TOELICHTING:Sint-Ursula was een koningsdochter die later heilig werd verklaard. Ze is patroonheilige van de leraressen en schoolkinderen. Haar feestdag valt op 21 oktober. Sinds 1969 werd ze echter officieel van de heiligenkalender geschrapt.
Clematius, een Romeins senator, bouwde in de vierde eeuw te Keulen een kerk - later tot basiliek verheven - ter ere van de maagden die in Keulen als martelaar gestorven waren.
De heilige Ursula is de patroonheilige van de Britse Maagdeneilanden, van Keulen, van de jonge meisjes, van de jeugd, de schoolkinderen, de leraressen en opvoedsters, van de universiteiten van Keulen, Coimbra, Parijs en Wenen. Zij wordt aanroepen in oorlogstijd, voor een goed huwelijk en tegen kinderziekten.
Van de legende over het leven van Ursula bestaan twee varianten. In een eerste legende wordt Ursula beschouwd als de dochter van de christelijke koning Dionotus. Ze werd door haar vader uitgehuwelijkt aan een heidense Engelse vorstenzoon Etherius, maar ze weigderde te trouwen met een heiden en wilde haar maagdelijkheid bewaren. Samen met lotgenoten - volgens de legende gaat het om elfduizend maagden - sloeg ze op de vlucht. Zij voer de Noordzee over en zeilde de Rijn op naar Bazel en reisde verder naar Rome. Op hun terugreis viel de groep in de buurt van Keulen in handen van de Hunnen. Omdat Ursula ook niet met hun leider wilde trouwen, werd ze samen met haar gevolg doorboord met pijlen. Een variant hierop verteld dat ze wel wou trouwen met Etherius, maar dat ze om uitstel vraagt en eerst op pelgrimstocht naar Rome wil gaan. Het vervolg van het verhaal is gelijkaardig.
Vermoedelijk zijn de elfduizend maagden een foute interpretatie van de oorspronkelijke tekst. In die tekst stond XI M, waarbij de M als duizend is geïnterpreteerd. In feite betekende dit 'elf martelaren', XI M dus. Foutief werd dit als elfduizend vertaald. Een andere verklaring verwijst naar de naam van één van de elf maagden, Undecimillia. De naam betekent 'de kleine elfde', waarschijnlijk iemand uit het gezelschap die deze bijnaam kreeg omwille van haar gestalte. Die naam is later foutief als elfduizend vertaald.
Een paus Cyriacus, waar in het verhaal sprake van is, heeft niet bestaan.
Zie ook:
De legende van Cunera.
