TOELICHTING:De uitleggingen van dit sprookje lopen zeer uiteen. Sommigen zien het tafeltje als een beeld van de wonderbare spijziging, of een beeld van de Graals tafel, de goudezel als de wijsheid die uit de natuur stamt en de knuppel als de gave om iemand wakker te knuppelen en de waarheid te verdedigen.
Schuurman geeft een heel andere uitleg (zie "Er was eens... er is nog" blz. 211-225). Drie wonderdingen komen steeds samen.
Dit is één van de sprookjes die Wilhelm Grimm in de opeenvolgende drukken met bijzondere toewijding steeds weer "betutteld" heeft (zie daarvoor E. Tonnelat "Les contes des Frères Grimm" blz. 73-89 en 105-125). Dit sprookje wordt volgens Grimm ook verteld in Denemarken, Noorwegen, Nederland, Hongarije, Polen, Ierland en Rusland. Het is ook bekend bij Tartaren en Arabieren, in Voor-Indie en in China. Het sprookje staat ook in de Pentamerone van Giambattista Basile, onder de titel "La fiaba dell'Orco" (
Het sprookje van de reus).
Het motief van het verwerven en weer verliezen van tovergaven komt ook in andere sprookjes meermalen voor (vgl.
De ransel, het hoedje en het hoorntje en
De zoete pap).
Er bestaat ook een soortgelijke (kortere) versie in Marokko:
De dijnn van de zee.
Voor het motief van de stelende waard, zie ook
De roetzwarte broer van de duivel en
De drie handwerksgezellen.
Dit is ook een Efteling sprookje: een sprookje of verhaal dat wordt uitgebeeld in het Attractiepark De Efteling in Kaatsheuvel. Sommige sprookjes zijn uitgebeeld in het sprookjesbos, andere hebben elders in het park een plek in een wat bescheidener vorm. De tekst van de sprookjes / verhalen op de Volksverhalen Almanak zijn de oorspronkelijke teksten. In de Efteling en in diverse tekst- en audioweergaves van de Efteling wordt vaak gebruik gemaakt van beknoptere versies van het desbetreffende verhaal.
| SOORT: | Volkssprookje, Wondersprookje, Eftelingsprookje |
| HERKOMST: | Duitsland |
| LEEFTIJD: | Voor kinderen vanaf 7 jaar en ouder |
| VERTELTIJD: | ca. 25 min. |
| OORSPR. TITEL: | Tischchendeckdich, Goldesel und Knüppel aus dem Sack |
| ENGELSE TITEL: | Table-Be-Set, Gold-Donkey, and Cudgel-out-of-the-Sack |
AUTEUR: | Gebroeders Grimm, Jacob en Wilhelm Grimm | | TREFWOORDEN: | kleermaker, geit, meubelmaker, molenaar, herberg, waard, ezel, knuppel, goud, draaier, vos, beer, bij, 3 broers, wonderbaarlijke voorwerpen, wonderbaarlijke dieren, diefstal, bedrog, beloning na bewezen diensten, tafeltje dek je |
| BRON: | "De sprookjes van Grimm; volledige uitgave" vertaald door M.M. de Vries-Vogel. Unieboek BV - Van Holkema & Warendorf, Weesp, 1984. |
| |