Informatie over: Keloglan trekt erop uit om de man te worden van de reuzin
SAMENVATTING:
Echt dapper is iemand die de man durft te worden van een reuzin. Een verlegen jongetje besluit dat dus te doen en gaat bij een reuzen-familie wonen. Wanneer hij wegloopt, achtervolgt de reuzen-moeder hem, maar met behulp van een egel doodt hij haar en keert als held terug naar huis.
TOELICHTING:
Als er reuzen in Turkse sprookjes voorkomen, dan speelt de reuzen-moeder vaak een belangrijke rol. Zij is hier prachtig getekend: met haar borsten over haar schouder gegooid zit zij te zonnen. Ze kookt een lekkere pot van de armen en benen die haar reuzenkinderen uit hun holle kiezen peuteren. Als een bezorgde moeder kijkt ze of iedereen wel slaapt. Als een razende Griet gaat zij Keloğlan achterna. Meestal zijn het arme kinderen die bij reuzen terechtkomen en hen uiteindelijk te slim af zijn, zoals bijvoorbeeld Klein Duimpje. Hier is het Keloğlan (kale jongen, kaalkop). In sommige streken in Turkije, o.a. Antalya, worden kleine kinderen wel met de bijnaam Keloğlan aangesproken. Misschien is dat een verklaring voor het optreden van Keloğlan in dit verhaal. Keloğlan is overigens een bekende figuur in Turkse volksverhalen. Vaak is hij lui, ontrouw, bedondert de boel, is soms ook een beetje dom. Toch is hij een sympathieke figuur, misschien omdat hij zo gewoon is, een jongen uit het volk. Hij verslaat reuzen, draken en vervult moeilijke opdrachten. Ook helpt hij arme mensen en besteelt en bestrijdt rijke uitbuiters. Hij is dan arm, naïef en oprecht, dapper en slim. In een aantal verhalen vermomt een prins of prinses zich met een dierendarm over het hoofd als Keloğlan. Zo lukt het dan een moeilijke opdracht te vervullen of de reus te verslaan. Deze Keloğlan-vermomming is ook wel in werkelijkheid gebruikt.
Turkse verteltraditie uit de gebieden: Gemlik / Bursa, Diyarbakir , Kirşehir, Kastamonu, Istanbul, Ürgüp, Mersin, Develi / Kayseri, Bayburt, Ankara, Konya, Kars, Ardahan / Kars, Kaukasus, Ayancik / Sinop.
Bron: Az gittik uz gittik, Pertev Naili Boratav, Ankara 1969. Verteld door: Sisika Boratav (de moeder van Boratav) in 1939. Zij hoorde het omstreeks 1900 van een vrouw uit Gemlik. Vertaald door: Veronica Divendal, 1990.
| SOORT: | Wondersprookje |
| HERKOMST: | Turkije |
| LEEFTIJD: | Voor kinderen vanaf 8 jaar en ouder |
| VERTELTIJD: | ca. 12 min. |
| OORSPR. TITEL: | Erler-Karisia koca olmaya giden Keloğlan |
| ENGELSE TITEL: | Keloglan and the Giant-Mother |
AUTEUR: | Sidika Boratav (verteller), Pertev Naili Boratav | | TREFWOORDEN: | reus, menseneter, moeder, slapeloosheid, achtervolging, schildpad, kikker, egel, oren afsnijden, blufpraatjes, kaalkop |
| BRON: | "Volksverhalen uit kleurrijk Nederland. Draken en andere vreemde wezens. Verhalen uit de Chinese, Joodse, Nederlandse, Indiase, Turkse, Surinaamse, Marokkaanse en Indonesische verteltraditie" Uitgeverij Lemniscaat, Rotterdam, 1991. |
| |