TOELICHTING:Uit de Pentamerone (Lo cunto de li cunti overo lo trattenemiento de peccerille - Het sprookje der sprookjes, of Vermaak voor de kleinen) van Giambattista Basile (Derde dag, zesde sprookje).
Het verhaal speelt zich af rond Resina, het huidige Ercolano, het vroegere Heculaneum, in de provincie Campania (Napels). Vergelijk een Marokkaanse versie met de titel
Kalfskop.
Het motief van het zich verkleden in de andere sekse staat bekend als de 'appelvangproef'. Meestal gaat het dan om als vrouwen verklede mannen. Dat motief kent een lange voorgeschiedenis. Bekend is bijvoorbeeld het verhaal - uit de Metamorphosen (boek XII, 162-170) van Ovidius - hoe Odysseus Achilles ontmaskerde, die niet mee op wilde trekken naar Troje en zich daarom met zijn mannen als meisje verkleed had. Odysseus zet voor de 'meisjes' manden met vrouwenspullen neer, maar stopt hier ook wapens tussen. Achilles en de zijnen talen niet naar de kleren en de snuisterijen, maar grijpen onmiddellijk naar de wapens. In dit verhaal (en in de Marokkaanse versie) worden echter vrouwen verleid om typisch vrouwengedrag te vertonen; ze slagen opvallend beter voor de proef dan de meeste als vrouwen verklede mannen. Zie voor meer informatie over de 'appelvangproef' het
Meertens Instituut.
| SOORT: | Volkssprookje, Sprookje |
| HERKOMST: | Italië |
| LEEFTIJD: | Voor kinderen vanaf 8 jaar en ouder |
| VERTELTIJD: | ca. 13 min. |
| OORSPR. TITEL: | La serva d'aglie |
AUTEUR: | Giambattista Basile | | TREFWOORDEN: | 7 getal, prins, ziekte, dochter, vermomming, verliefd, moeder, proef, zwemmen, paard, veulen, paardrijden, geweer, schaamte, verkleden, identiteit, zeven |
| MOTIEF: | rolpatroon, vrouwen, vrouw verkleedt zich als man |
| BRON: | "Italiaansche volkssprookjes" bewerkt naar de Pentamerone van G. Basile door Rien Valkhoff, illustraties van Frans Lammers. Uitgeversmaatschappij W. de Haan N.V., Utrecht, 1948. |
| |