegel danst op het koord
⇒ Het blauwe licht
⇒ Assepoester (in rijmvorm)
| | spiegel | ⇒ De rijke bramenplukker
⇒ Sneeuwwitje
⇒ Welpe en de wolf
⇒ De slangengeest en de toverspiegel
⇒ Het verhaal van de zingende roos
⇒ De sneeuwkoningin
⇒ Van de verschrikkelijke slangdraak
⇒ Belle en het Beest
⇒ De arme houthakker
⇒ De waternimf
⇒ Een spiegel en een bel
⇒ Het visioen en de soldaat
| | tovenaar | ⇒ Twee prinsen
⇒ Een onmogelijke opgave
⇒ De prins die in een vogel veranderde
⇒ Aladdin en de wonderlamp
⇒ Vleerkens vogel
⇒ De ravenkoning
⇒ De visserszoon
⇒ Ali's vreemde avontuur
⇒ De soldaat en de witte berk
⇒ De kleine blauwe hippopotamus
⇒ De verenkoning
⇒ De mythe van Stinsterloo
⇒ Lugh, de meester in alle kunsten
⇒ De toverleerling
⇒ De jongen die leerde lezen
⇒ De gauwdief en zijn meester
⇒ Arthur, koning over eeuwen
⇒ De Magische Klok
⇒ De betovering die geen heil bracht
⇒ De steen van het haantje
⇒ De steen aan de ketting
⇒ Wie van de drie
⇒ De echo van Muiderberg
⇒ De schone vrouw met de afgehouwen handen
⇒ De kristallen bol
⇒ Tovenaar Manabozo en de Vissenkoning
⇒ Koning Vikarmajita
⇒ De reis van Cormac Mac Airt naar het toverrijk
⇒ Hoe de Gruwel aan zijn paard kwam
⇒ De hanebalk
⇒ De sage van tovenaar Merlijn
⇒ De vis met de ring
⇒ De Formule Pendule
| | zwaard | ⇒ Iwan koeienzoon
⇒ Brein tegen brein
⇒ De bloedende zwaan
⇒ Hoe Bertha koningin van Frankrijk werd
⇒ De drie zusters van Kobi
⇒ Arthur, koning over eeuwen
⇒ Heer Halewijn
⇒ De onoverwinlijke held
⇒ Wichard Sage
⇒ De hoge plaats van Dubbel Negen
⇒ De zoon van de keizer
| | | | MOGELIJK VERWANT OP GROND VAN MOTIEF: | | queeste-motief |
|
De Nationale Sprookjesbon. Elke week GRATIS een verhaal ⇒
|
De Volksverhalen Almanak is met uiterste zorg gemaakt. De redactie is echter niet aansprakelijk voor eventuele fouten in de teksten. Als u onvolkomenheden aantreft in de inhoud of het gebruik van de website, dan kunt u dat melden bij de redactie. Ook kunt u ons altijd voorzien van aanvullingen en opmerkingen.
|
|
