Informatie over "Nasreddin Hodja - Zo leermeester, zo leerling"

Volksverhalen Almanak

Verhalen Feesten Vandaag de dag Nederlandse sagen

Verhalen ⇒ Zoeken ⇒ Landen ⇒ Turkije

Informatie over: Nasreddin Hodja - Zo leermeester, zo leerling

SAMENVATTING:
Wanneer Nasreddin volleerd hodja is geworden verlaat hij zijn leermeester en trekt hij op zijn ezel het Anatolische land in. Het voedsel is schaars en hij besluit dat eten niets anders is dan een kostbare gewoonte die afgeleerd kan worden. Hij zet zijn ezel dan ook op rantsoen, echter met dramatische gevolgen. Wanneer zijn trouwe viervoeter is gestorven, is Hodja niet te troosten. Maar dan komen er mensen die denken dat hij treurt om een heilige en ze beginnen hem zoveel geld te geven dat hij een mooie moskee om het graf van de 'heilige' kan bouwen. Dan komt zijn vroegere leermeester op bezoek die toch wel wil weten welke heilige in het graf ligt...

Lees het verhaal ⇒

TOELICHTING:
Turkse verteltraditie. Nasreddin Hodja is een legendarisch figuur in Turkije en ook wel onder de moslimbevolking van de Balkan. Zijn belevenissen zijn te vergelijken met die van Tijl Uilenspiegel uit het Nederlandse en Duitse taalgebied. Al vanaf 1250, tijdens zijn leven, tot vandaag de dag doen er een paar honderd verhaaltjes over hem de ronde. Verhaaltjes van zijn wijsheden, listen, rechtvaardigheid, bedrog, grappen en slimheid. Iedere Turk binnen en buiten Turkije kent er wel een aantal van. De verhaaltjes worden behalve als vermaak ook gebruikt om iemand niet rechtstreeks, maar wel haarfijn (zo scherp als Nasreddin Hodja het deed) te zeggen waar het op staat.

Als hodja (islamitisch geestelijke) was Nasreddin een door velen gewaardeerd raadsman, óók en vooral in allerlei niet-religieuze aangelegenheden. Nasreddin Hodja was als praktisch filosoof vermaard om zijn subtiele grappen, die tot op de dag van vandaag bekend gebleven zijn. Van generatie op generatie zijn de anekdotes onder de mensen blijven leven en telkens opnieuw doorverteld. Het volk herkende de door Nasreddin Hodja geschetste situatie in zijn eigen dagelijkse werkelijkheid. Grootouders vertelden de verhalen telkens opnieuw door aan hun kleinkinderen, zodanig dat het leek, alsof zij de gebeurtenissen persoonlijk meegemaakt hadden.

Nasreddin Hodja wordt vaak achterstevoren op een ezel afgebeeld. Zo is hij ook in Turkije als koperen beeldje te koop.

Het verhaal wil dat Nasreddin Hodja op een dag zo, achterstevoren, op zijn ezel reed. De mensen die hem tegenkwamen wezen hem daarop. Nasreddin Hodja antwoordde dat niet hij achterstevoren zat, maar de ezel achterstevoren liep. Toen even later de ezel struikelde in een geul in de weg, en Nasreddin Hodja viel, lachten de mensen hem uit: "Dat krijg je ervan als je achterstevoren zit."

Nasreddin Hodja riep boos naar de mensen: "Dat komt niet door mij, maar door die stomme ezel. Die moest toch zo nodig de verkeerde kant op!"

Volgens de legende werd Nasreddin Hodja geboren in een dorpje in de buurt van het stadje Sivrihisar, ongeveer honderd kilometer ten westen van Ankara. Later verhuisde hij naar Aksehir, dichtbij de stad Konya. Hij is daar ook gestorven. Op de plaats waar hij begraven ligt, is een karakteristiek monument opgericht. Het bestaat uit een deur met een groot hangslot erop. Muren zijn echter niet aanwezig.

TYPERING:	Zo leermeester, zo leerling
SOORT:	Hodja-verhaal, Schelmenverhaal, Volksverhaal
HERKOMST:	Turkije
LEEFTIJD:	Voor kinderen vanaf 8 jaar en ouder
VERTELTIJD:	ca. 5 min.
TREFWOORDEN:	nasreddin hodja, ezel, leermeester, leerling, hodja, moskee, graf, tombe, verdriet, voedsel, schaarste, schelmenstreek, bedrog, heilige, rouw, huilen, haver, honger
SPREEKWOORD:	De appel valt niet ver van de boom
RELIGIE:	Islam
FEEST/VIERING:	Dag van de Leraar
BRON:	"Turkse sprookjes en legenden. Türk dostlarima sevgilerimle" opnieuw verteld door F.A.L. Kreiken-Pape. Uitgeverij Het Spectrum, Utrecht/Antwerpen, 1969, p. 10-12.

MOGELIJK VERWANT OP GROND VAN TREFWOORD:
bedrog	⇒ De nieuwe kleren van de keizer ⇒ Blauwbaard ⇒ Roodkapje ⇒ De twee broers ⇒ Twaalf slimme rovers ⇒ Het ijdele melkmeisje ⇒ Het bestrafte verraad ⇒ De oneerlijke vriend ⇒ De man met de schoen van boomschors ⇒ Blauwbaard van Dombovar ⇒ Hoe de kraai iedereen voor de gek hield ⇒ Hoe Aldar-Kose trouwde ⇒ De tsarendochter die een grijze eend werd ⇒ Het toverfluitje en het toverhoedje ⇒ De heks Syre-Warda ⇒ Waardevolle schatten in de aarde ⇒ De vos op de koningstroon ⇒ De jaloerse Turk en zijn vrouw uit Caïro ⇒ De helft van de beloning ⇒ Het Roelandslied ⇒ De wijze sjah ⇒ De laars met juwelen ⇒ Oarend Cent ⇒ De reiger en de krab ⇒ De aap en de krokodil ⇒ Het vertelsel van Kabundi en de dieren ⇒ De Magische Klok ⇒ Ganga in een trog ⇒ De schijnheilige kat ⇒ De sluwe jakhals ⇒ De steen van het haantje ⇒ Het sprookje van de reus ⇒ De muskiet en de mestkever ⇒ Het water des levens ⇒ De oude Hildebrand ⇒ De valse bruid ⇒ De wever als Vishnu ⇒ De schat te Muiden ⇒ Er is niets beters dan een goede bemiddelaar ⇒ Het sprookje van tsaar Saltan ⇒ De pelikaan en de vissen ⇒ Listige Itsja ⇒ Jan Grouwel ⇒ De domme broer ⇒ Van de ezel, die een monnik werd ⇒ Hoe Aldar-Kose de rijke man genas ⇒ De gierige vriend van Aldar-Kose ⇒ De juffer van de Blankenberg ⇒ De geschiedenis van de schrokop ⇒ Het kasteel dat in de lucht zweefde ⇒ Djahiz en zijn mooie stiefmoeder ⇒ Marietje, de prinses op de erwt ⇒ De touwsnijders van Tzum (Tsjom) ⇒ Hoe Anansi een bruidsschat stal ⇒ Kat en muis samen thuis ⇒ De drie slangenbladeren ⇒ Tafeltje dek je, ezeltje strek je en knuppel uit de zak ⇒ De groente-ezel ⇒ De ontrouwe echtgenote
ezel	⇒ Wat andere mensen vinden ⇒ Pinokkio ⇒ De hardloper ⇒ De heiligen van Arles-sur-Tech ⇒ Kruimeltje Langbaard ⇒ De ezel en de os ⇒ Vrouwenstreken ⇒ Ali's vreemde avontuur ⇒ Van drie slimme dieven ⇒ Tijl Uilenspiegel en de lezende ezel ⇒ De kat op pelgrimstocht ⇒ Fabel van de ezel, de stier en de koopman ⇒ De dwaze boer en de drie schurken ⇒ De Bremer stadsmuzikanten ⇒ De duur van het leven ⇒ Ninnillo en Nennella ⇒ Het sprookje van de reus ⇒ Derde Dochter van Plankenbrug ⇒ De aap en de schildpad ⇒ Het ezeltje ⇒ De verstandige boerendochter ⇒ De hyena en de ezel ⇒ Van de ezel, die een monnik werd ⇒ Truydeman en zijn wijf ⇒ De luie hasjverslaafde en zijn verstandige vrouw ⇒ De koolhaas in Lochem ⇒ De kleine arme van Assisi ⇒ De betoverde ezel ⇒ De ezel die geen man werd ⇒ De metamorfose van een ezel ⇒ De verstandige en eerlijke ezels ⇒ Waarom de ezel een witte neus heeft ⇒ Tafeltje dek je, ezeltje strek je en knuppel uit de zak ⇒ De groente-ezel ⇒ De dieren in het rovershuis
graf	⇒ De Far Darrig in Donegal ⇒ Ederland de kippenhoedster ⇒ De gierige dame ⇒ De arme jongen in het graf ⇒ De bruid van de dode ⇒ Lucilla ⇒ Harteleed ⇒ De prinses van het eiland ⇒ Het verlies van verdriet ⇒ Een tocht naar Jeruzalem ⇒ De kinderen van de Westman-eilanden
haver
heilige	⇒ De heiligen van Arles-sur-Tech ⇒ De geschiedenis van de heilige Antonius ⇒ De kluizenaar en de luizen ⇒ De drie vluchtelingen ⇒ Lidwina van Schiedam: zomaar een heilige ⇒ Ursula en de elfduizend maagden ⇒ De duivel en de Sint-Servaasbasiliek ⇒ De heilige Jozef in het bos ⇒ De legende van Cunera ⇒ Nicolaas en de dieven ⇒ De kroon van koning Judhaël ⇒ Het jongetje dat de Gekruisigde eten gaf ⇒ De kleine arme van Assisi ⇒ Van een boer die zijn koe aan Sint-Antonius verkocht ⇒ Vader Nikolaas ⇒ De stijgbeugel van Nikola ⇒ De legende van de Zweedse Luciadag
hodja	⇒ Nasreddin Hodja - Kleren maken de man ⇒ De nieuwe schepper van de mens
honger	⇒ De maaltijd in hemel en hel ⇒ Klein Duimpje ⇒ Klein Duimpje en de 7 mijlslaarzen (in rijmvorm) ⇒ Nieuwe hoeden voor het nieuwe jaar ⇒ Hoe grootmoeder de honger buiten de deur hield ⇒ Zafira en het kalfje ⇒ De twaalf vragen en de twaalf antwoorden ⇒ Mani ⇒ De krekel en de mier ⇒ De betoverde vis ⇒ Zomaar een dag in de Ramadan ⇒ Kariem en Ali doen ook mee ⇒ De liefde van een moeder ⇒ De geschiedenis van een moeder ⇒ De leeuw en zijn raadsleden ⇒ De legende van de maïs ⇒ Het verhaal van de soepsteen ⇒ Anansi en de Dood ⇒ Tantalus ⇒ Anansi vindt een lekker baantje ⇒ De wolf en de hond ⇒ Anansi verkleedt zich als Amerikaan ⇒ De Bladersteen
huilen	⇒ Klein Duimpje ⇒ Telaga Warna, het veelkleurige meer ⇒ Raponsje (Rapunzel) ⇒ Lelietjes-van-dalen ⇒ Goudsbloempje ⇒ Lucilla ⇒ De jakhals en de patrijs ⇒ De tranenkruikjes ⇒ Het doodshemdje
leerling	⇒ Ali's vreemde avontuur ⇒ De kat als leermeester ⇒ De kracht van het willen ⇒ De sage van tovenaar Merlijn
leermeester	⇒ De kat als leermeester
moskee
nasreddin hodja	⇒ Nasreddin Hodja en de olijfolie ⇒ Nasreddin Hodja gaat goedkoop winkelen ⇒ Nasreddin Hodja en de achterdeur ⇒ Nasreddin Hodja - De kat heeft het opgegeten ⇒ Nasreddin Hodja - Kleren maken de man ⇒ Nasreddin Hodja op zijn sterfbed ⇒ Nasreddin Hodja - Het mysterie van de maan ⇒ Nasreddin Hodja - De kist komt eraan
rouw	⇒ Het vrouwtje van Stavoren ⇒ De bruid van de dode ⇒ Het opperhoofd en zijn mooie vrouw ⇒ De drie zusters van Kobi ⇒ Het verlies van verdriet ⇒ De duivel die de vlooienhuid herkende ⇒ Het doodshemdje ⇒ Nicolaas en de dochters van de koopman ⇒ De zwarte vrouw van Staverden ⇒ De vossenweduwe ⇒ De dood van het hennetje
schaarste	⇒ Nasreddin Hodja en de olijfolie
schelmenstreek	⇒ Kalief Haroen Al-Rasjid en Aboe Noewas
tombe
verdriet	⇒ De Chinese nachtegaal ⇒ De witte forel ⇒ De zeven magische mijnwerkers ⇒ Hoe de treurberk ontstaan is ⇒ De bruid van de dode ⇒ Fontein der tranen ⇒ Het opperhoofd en zijn mooie vrouw ⇒ Lelietjes-van-dalen ⇒ De Perzische kat ⇒ Harteleed ⇒ Het verlies van verdriet ⇒ Het doodshemdje ⇒ Het oude moedertje ⇒ De Bladersteen
voedsel	⇒ Chico en de kraanvogel ⇒ De maaltijd in hemel en hel ⇒ De bedelkoningin ⇒ De Geertruivogel ⇒ De tuinman en de herbergier ⇒ Zo kwamen de vruchten op de wereld ⇒ Mani ⇒ Holle Bolle Jan ⇒ De slangen en de duivel ⇒ De jakhals en de patrijs ⇒ Het verhaal van de hond ⇒ De clown van God ⇒ De leeuw en de timmerman ⇒ Hoe het graan op aarde kwam ⇒ De koning, de duif en de valk ⇒ De sluwe jakhals ⇒ De spijze Gods ⇒ De liefde van een moeder ⇒ De spaghettischotel ⇒ Jamamba, de heks ⇒ Jannig en zijn drie wensen ⇒ Het jongetje dat de Gekruisigde eten gaf ⇒ De legende van de maïs ⇒ Djahiz en zijn mooie stiefmoeder ⇒ De huismuis en de bergmuis ⇒ De wolf en de vos ⇒ Eenoogje, Tweeoogje en Drieoogje ⇒ Waarom de mensen moeten werken ⇒ De wolf en de hond ⇒ De Bladersteen

De Nationale Sprookjesbon. Elke week GRATIS een verhaal ⇒

Leeftijd:

Verteltijd:

ca. 5 min.

Herkomst:

Lees het verhaal ⇒

Mail dit verhaal ⇒

Reageer ⇒

Afdrukken ⇒

De Volksverhalen Almanak is met uiterste zorg gemaakt. De redactie is echter niet aansprakelijk voor eventuele fouten in de teksten. Als u onvolkomenheden aantreft in de inhoud of het gebruik van de website, dan kunt u dat melden bij de redactie. Ook kunt u ons altijd voorzien van aanvullingen en opmerkingen.