Op eigen site?
Kunstbedrijf Arnhem
 
Volksverhalen Almanak
 
spacer.gif
Zoek een verhaal


 
 

Informatie over: Tafeltje dek je, ezeltje strek je en knuppel uit de zak
SAMENVATTING:
Een arme kleermaker stuurt zijn drie ongehoorzame en luie zonen uit huis. Ieder van hen gaat bij iemand in de leer en ze ontvangen als beloning een betoverde tafel, ezel en knuppel, die hen rijkdom en voorspoed zal brengen. Er is echter een waard die de spullen probeert te stelen.
TOELICHTING:
De uitleggingen van dit sprookje lopen zeer uiteen. Sommigen zien het tafeltje als een beeld van de wonderbare spijziging, of een beeld van de Graals tafel, de goudezel als de wijsheid die uit de natuur stamt en de knuppel als de gave om iemand wakker te knuppelen en de waarheid te verdedigen.

Schuurman geeft een heel andere uitleg (zie "Er was eens... er is nog" blz. 211-225). Drie wonderdingen komen steeds samen.

Dit is één van de sprookjes die Wilhelm Grimm in de opeenvolgende drukken met bijzondere toewijding steeds weer "betutteld" heeft (zie daarvoor E. Tonnelat "Les contes des Frères Grimm" blz. 73-89 en 105-125). Dit sprookje wordt volgens Grimm ook verteld in Denemarken, Noorwegen, Nederland, Hongarije, Polen, Ierland en Rusland. Het is ook bekend bij Tartaren en Arabieren, in Voor-Indie en in China. Het sprookje staat ook in de Pentamerone van Giambattista Basile, onder de titel "La fiaba dell'Orco" (Het sprookje van de reus).

Het motief van het verwerven en weer verliezen van tovergaven komt ook in andere sprookjes meermalen voor (vgl. De ransel, het hoedje en het hoorntje en De zoete pap).

Er bestaat ook een soortgelijke (kortere) versie in Marokko: De dijnn van de zee.

Voor het motief van de stelende waard, zie ook De roetzwarte broer van de duivel en De drie handwerksgezellen.

Dit is ook een Efteling sprookje: een sprookje of verhaal dat wordt uitgebeeld in het Attractiepark De Efteling in Kaatsheuvel. Sommige sprookjes zijn uitgebeeld in het sprookjesbos, andere hebben elders in het park een plek in een wat bescheidener vorm. De tekst van de sprookjes / verhalen op de Volksverhalen Almanak zijn de oorspronkelijke teksten. In de Efteling en in diverse tekst- en audioweergaves van de Efteling wordt vaak gebruik gemaakt van beknoptere versies van het desbetreffende verhaal.
SOORT:Volkssprookje, Wondersprookje, Eftelingsprookje
HERKOMST:Duitsland
LEEFTIJD:Voor kinderen vanaf 7 jaar en ouder
VERTELTIJD:ca. 25 min.
OORSPR. TITEL:Tischchendeckdich, Goldesel und Knüppel aus dem Sack
ENGELSE TITEL:Table-Be-Set, Gold-Donkey, and Cudgel-out-of-the-Sack
AUTEUR:Gebroeders Grimm, Jacob en Wilhelm Grimm
TREFWOORDEN:kleermaker, geit, meubelmaker, molenaar, herberg, waard, ezel, knuppel, goud, draaier, vos, beer, bij, 3 broers, wonderbaarlijke voorwerpen, wonderbaarlijke dieren, diefstal, bedrog, beloning na bewezen diensten, tafeltje dek je
BRON:"De sprookjes van Grimm; volledige uitgave" vertaald door M.M. de Vries-Vogel. Unieboek BV - Van Holkema & Warendorf, Weesp, 1984.
 

MOGELIJK VERWANT OP GROND VAN TREFWOORD:
3 broersIwan koeienzoon
Domme Hans
De ransel, het hoedje en het hoorntje
Het aardmanneke
De kreupele en de menseneters
De prinses op de glazen heuvel
De gouden gans
Het eiland en de gouden appel
Grote Gjalt en Kleine Gjalt
De drie veren
De drie gelukskinderen
 
bedrogDe nieuwe kleren van de keizer
Blauwbaard
Roodkapje
De twee broers
Twaalf slimme rovers
Het ijdele melkmeisje
Het bestrafte verraad
De oneerlijke vriend
De man met de schoen van boomschors
Blauwbaard van Dombovar
Hoe de kraai iedereen voor de gek hield
Hoe Aldar-Kose trouwde
De tsarendochter die een grijze eend werd
Het toverfluitje en het toverhoedje
De heks Syre-Warda
Waardevolle schatten in de aarde
De vos op de koningstroon
De jaloerse Turk en zijn vrouw uit Caïro
De helft van de beloning
Het Roelandslied
De wijze sjah
De laars met juwelen
Oarend Cent
De reiger en de krab
De aap en de krokodil
Nasreddin Hodja - Zo leermeester, zo leerling
Het vertelsel van Kabundi en de dieren
De Magische Klok
Ganga in een trog
De schijnheilige kat
De sluwe jakhals
De steen van het haantje
Het sprookje van de reus
De muskiet en de mestkever
Het water des levens
De oude Hildebrand
De valse bruid
De wever als Vishnu
De schat te Muiden
Er is niets beters dan een goede bemiddelaar
Het sprookje van tsaar Saltan
De pelikaan en de vissen
Listige Itsja
Jan Grouwel
De domme broer
Van de ezel, die een monnik werd
Hoe Aldar-Kose de rijke man genas
De gierige vriend van Aldar-Kose
De juffer van de Blankenberg
De geschiedenis van de schrokop
Het kasteel dat in de lucht zweefde
Djahiz en zijn mooie stiefmoeder
Marietje, de prinses op de erwt
De touwsnijders van Tzum (Tsjom)
Hoe Anansi een bruidsschat stal
Kat en muis samen thuis
De drie slangenbladeren
De groente-ezel
De ontrouwe echtgenote
 
beerGoudlokje en de drie beren
Berenpels
De kikvorsprinses
Het winterkoninkje en de beer
De man met de schoen van boomschors
De visserszoon
Johannes Berenzoon
Juan Oso (Hans de Beer)
Temel de jager
De berin
De berenman
Hoe de beer aan zijn korte staart is gekomen
Hoe het vuur verstopt werd in elke boom
Van de dieren, die hun straf ontvluchtten
Hoe de verhuizing toch nog doorging
De duivel en de zigeuner
Hoe de hond en de mens vrienden werden
Hoe prins Iwan zijn bruid vond
Oostelijk van de zon en westelijk van de maan
Geit Horenslaan, die niet naar huis wou gaan
De vos als herder
De vossenweduwe
De dierenmelk
De kater en de vos
Hoe de beer zijn staart verloor
Bruin de beer en Reinaard de vos
De vos, de beer en het dier dat mens heet
Vos en Beer
Broer konijn leert de beer een liedje
 
beloning na bewezen diensten 
bijDe bijenkoningin
De drie dochters
De geesten van de nacht
Het meisje in de groene japon
Liegen om een weddenschap
Tijl Uilenspiegel wordt zelf gestolen
 
diefstalDe djinn van de zee
Een heks in Queen's County
De slangengeest en de toverspiegel
De geschiedenis van Aboe Kier en Aboe Sier
Twaalf slimme rovers
De zwendelende tabakshandelaar
De rover die toveren kon
Van drie slimme dieven
De dwaze boer en de drie schurken
De brand in de vingerhoedmolen
De heksenboom van Bladel
Tien dinar
Een oplettend man
De Magische Klok
De hoogmoed gestraft
De maan
Kompa Nanzi en de teerpop
De Feniksberg
Nicolaas en de dieven
Tijl Uilenspiegel steelt een kalf
De roetzwarte broer van de duivel
Broer konijn leert de beer een liedje
Kantjil en de schildpad
 
draaier 
ezelWat andere mensen vinden
Pinokkio
De hardloper
De heiligen van Arles-sur-Tech
Kruimeltje Langbaard
De ezel en de os
Vrouwenstreken
Ali's vreemde avontuur
Van drie slimme dieven
Tijl Uilenspiegel en de lezende ezel
De kat op pelgrimstocht
Fabel van de ezel, de stier en de koopman
De dwaze boer en de drie schurken
Nasreddin Hodja - Zo leermeester, zo leerling
De Bremer stadsmuzikanten
De duur van het leven
Ninnillo en Nennella
Het sprookje van de reus
Derde Dochter van Plankenbrug
De aap en de schildpad
Het ezeltje
De verstandige boerendochter
De hyena en de ezel
Van de ezel, die een monnik werd
Truydeman en zijn wijf
De luie hasjverslaafde en zijn verstandige vrouw
De koolhaas in Lochem
De kleine arme van Assisi
De betoverde ezel
De ezel die geen man werd
De metamorfose van een ezel
De verstandige en eerlijke ezels
Waarom de ezel een witte neus heeft
De groente-ezel
De dieren in het rovershuis
 
geitDe wolf en de zeven geitjes
Het geitje Pak-me-dan
Rafelkap
Twee prinsen
Van drie slimme dieven
De aap, de tijger, de kat en de geit
Het verhaal van de oude heks
De meloen
De dwaze boer en de drie schurken
De jaguar en de geitenbok
De liefde van een moeder
Koning Vikarmajita
Oepeikas, de generaal die tot geitenhoeder werd
Varenka
Goudhoren
Geit Horenslaan, die niet naar huis wou gaan
Een slimme man
De wollef en de seve geitjes
Eenoogje, Tweeoogje en Drieoogje
Drie knappe mannen en een demon
De vrouw en de vos
De roman van de Jakhals
De geit Boernia
 
goudDe jongen die terugkeerde uit het rijk der feeën
De dwergendoop
Goudschepper
De rijke bramenplukker
Ali Baba en de veertig rovers
Het vrouwtje van Stavoren
De ram, de zalm en de adelaar
De vierde wake van de maan
Goudboompje en Zilverboompje
De boom met de gouden appels
De grafheuvel
Het ijdele melkmeisje
Erretje en de os
De verkochte droom
IJzeren Hans
De prins en het meisje uit de laurierboom
Drie gouden rozen
De twaalfarmige kandelaar
Een onmogelijke opgave
De jonge koningin
De kattenkolonie
De jager en de draak
Gelukkige Hans
Bontepels
Het vogeltje dat gouden eieren legde
Het toverfluitje en het toverhoedje
Vrouwenstreken
Van een koning en zijn dochter
Van Keetje en Eine en de aangelengde melk
Jan Sloek en de gouden munten
Rozemarijn en de prinses uit het gele keizerrijk
Koning Midas
Hassan de wever
De prinses die niet kon lachen
Oarend Cent
De Strooppot
Old Minneke
De trouwe Johannes
Vrouw Holle
Het uitzitten van het oude jaar in China
De sceptische wezel
De strijd tussen Bhagja en Lakshmi
De muskiet en de mestkever
De verstandige boerendochter
De ram met de gouden vacht
De mensenetende reus
De gouden gans
Van de jongen die slaag kreeg
De god van de armoe
Hoe de zon en de maan werden ontvoerd en teruggehaald
Aldar-Kose en de duiveltjes
Het wonderkruisje van Reijerink
Het Grote Beest-met-het-Mensenhoofd
Truydeman en zijn wijf
De dappere uit het noorden en de dappere uit het zuiden
Goudhoren
Het meisje en haar vriend de slang
De tondeldoos
De goudkinderen
De roetzwarte broer van de duivel
Het blauwe licht
Eenoogje, Tweeoogje en Drieoogje
 
herbergSint Nicolaas en de drie scholieren
De koopman die medelijden had
De Far Darrig in Donegal
Duimpje de wereld in
Twaalf slimme rovers
De man met de schoen van boomschors
De oogwimpers van de wolf
De belevenissen van de handelsbediende Tokubej
Waarom de haan in de morgen kraait
De rovers van het Slochterbos
De mooiste droom
De strop
Derde Dochter van Plankenbrug
De Buntermansberg te Nunspeet
Dronken Jaap ontmoet de duivel
De touwsnijders van Tzum (Tsjom)
Het gespuis
De tondeldoos
 
kleermakerLief en leed samen delen
De nieuwe kleren van de keizer
Duimpje de wereld in
De geschenken van het kleine volkje
De houten maagd en haar minnaars
Het dappere snijdertje
De twee gebochelde kleermakers
Lady Godiva uit Coventry
Waarom de kabouters uit Keulen zijn gevlucht
De twee reizigers
Strohalm, boontje en kooltje vuur
Ganga in een trog
De kleermaker in de hemel
De glazen doodskist
Het snuggere snijdertje
De reus en de kleermaker
De gebochelde kleermaker en de lupins
De nieuwe kleren van de keizer (Roald Dahl)
Olde Böppe
 
knuppelHoe de treurberk ontstaan is
Magische handelingen om heksen te ontmaskeren
Het sprookje van de reus
De bedrogen duivel
Het blauwe licht
 
meubelmakerDe meloen
 
molenaarDe geschenken van de kabouter
De vuurbloem
De twee koningskinderen
De geldmolen
De arme molenaarsknecht en het katje
Het meisje zonder handen
De roverbruidegom
De waternimf in de vijver
De man die vier keer dood ging
Houd vast!
Van de ezel, die een monnik werd
Liegen om een weddenschap
 
tafeltje dek jeHet sprookje van de reus
Eenoogje, Tweeoogje en Drieoogje
De zoon van de keizer
 
vosPinokkio
Duimpje de wereld in
De vrouw die haar man naar Aguarenta volgde
Het winterkoninkje en de beer
Boekoetsjigan de Luizen-Hadji
De man met de schoen van boomschors
Het zeehaasje
Over de dankbaarheid
Het koekemannetje (Gingerbread Man)
De dankbare vos
De gouden vogel
De visserszoon
De vos op de koningstroon
Hoe de kraanvogel de vos leerde vliegen
De bloem van het geluk
De toverleerling
De jongen die leerde lezen
De wonderlijke speelman
De raaf en de vos
De vos en de raaf
De vos en zijn vrouw
Temel de jager
De oude pluizenaar
Hoe de beer aan zijn korte staart is gekomen
De vleermuis en de mand vol duisternis
Het Pekjongetje
Zuster gans en broer vos
Van de dieren, die hun straf ontvluchtten
Hoe de vos de visvangst onderwees
Bid... en werk!
De kikkerfee
Broer vos en broer konijn
Geit Horenslaan, die niet naar huis wou gaan
De vos als herder
De vossenweduwe
Het gevonden geld
De vos en de kat
De kater en de vos
De brahmaan en de tijger
Hoe de beer zijn staart verloor
Waarom een haas een pluimstaart heeft
Bruin de beer en Reinaard de vos
De bruiloft van vrouw vos
De wolf en de mens
De wolf en de vos
De vos en de moeder van zijn petekind
De vos en de ganzen
Er is geen dankbaarheid op deze wereld
De vos en de wezel
De vos en de vissen
De vos, de beer en het dier dat mens heet
Vos en Beer
De reiziger en de slang
De vrouw en de vos
Een hyena, luipaard, wolf en vos
De kikker, de vrouwtjesvos, de leeuw en het ree
Hans Teeuwen - Kiekerjan
 
waardSint Nicolaas en de drie scholieren
De mensenetende tovenares
Duimpje de wereld in
Waarom de haan in de morgen kraait
De mooiste droom
Het sprookje van de reus
Het spookhuis de Griffioen
De Buntermansberg te Nunspeet
Dronken Jaap ontmoet de duivel
De roetzwarte broer van de duivel
 
wonderbaarlijke dieren 
wonderbaarlijke voorwerpenDe eigenzinnige prins
 
 
De Nationale Sprookjesbon. Elke week GRATIS een verhaal
Leeftijd:
Verteltijd:
ca. 25 min.
Herkomst:



 



De Volksverhalen Almanak is met uiterste zorg gemaakt. De redactie is echter niet aansprakelijk voor eventuele fouten in de teksten. Als u onvolkomenheden aantreft in de inhoud of het gebruik van de website, dan kunt u dat melden bij de redactie. Ook kunt u ons altijd voorzien van aanvullingen en opmerkingen.

Nieuwste verhaal:

Lees ook:

RSS-feed Verhalen
RSS-feed Feesten
RSS-feed Vandaag de dag

Hans Christian Andersen