Informatie over "Het blauwe licht"

Volksverhalen Almanak

Verhalen Feesten Vandaag de dag Nederlandse sagen

Verhalen ⇒ Zoeken ⇒ Landen ⇒ Duitsland

Informatie over: Het blauwe licht

SAMENVATTING:
Een afgedankte soldaat komt in het bos een heks tegen die hem onderdak verschaft in ruil voor allerlei klusjes. Hij moet o.a. het blauwe licht uit een verdroogde bron halen. Dat blijkt een bijzonder licht wanneer de soldaat er een pijp mee aansteekt, want dan verschijnt er een zwart mannetje dat hem bij alles van dienst is. Op die manier rekent de soldaat af met de heks, wordt hij rijk en lukt het hem een beeldschone prinses als dienstbode te nemen. Wanneer echter de koning erachter komt, wordt hij gevangen genomen en ter dood veroordeeld. Gelukkig mag hij als laatste wens nog een pijp opsteken en komt het mannetje hem weer te hulp.

Lees het verhaal ⇒

TOELICHTING:
Uit Mecklenburg. De pijp die de soldaat rookt is waarschijnlijk een fluitpijp die macht heeft over de aardgeesten. Zie De wonderlijke speelman en Het zingende botje. Het blauwe licht is geestlicht; de uitdrukking 'blauw vuur' komt vaak voor, o.a. bij Hans Sachs. De droom van de prinses is waarheid; mede door de droom ontwikkelen zich de gebeurtenissen (ein Wahrtraum).

Dit sprookje vertoont grote overeenkomsten met De tondeldoos van Hans Christian Andersen en het Aladdin verhaal uit 1001 nacht. Het motief echter, dat de prinses in haar slaap diensten verrichten moet, wordt in de 16de eeuw van de tovenaar Albertus Magnus verteld en toen was het Arabische verhaal in Europa nog onbekend. Maar dit is dan ook een voorstelling, die uit droomervaringen ontstaan kan zijn.

Dit sprookjestype staat in de volksverhalencatalogus van Aarne en Thompson geregistreerd als AT 562 'The Spirit in the Blue Light'. Het sprookje is verspreid over heel Europa; ook zijn er versies bekend uit de joodsoriëntaalse overlevering, uit India en de Verenigde Staten. Voor een uitgebreid artikel over dit type sprookje: zie het lexicon van het Meertens Instituut in Amsterdam.

SOORT:	Volkssprookje
HERKOMST:	Duitsland
LEEFTIJD:	Voor kinderen vanaf 8 jaar en ouder
VERTELTIJD:	ca. 11 min.
OORSPR. TITEL:	Das blaue Licht
ENGELSE TITEL:	The Blue Light
AT-NUMMER:	AT 0562 - The Spirit in the Blue Light ⇒ De tondeldoos
AUTEUR:	Gebroeders Grimm, Jacob en Wilhelm Grimm
TREFWOORDEN:	droom, soldaat, heks, blauw, bron, pijp, roken, zwart mannetje, dienst, dienaar, goud, prinses, erwt, schoen, trouwen, dienstbode, gevangenis, doodstraf, laatste wens, knuppel
MOTIEF:	onthouden van beloning, heks / tovenaar geeft opdrachten, afgedankte soldaat
BRON:	"De sprookjes van Grimm; volledige uitgave" vertaald door M.M. de Vries-Vogel. Unieboek BV - Van Holkema & Warendorf, Weesp, 1984.

MOGELIJK VERWANT OP GROND VAN TREFWOORD:
blauw	⇒ De geschiedenis van Aboe Kier en Aboe Sier ⇒ Het betoverde bos ⇒ De prinses die met een hond trouwde ⇒ Stamhoofd Kairé en het doodshoofd ⇒ De kleine blauwe hippopotamus ⇒ Blauwe bloempjes uit het ijspaleis ⇒ Waarom de sneeuw het sneeuwklokje geen kwaad doet ⇒ De bloem van het geluk
bron	⇒ De oogwimpers van de wolf ⇒ Broertje en zusje ⇒ De toverbron ⇒ De geest van de bron ⇒ Het rotwijf ⇒ De herder en de dochter van de zon ⇒ De waternimf ⇒ De Kikkerkoning of IJzeren Hendrik ⇒ De twee koekjes ⇒ Heer Halewijn ⇒ De vrouw die haar man ging redden ⇒ De Bron der Wijzen
dienaar	⇒ De witte slang ⇒ De prins van de zeven gouden koeien ⇒ De gebarsten emmer ⇒ De trouwe Johannes ⇒ De tondeldoos
dienst	⇒ De uitvinder van de kalender
dienstbode
doodstraf	⇒ Toen ik onder en boven de aarde zat ⇒ De drie handwerksgezellen en de duivel ⇒ Het Poeriemverhaal van Esther ⇒ De kinderen van de Westman-eilanden ⇒ De tondeldoos ⇒ Over de waarde van vriendschap en van geld
droom	⇒ De verkochte droom ⇒ Belle en het Beest ⇒ De droom van Eisik ⇒ Rabbi Nachman - De gouden vogel ⇒ De herder en de dochter van de zon ⇒ De slangen en de duivel ⇒ I have a dream door Martin Luther King jr. ⇒ Ridder Jan met de Kaak ⇒ De mooiste droom ⇒ De laatste droom van de oude eik ⇒ Divali ⇒ Katla's droom ⇒ De onoverwinlijke held ⇒ De reus Wolga ⇒ Jorinde en Joringel ⇒ Windstil
erwt	⇒ De prinses op de erwt ⇒ Erretje en de os ⇒ Het paard Mahmoed en de heks ⇒ Vijf erwten uit één peul ⇒ De roverbruidegom ⇒ De jongen die een erwt vond ⇒ Marietje, de prinses op de erwt
gevangenis	⇒ De tsarendochter die een grijze eend werd ⇒ De koning en de wijze ⇒ Toen ik onder en boven de aarde zat ⇒ Bidjan en de beeldschone prinses ⇒ De lange weg naar vrijheid van Nelson Mandela ⇒ Kompa Nanzi en de teerpop ⇒ De tondeldoos ⇒ De koopman, zijn vrouw, de sultan en de kat
goud	⇒ De jongen die terugkeerde uit het rijk der feeën ⇒ De dwergendoop ⇒ Goudschepper ⇒ De rijke bramenplukker ⇒ Ali Baba en de veertig rovers ⇒ Het vrouwtje van Stavoren ⇒ De ram, de zalm en de adelaar ⇒ De vierde wake van de maan ⇒ Goudboompje en Zilverboompje ⇒ De boom met de gouden appels ⇒ De grafheuvel ⇒ Het ijdele melkmeisje ⇒ Erretje en de os ⇒ De verkochte droom ⇒ IJzeren Hans ⇒ De prins en het meisje uit de laurierboom ⇒ Drie gouden rozen ⇒ De twaalfarmige kandelaar ⇒ Een onmogelijke opgave ⇒ De jonge koningin ⇒ De kattenkolonie ⇒ De jager en de draak ⇒ Gelukkige Hans ⇒ Bontepels ⇒ Het vogeltje dat gouden eieren legde ⇒ Het toverfluitje en het toverhoedje ⇒ Vrouwenstreken ⇒ Van een koning en zijn dochter ⇒ Van Keetje en Eine en de aangelengde melk ⇒ Jan Sloek en de gouden munten ⇒ Rozemarijn en de prinses uit het gele keizerrijk ⇒ Koning Midas ⇒ Hassan de wever ⇒ De prinses die niet kon lachen ⇒ Oarend Cent ⇒ De Strooppot ⇒ Old Minneke ⇒ De trouwe Johannes ⇒ Vrouw Holle ⇒ Het uitzitten van het oude jaar in China ⇒ De sceptische wezel ⇒ De strijd tussen Bhagja en Lakshmi ⇒ De muskiet en de mestkever ⇒ De verstandige boerendochter ⇒ De ram met de gouden vacht ⇒ De mensenetende reus ⇒ De gouden gans ⇒ Van de jongen die slaag kreeg ⇒ De god van de armoe ⇒ Hoe de zon en de maan werden ontvoerd en teruggehaald ⇒ Aldar-Kose en de duiveltjes ⇒ Het wonderkruisje van Reijerink ⇒ Het Grote Beest-met-het-Mensenhoofd ⇒ Truydeman en zijn wijf ⇒ De dappere uit het noorden en de dappere uit het zuiden ⇒ Goudhoren ⇒ Het meisje en haar vriend de slang ⇒ De tondeldoos ⇒ Tafeltje dek je, ezeltje strek je en knuppel uit de zak ⇒ De goudkinderen ⇒ De roetzwarte broer van de duivel ⇒ Eenoogje, Tweeoogje en Drieoogje
heks	⇒ De onverschrokken bakkersknecht ⇒ De granaatappels ⇒ De kleine zeemeermin ⇒ Hans en Grietje ⇒ Sneeuwwitje ⇒ Een heks in Queen's County ⇒ De mensenetende tovenares ⇒ Twee prinsen ⇒ Het mirte-takje ⇒ Uit liefde voor de feeënkoning ⇒ Yinka en de jaloerse vrouwen ⇒ De een waakt, de ander niet ⇒ De geschiedenis van de heilige Antonius ⇒ Het betoverde bos ⇒ De schilder en het kamerscherm ⇒ Vleerkens vogel ⇒ In de macht van de wolfheks ⇒ Katrien en het groene eikenbos ⇒ Het paard Mahmoed en de heks ⇒ Spikkeltje ⇒ De prinses die met een hond trouwde ⇒ Het zieke been ⇒ Hoefijzers aan handen en voeten ⇒ Heksen in de wijnkelder ⇒ De jonkvrouw uit de appelboom ⇒ De heks Syre-Warda ⇒ Raponsje (Rapunzel) ⇒ Broertje en zusje ⇒ De duif ⇒ De oude vrouw in het bos ⇒ Het meisje dat haar naam kwijt was ⇒ De soldaat en de witte berk ⇒ Heksen op de koffie ⇒ De boze weefster ⇒ Het zuiderkruis en zilver op het water ⇒ De citerspeler ⇒ Het verhaal van de oude heks ⇒ De bloem van het geluk ⇒ Peter en de Egyptische godin ⇒ Beowulf ⇒ Old Minneke ⇒ De heksenboom van Bladel ⇒ Goudsbloempje ⇒ Lucilla ⇒ De tovenares Circe ⇒ Cilie de Nevelhekse ⇒ Magische handelingen om heksen te ontmaskeren ⇒ Het kind dat tegelijk met de peren werd verkocht ⇒ De marketentster van de Fransebaan ⇒ De Indische Waterlelies ⇒ Petrosinella ⇒ Het witte eendje ⇒ Vrouw Trui ⇒ De kristallen bol ⇒ Jeanne d'Arc ⇒ De heksen van de Fondamente Nuovo ⇒ Het vuur van Doevere voor! ⇒ De drie rozenstruiken en de drie honden ⇒ De vrouw die haar man ging redden ⇒ Het toverpaardje ⇒ De koeherder en de heks ⇒ Jamamba, de heks ⇒ De heks van Oostbroek ⇒ De heks van Naarden ⇒ De heks van de Rietmolen ⇒ De heksenwaag te Oudewater ⇒ Oepeikas, de generaal die tot geitenhoeder werd ⇒ De heilige rollen ⇒ De Hindelooper Kaaig ⇒ Maimoenjak ⇒ Waarom Sinterklaas een nieuwe rode mantel kreeg ⇒ Rixt van het Oerd ⇒ Jorinde en Joringel ⇒ Het heksenhol Molkwerum ⇒ De behekste schapen ⇒ De witte juffer van Kwadenoord ⇒ De wonderdokter van Druten ⇒ De mooie heks ⇒ Het zwijn dat een heks was ⇒ De haas die nooit geraakt werd ⇒ De heksen van Pendale ⇒ De gehoornde vrouwen ⇒ De motketel van Schokland ⇒ Wassilissa ⇒ Het popje van de heks uit Bolsward ⇒ De betoverde ezel ⇒ Baba Jaga ⇒ De tondeldoos ⇒ Het raadsel ⇒ De zes zwanen ⇒ De goudkinderen ⇒ De groente-ezel ⇒ Anansi en de eenbenige Moeder van het Bos ⇒ De hebberige buurvrouw ⇒ De Formule Pendule
knuppel	⇒ Hoe de treurberk ontstaan is ⇒ Magische handelingen om heksen te ontmaskeren ⇒ Het sprookje van de reus ⇒ De bedrogen duivel ⇒ Tafeltje dek je, ezeltje strek je en knuppel uit de zak
laatste wens
pijp	⇒ Het kerstfeest van de kerstman
prinses	⇒ De onverschrokken bakkersknecht ⇒ De witte slang ⇒ De gelaarsde kat ⇒ Rafelkap ⇒ De prinses op de erwt ⇒ De bijenkoningin ⇒ Het houten paard ⇒ Prinses Hase ⇒ IJzeren Hans ⇒ De verloren dochter ⇒ De volleerde jager ⇒ Telaga Warna, het veelkleurige meer ⇒ De stukgedanste schoentjes ⇒ De eigenzinnige prins ⇒ Het zeehaasje ⇒ Aladdin en de wonderlamp ⇒ De ijzeren kachel ⇒ Koret Laboe ⇒ De gouden vogel ⇒ Domme Hans ⇒ De gelaarsde kat (in rijmvorm) ⇒ De visserszoon ⇒ Het vogeltje dat gouden eieren legde ⇒ Het toverfluitje en het toverhoedje ⇒ Johannes Berenzoon ⇒ De jongen die niet zo handig was ⇒ De kleine blauwe hippopotamus ⇒ De zeven magische mijnwerkers ⇒ Juan Oso (Hans de Beer) ⇒ Het aardmanneke ⇒ De prinses die niet kon lachen ⇒ De goede ruil ⇒ De trouwe Johannes ⇒ De boze kabouter ⇒ De Kikkerkoning of IJzeren Hendrik ⇒ De prinses van het eiland ⇒ Sint Joris en de draak ⇒ De mooie Giovanna ⇒ De slimme prinses ⇒ Peruonto ⇒ Een demon laat zich verschalken ⇒ Koning Merelbaard ⇒ Het ezeltje ⇒ De prinses op de glazen heuvel ⇒ Het Waterlampionnenfeest op de rivier de Fuchun ⇒ De koningsdochter in de vlammenburcht ⇒ De gouden gans ⇒ Van de jongen die slaag kreeg ⇒ De schaduw ⇒ Het lied van Si Nandang ⇒ Het wijze paardje ⇒ Geen nood voor wie geliefd wordt door vrouwen ⇒ Marietje, de prinses op de erwt ⇒ Kwade gedachten ⇒ Grote Gjalt en Kleine Gjalt ⇒ De tondeldoos ⇒ Met z'n zessen de hele wereld door ⇒ De groente-ezel ⇒ De Formule Pendule
roken	⇒ Het kerstfeest van de kerstman
schoen	⇒ De rode schoentjes ⇒ Assepoester ⇒ De kabouters ⇒ De man met de schoen van boomschors ⇒ De stukgedanste schoentjes ⇒ Hoe de treurberk ontstaan is ⇒ De twee muilen ⇒ De jakhals en de patrijs ⇒ Tijl Uilenspiegel danst op het koord ⇒ Grote Gjalt en Kleine Gjalt ⇒ Assepoester (in rijmvorm)
soldaat	⇒ De geluksteen ⇒ Berenpels ⇒ Het elfenkind ⇒ De grafheuvel ⇒ De dagdief en de nachtdief ⇒ De stukgedanste schoentjes ⇒ De duivel en zijn grootmoeder ⇒ De soldaat en de witte berk ⇒ Een kerstverhaal ⇒ De goede ruil ⇒ Meneer Bhoenga ⇒ De vampierkat ⇒ Oepeikas, de generaal die tot geitenhoeder werd ⇒ De soldaat en de tsaar in het bos ⇒ De zeven schone nimfen ⇒ Het visioen en de soldaat ⇒ Het wonderhemd ⇒ Mijnheer Maan ⇒ De tondeldoos ⇒ Met z'n zessen de hele wereld door ⇒ De stille ronde van Bergen op Zoom
trouwen	⇒ Vrouwtje Haverood met de dikke lange onderlip ⇒ Bruidskeuze ⇒ Berenpels ⇒ Blauwbaard ⇒ Doornroosje ⇒ De papegaai ⇒ Het sprookje van de valk ⇒ Victoria en de wilg ⇒ Het houten paard ⇒ De kikvorsprinses ⇒ Het mirte-takje ⇒ Uit liefde voor de feeënkoning ⇒ De bedelkoningin ⇒ Kalfskop ⇒ De groene jager ⇒ De witte kraanvogel ⇒ De zoon van Kim-ana-u-eze en de dochter van Zon en Maan ⇒ De dochter van koning Leugenaar ⇒ De jaarmarkt van Sorotsjintsy ⇒ De vuurvogel en Wassilissa, de tsarendochter ⇒ Aladdin en de wonderlamp ⇒ Woeloer ⇒ Blauwbaard van Dombovar ⇒ De kattenkolonie ⇒ Billy de coyote ⇒ Domme Hans ⇒ Abina en de python ⇒ De prinses die met een hond trouwde ⇒ Het meisje dat niet wilde trouwen ⇒ Koning Draak ⇒ Hoe Aldar-Kose trouwde ⇒ Bernadette ⇒ De tsarendochter die een grijze eend werd ⇒ Bontepels ⇒ Vrouwenstreken ⇒ Broertje en zusje ⇒ De duif ⇒ De lelie en de alsem ⇒ Waarom de zonnebloem zich altijd naar de zon draait ⇒ De soldaat en de witte berk ⇒ De heilige kersenboom ⇒ De hemeljonkvrouw ⇒ De arme molenaarsknecht en het katje ⇒ Het duivelsmeer ⇒ De kinderen van de vis ⇒ Rozemarijn en de prinses uit het gele keizerrijk ⇒ Hoe Bertha koningin van Frankrijk werd ⇒ Het ontstaan van de rijst ⇒ El Cid Campeador ⇒ De pompoen ⇒ Duivel Mankepoot ⇒ De prinses die niet kon lachen ⇒ Old Minneke ⇒ De trouwe Johannes ⇒ De boze kabouter ⇒ De Kikkerkoning of IJzeren Hendrik ⇒ Goudsbloempje ⇒ Hoe Sundari haar moed bewees ⇒ De schoonheid uit de bergen ⇒ De muis die in een meisje veranderde ⇒ De mooie Giovanna ⇒ Wat vrouwen van mannen onderscheidt ⇒ De verwisselde hoofden ⇒ De betoverde vis ⇒ De roverbruidegom ⇒ Savitri en Satyavan ⇒ De drie citroenen ⇒ De slang ⇒ De duivel die de vlooienhuid herkende ⇒ Het gevilde oudje ⇒ Peruonto ⇒ De schone vrouw met de afgehouwen handen ⇒ De muskiet en de mestkever ⇒ De geduldige vrouw ⇒ De berenman ⇒ Het ezeltje ⇒ De verstandige boerendochter ⇒ Het kleine witte hondje ⇒ De vrouw die door een duivel verslonden werd ⇒ De valse bruid ⇒ Van de jongen die slaag kreeg ⇒ Het luie meisje uit Argentinië ⇒ De schaduw ⇒ Het meisje dat met een kraai trouwde ⇒ Het wonderbare vlas ⇒ Het wonderpaard en de prinses (Sifka-Boerka) ⇒ Doenay en Natasja ⇒ Hoe prins Iwan zijn bruid vond ⇒ Het molenaarsdochtertje en het levende gierstkorreltje ⇒ De kikkerfee ⇒ De kikvors die in een prins veranderde ⇒ De nachtdansers ⇒ Het zwarte paard ⇒ De jongen die een erwt vond ⇒ Geen nood voor wie geliefd wordt door vrouwen ⇒ Marietje, de prinses op de erwt ⇒ Zij kwam uit Kayseri ⇒ Ruth ⇒ Hoe Anansi een bruidsschat stal ⇒ De bruiloft van de spin Anansi ⇒ De zoon van de prefect van Yizhou ⇒ De schepping van Japan ⇒ De vernachelde vrijers ⇒ Het raadsel ⇒ De goudkinderen ⇒ De groente-ezel ⇒ Windstil ⇒ De vis met de ring ⇒ De getemde feeks
zwart mannetje

MOGELIJK VERWANT OP GROND VAN MOTIEF:
afgedankte soldaat ⇒ Het visioen en de soldaat ⇒ Mijnheer Maan ⇒ De geluksteen ⇒ De laars van buffelleer ⇒ De grafheuvel ⇒ De raap ⇒ De stukgedanste schoentjes ⇒ Met z'n zessen de hele wereld door ⇒ De tondeldoos
heks / tovenaar geeft opdrachten ⇒ De tondeldoos
onthouden van beloning ⇒ Met z'n zessen de hele wereld door

Sprookjes top 100

De Nationale Sprookjesbon. Elke week GRATIS een verhaal ⇒

Leeftijd:

Verteltijd:

ca. 11 min.

Herkomst:

Lees het verhaal ⇒

Mail dit verhaal ⇒

Reageer ⇒

Afdrukken ⇒

Sprookjes van Grimm?

Alle sprookjes van de gebroeders Grimm
in zeven talen

www.grimmstories.com

De Volksverhalen Almanak is met uiterste zorg gemaakt. De redactie is echter niet aansprakelijk voor eventuele fouten in de teksten. Als u onvolkomenheden aantreft in de inhoud of het gebruik van de website, dan kunt u dat melden bij de redactie. Ook kunt u ons altijd voorzien van aanvullingen en opmerkingen.