Informatie over "Oostelijk van de zon en westelijk van de maan"

Volksverhalen Almanak

Verhalen Feesten Vandaag de dag Nederlandse sagen

Verhalen ⇒ Zoeken ⇒ Landen ⇒ Noorwegen

Informatie over: Oostelijk van de zon en westelijk van de maan

SAMENVATTING:
Een arme boer staat zijn jongste dochter af aan een witte beer om zo rijkdom te vergaren. De beer is een betoverde prins, die overdag dier is en 's nachts mens. Ze moet een jaar met hem slapen om de betovering te verbreken, maar mag hem in zijn mensengedaante nooit zien. Wanneer ze dat echter wel doet, verdwijnt de jonge prins. Hij moet naar een slot dat oostelijk van de zon en westelijk van de maan ligt om met een trollendochter met een lange neus te trouwen. Het meisje gaat wanhopig op zoek en krijgt hulp van drie oude vrouwtjes en de vier windrichtingen.

Lees het verhaal ⇒

TOELICHTING:
Dit sprookje over de zoektocht naar de verloren (betoverde) bruidegom is internationaal bekend. Vergelijk het Friese sprookje De witte wolf, waarin een vader zijn jongste dochter afstaat aan een witte wolf, die een betoverde prins blijkt te zijn en natuurlijk ook het Franse verhaal Belle en het Beest waaraan dit sprookjes type haar naam (Beaty and the Beast) heeft te danken. Maar zie ook De slangeman uit Tanzania, waarin een meisje met een slang trouwt, die geen slang maar een betoverde prins blijkt te zijn.

P. Chr. Asbjørnsen en Jørgen Moe verzamelden in de 19e eeuw verschillende Noorse volkssprookjes. Zij deden in Noorwegen wat de gebroeders Grimm in Duitsland hadden gedaan. In 1841 verscheen het eerste deel van de 'Norske Folkeeventyr' en er zouden nog vele delen volgen.

TYPERING:	Een Noors sprookje over betovering en een vergeten bruid
SOORT:	Volkssprookje, Onttoveringssprookje, Sprookje, Volksverhaal
HERKOMST:	Noorwegen
LEEFTIJD:	Voor kinderen vanaf 8 jaar en ouder
VERTELTIJD:	ca. 28 min.
AT-NUMMER:	AT 0425-C - Beauty and the Beast AT 0425-A - The Animal Bridegroom ⇒ Het zingende springende leeuwerikje ⇒ Het sprookje van de valk ⇒ Belle en het Beest ⇒ De ravenkoning ⇒ De witte wolf ⇒ Het sprookje van de valk ⇒ Belle en het Beest ⇒ De witte wolf
AUTEUR:	Asbjørnsen en Moe, Greta Baas-Jelgersma (vertaler)
TREFWOORDEN:	kasteel, slot, wind, noordenwind, westenwind, oostenwind, zuidenwind, oud vrouwtje, boer, schoonheid, jongste dochter, beer, witte beer, wit, arm en rijk, donderdag, berg, heimwee, kaars, betovering, stiefmoeder, gouden appel, haspel, lange neus, paard
MOTIEF:	jongste dochter afstaan, afwerpen van huid, mens in diergedaante beer
BRON:	"Noorse sprookjes" verzameld door P. Chr. Asbjørnsen en Jørgen Moe. Vertaling: Greta Baars-Jelgersma. Uitgeverij Elmar, Rijswijk, 1993 p.17-27.

MOGELIJK VERWANT OP GROND VAN TREFWOORD:
arm en rijk	⇒ Het boertje in de hemel ⇒ Hemel en hel ⇒ Sesam, open u ⇒ Waarom de zee zout is ⇒ Kalfskop ⇒ Wat doet God de hele dag? ⇒ Kleine Klaas en grote Klaas ⇒ Waardevolle schatten in de aarde ⇒ De spijze Gods ⇒ Het geschenk van de maand maart ⇒ Tekens van rijkdom ⇒ Het gunstige en het ongunstige lot ⇒ De engel Gabriël ⇒ Umm Muhammad en de deftige vrouwen ⇒ Het meisje dat met een derwisj trouwde
beer	⇒ Goudlokje en de drie beren ⇒ Berenpels ⇒ De kikvorsprinses ⇒ Het winterkoninkje en de beer ⇒ De man met de schoen van boomschors ⇒ De visserszoon ⇒ Johannes Berenzoon ⇒ Juan Oso (Hans de Beer) ⇒ Temel de jager ⇒ De berin ⇒ De berenman ⇒ Hoe de beer aan zijn korte staart is gekomen ⇒ Hoe het vuur verstopt werd in elke boom ⇒ Van de dieren, die hun straf ontvluchtten ⇒ Hoe de verhuizing toch nog doorging ⇒ De duivel en de zigeuner ⇒ Hoe de hond en de mens vrienden werden ⇒ Hoe prins Iwan zijn bruid vond ⇒ Geit Horenslaan, die niet naar huis wou gaan ⇒ De vos als herder ⇒ De vossenweduwe ⇒ De dierenmelk ⇒ De kater en de vos ⇒ Hoe de beer zijn staart verloor ⇒ Bruin de beer en Reinaard de vos ⇒ Tafeltje dek je, ezeltje strek je en knuppel uit de zak ⇒ De vos, de beer en het dier dat mens heet ⇒ Vos en Beer ⇒ Broer konijn leert de beer een liedje
berg	⇒ De twee gebroeders ⇒ De legende van de Lawu ⇒ Het Lichtkasteel ⇒ De ravenkoning ⇒ De Wolkenberg ⇒ Oemali's terugkeer uit het schimmenrijk ⇒ De wonderbare avonturen van Sampo Lappelil ⇒ Het verhaal van de oude heks ⇒ De koningin die de liefde vergat ⇒ Het prinsesje uit de bamboestam ⇒ De muis die in een meisje veranderde ⇒ De betovering die geen heil bracht ⇒ De mensenetende reus ⇒ Een tocht naar Jeruzalem ⇒ Het rappe Lappenmeisje ⇒ Bid... en werk! ⇒ De berg der minnenden ⇒ De hoge plaats van Dubbel Negen ⇒ De magneetberg
betovering	⇒ De ram, de zalm en de adelaar ⇒ Rafelkap ⇒ Assepoester ⇒ De bijenkoningin ⇒ Vrouwe Ward ⇒ De draak ⇒ IJzeren Hans ⇒ De drie koningsdieren ⇒ De schilder en het kamerscherm ⇒ In de macht van de wolfheks ⇒ De bosfee ⇒ De belevenissen van de handelsbediende Tokubej ⇒ De prinses die met een hond trouwde ⇒ De jonkvrouw uit de appelboom ⇒ De visserszoon ⇒ De tsarendochter die een grijze eend werd ⇒ Johannes Berenzoon ⇒ De duif ⇒ Het meisje dat haar naam kwijt was ⇒ De soldaat en de witte berk ⇒ De toverbron ⇒ Het betoverde hoofd ⇒ Juan Oso (Hans de Beer) ⇒ Marian en de selderijkoning ⇒ De tovenares Circe ⇒ De witte wolf ⇒ De Indische Waterlelies ⇒ Derde Dochter van Plankenbrug ⇒ Helga, de boerendochter ⇒ Het witte eendje ⇒ Solvej en de draak ⇒ De kristallen bol ⇒ De vampierkat ⇒ De geschiedenis van de reuzenkreeft ⇒ De drie dochters van de oude man ⇒ De vrouw die haar man ging redden ⇒ Het sprookje van tsaar Saltan ⇒ Lo Aget en Lo Latjut ⇒ Jorinde en Joringel ⇒ Het zwarte paard ⇒ Het zwijn dat een heks was ⇒ De Man zonder Ziel ⇒ Assepoester (in rijmvorm)
boer	⇒ Het boertje in de hemel ⇒ Het boertje van Wakelslag en de duivel ⇒ De hondenmarkt van Boedapest ⇒ De dwaze boer en de drie schurken ⇒ De Florentijn en de reus ⇒ Tidde Winninga ⇒ De boer en de duivel ⇒ De verstandige boerendochter ⇒ De oude Hildebrand ⇒ De man die vier keer dood ging ⇒ Het potje van de Witte Wieven ⇒ De kwartel en de boer ⇒ Tijl Uilenspiegel steelt een kalf ⇒ Van een boer die zijn koe aan Sint-Antonius verkocht ⇒ Nikola en het graan ⇒ De stijgbeugel van Nikola ⇒ Een geschenk van Nikola ⇒ Hans Teeuwen - Kiekerjan ⇒ De getemde feeks ⇒ Een feestmaal met muziek
donderdag	⇒ De domme broer
gouden appel	⇒ Het verdwenen meisje en de gouden bal ⇒ De gouden vogel ⇒ De zoon van de houthakker ⇒ Het duivelsmeer ⇒ De prinses op de glazen heuvel ⇒ Het eiland en de gouden appel ⇒ Eenoogje, Tweeoogje en Drieoogje
haspel
heimwee	⇒ Hoe de treurberk ontstaan is ⇒ Het sprookje van de reus ⇒ Maimoenjak
jongste dochter	⇒ De witte wolf ⇒ De toverfee (in rijmvorm)
kaars	⇒ Assepasser die de zilveren eenden van de trol stal ⇒ De twaalfarmige kandelaar ⇒ De visserszoon ⇒ Afspraak is afspraak ⇒ De oudejaarsnacht
kasteel	⇒ Jamie Freel en de jongedame ⇒ De bijenkoningin ⇒ De Zoon der Sterkte ⇒ De levende himphamp ⇒ De groene jager ⇒ Belle en het Beest ⇒ De verborgen schat van kasteel Ravenhorst ⇒ Het duivelsmeer ⇒ U denti paladinu (De tand van de paladijn) ⇒ De prinses van het eiland ⇒ Spookverhalen uit Breukelen en omgeving ⇒ Egbert van Loenen ⇒ De sage van de scheve toren ⇒ De aap van Hoensbroek ⇒ De kristallen bol ⇒ De drie rozenstruiken en de drie honden ⇒ Van de jongen die slaag kreeg ⇒ De zwarte koets van Horst ⇒ Het verzonken slot aan de Niers ⇒ Jonker Adam van Deelen ⇒ De bruid van Ammersoyen ⇒ Fredegunde van de Nevelhorst ⇒ Het zwarte paard ⇒ Diderich en Arend van de Nijburg ⇒ De zwarte vrouw van Staverden ⇒ Mooi-Ann van Velp ⇒ De jongen die een erwt vond ⇒ De Borg Nienoord ⇒ Marietje, de prinses op de erwt ⇒ De knecht met de zonderlinge namen ⇒ Grote Gjalt en Kleine Gjalt ⇒ Windstil
lange neus	⇒ Het toverfluitje en het toverhoedje
noordenwind	⇒ Baron van Münchhausens reis naar Sint-Petersburg ⇒ Het overtreden gebod ⇒ Coyote en de muizen ⇒ Het grote geschenk
oostenwind	⇒ Het overtreden gebod
oud vrouwtje	⇒ De levende himphamp ⇒ Sole, Luna en Thalia ⇒ De twee koekjes ⇒ Eenoogje, Tweeoogje en Drieoogje
paard	⇒ Kaatje Kraaknoot ⇒ De witte slang ⇒ De verstandige lieden ⇒ Zijderups en paard in de hoge oudheid ⇒ De koopman die medelijden had ⇒ Een heks in Queen's County ⇒ De boom met de gouden appels ⇒ Vrouwe Ward ⇒ Het houten paard ⇒ De ruiter zonder hoofd ⇒ Waarom er kegels aan de dennen groeien ⇒ De twaalf werken van Herakles ⇒ Ederland de kippenhoedster ⇒ Erretje en de os ⇒ Kalfskop ⇒ De boskoning Och ⇒ Pegasus ⇒ De man met de schoen van boomschors ⇒ De eigenzinnige prins ⇒ De vuurvogel en Wassilissa, de tsarendochter ⇒ Het koekemannetje (Gingerbread Man) ⇒ Het verhaal van Eetstokje ⇒ Het paard Mahmoed en de heks ⇒ Assepoester (De glazen muiltjes) ⇒ De belevenissen van de handelsbediende Tokubej ⇒ Gelukkige Hans ⇒ De smid van Fumel ⇒ Hoefijzers aan handen en voeten ⇒ Lady Godiva uit Coventry ⇒ Het vogeltje dat gouden eieren legde ⇒ Dimitri en het vuurpaard ⇒ Baron van Münchhausens paard ⇒ Baron van Münchhausens reis naar Sint-Petersburg ⇒ De arme molenaarsknecht en het katje ⇒ De vier heemskinderen ⇒ De weg naar Samarra ⇒ De toverleerling ⇒ De jongen die leerde lezen ⇒ De gauwdief en zijn meester ⇒ De prinses die niet kon lachen ⇒ Het verklede meisje ⇒ Het ijzeren veulen ⇒ Het betoverde paardenspan ⇒ De ongelovige koning ⇒ De boze geest van Hoge Duvel ⇒ Het paard en de pomp ⇒ Corvetto ⇒ Een demon laat zich verschalken ⇒ Hans met de gouden haren ⇒ De dappere schoenlapper ⇒ De prinses op de glazen heuvel ⇒ Tijl Uilenspiegel en de paardenkoopman ⇒ Het toverpaardje ⇒ Jamamba, de heks ⇒ De gierstkorrel ⇒ De schat te Muiden ⇒ De nachtmerrie ⇒ Met de nachtmare getrouwd ⇒ De god van de armoe ⇒ Het wonderpaard en de prinses (Sifka-Boerka) ⇒ De held Mazeppa ⇒ Maimoenjak ⇒ Hoe de zon en de maan werden ontvoerd en teruggehaald ⇒ Waarom Sinterklaas een nieuwe rode mantel kreeg ⇒ Janna van de Tiggeloven ⇒ Het wijze paardje ⇒ Het zwarte paard ⇒ De luie hasjverslaafde en zijn verstandige vrouw ⇒ De voorspelling op oudejaarsavond ⇒ Blauwe Gerrit ⇒ Het Ruitergat ⇒ Hoe de Gruwel aan zijn paard kwam ⇒ De geschiedenis van de schrokop ⇒ Hoe een boer de dood tartte ⇒ Broer vos en broer konijn ⇒ Het kasteel dat in de lucht zweefde ⇒ De zoon van de arme weduwe ⇒ De magneetberg ⇒ Kalief Haroen Al-Rasjid en Aboe Noewas ⇒ De zoon van de prefect van Yizhou ⇒ De verstandige en eerlijke ezels ⇒ Wat vader doet is altijd goed ⇒ De goudkinderen ⇒ Er is geen dankbaarheid op deze wereld ⇒ De paarden die dachten dat ze engelen waren ⇒ Het zeepaard van Volendam ⇒ Het sprookje van de leeuwin en haar welpje ⇒ Het paard en het hert ⇒ De offereiser ⇒ Robin Hood houdt de sheriff voor de gek
schoonheid	⇒ Kaatje Kraaknoot ⇒ De rijke bramenplukker ⇒ De mooiste roos van de wereld ⇒ De Chinese nachtegaal ⇒ Sneeuwwitje ⇒ Goudboompje en Zilverboompje ⇒ Waarom de hyacint maar zo kort bloeit ⇒ Wat is mooi? ⇒ Telaga Warna, het veelkleurige meer ⇒ Het Lichtkasteel ⇒ Ezelsvel ⇒ De tsarendochter die een grijze eend werd ⇒ Vrouwenstreken ⇒ De drie sinaasappels ⇒ De echo en de narcis ⇒ Het prinsesje uit de bamboestam ⇒ Aphrodite ⇒ De boze kabouter ⇒ Pinto Smalto ⇒ Adonis ⇒ De twee koekjes ⇒ Het gevilde oudje ⇒ De schone vrouw met de afgehouwen handen ⇒ De dans van de kraanvogel ⇒ De wachtende aarde ⇒ De nachtdansers ⇒ De gierige vriend van Aldar-Kose ⇒ Dermot met de liefdesvlek ⇒ De mythe van Europa ⇒ Narcissus
slot	⇒ Sprookje van iemand die erop uittrok om te leren griezelen ⇒ De ware bruid ⇒ De jonge koningin ⇒ Belle en het Beest ⇒ De witte juffer van het gebroken slot van Grubbenvorst ⇒ De visserszoon ⇒ De aap van Hoensbroek ⇒ De kristallen bol ⇒ De verstandige boerendochter ⇒ Jorinde en Joringel ⇒ Het huishouden van Adam en Eva
stiefmoeder	⇒ De twaalf broers ⇒ Kaatje Kraaknoot ⇒ Hans en Grietje ⇒ Assepoester ⇒ Sneeuwwitje ⇒ Het grauwbruine koetje ⇒ Twee prinsen ⇒ Prinses Hase ⇒ De prinses met de twaalf broers ⇒ De jaarmarkt van Sorotsjintsy ⇒ Het Lichtkasteel ⇒ De oogwimpers van de wolf ⇒ Assepoester (De glazen muiltjes) ⇒ De wilde zwanen ⇒ De slangeman ⇒ Broertje en zusje ⇒ Van de wachtelboom ⇒ De drie sinaasappels ⇒ Vrouw Holle ⇒ De verdronken kus ⇒ Ninnillo en Nennella ⇒ Assepoes ⇒ Het kleine witte hondje ⇒ Achol en haar adoptiemoeder, de leeuwin ⇒ De twee dochters ⇒ De liefde van een moeder ⇒ Het meisje met het doodshoofd ⇒ Jannig en zijn drie wensen ⇒ Het wijze paardje ⇒ De nachtdansers ⇒ Djahiz en zijn mooie stiefmoeder ⇒ Wassilissa ⇒ Baba Jaga ⇒ De ontaarde stiefmoeder ⇒ Theseus en Hippolytus ⇒ De zes zwanen ⇒ Assepoester (in rijmvorm)
westenwind	⇒ Waarom er kegels aan de dennen groeien ⇒ Het overtreden gebod
wind	⇒ Mirjams kerstgeschenk ⇒ De luiaard en de regen ⇒ Het geborduurde tasje ⇒ De rusteloze wind ⇒ Het overtreden gebod ⇒ De winddemon ⇒ De zwarte paraplu ⇒ De muis die in een meisje veranderde ⇒ De betovering die geen heil bracht ⇒ Het kleinste stukje speelgoed ⇒ De steenhouwer ⇒ De tijd van diepe duisternis ⇒ El Caleuche ⇒ Houd vast! ⇒ Marietje, de prinses op de erwt ⇒ De Man zonder Ziel ⇒ De komst van de heilige Geest ⇒ De stralende zonnegod Ra ⇒ Het buideldier en de wind ⇒ Windstil
wit	⇒ De wolf en de zeven geitjes ⇒ De ram, de zalm en de adelaar ⇒ Sneeuwwitje ⇒ De witte forel ⇒ Het geborduurde tasje ⇒ De witte kraanvogel ⇒ De jaarmarkt van Sorotsjintsy ⇒ Jusuf en de witte schildpad ⇒ De prinses die met een hond trouwde ⇒ De soldaat en de witte berk ⇒ Waarom de sneeuw het sneeuwklokje geen kwaad doet ⇒ De witte wolf ⇒ De ijskelder ⇒ De ongelovige koning ⇒ Solvej en de draak ⇒ Waarom de ezel een witte neus heeft
witte beer
zuidenwind	⇒ Het overtreden gebod

MOGELIJK VERWANT OP GROND VAN MOTIEF:
afwerpen van huid ⇒ De witte wolf
jongste dochter afstaan ⇒ De witte wolf
mens in diergedaante (beer) ⇒ Johannes Berenzoon

De Nationale Sprookjesbon. Elke week GRATIS een verhaal ⇒

Leeftijd:

Verteltijd:

ca. 28 min.

Herkomst:

Lees het verhaal ⇒

Mail dit verhaal ⇒

Reageer ⇒

Afdrukken ⇒

De Volksverhalen Almanak is met uiterste zorg gemaakt. De redactie is echter niet aansprakelijk voor eventuele fouten in de teksten. Als u onvolkomenheden aantreft in de inhoud of het gebruik van de website, dan kunt u dat melden bij de redactie. Ook kunt u ons altijd voorzien van aanvullingen en opmerkingen.