Volksverhalen Almanak


Leeftijd:
Verteltijd: ca. 4 min.
Herkomst:




De legende van het Solse Gat Een spookverhaal over een verzonken Veluws klooster

Midden op de Veluwe - in het bos tussen Putten, Garderen en Drie - ligt het Solse gat, een grote kuil tussen de heuvels.

De legende van het Solse Gat
Daar stond eens een machtig klooster met veel torens. Het werd omgeven door een gracht en een brede, statige laan leidde naar de poort.

Maar het was een boos klooster; de overste en alle monniken hadden hun ziel aan de duivel verkocht. Ze leidden een leven van overdaad en weelde. Midden in de nacht werd de zwarte mis gelezen waar alle heksen en spoken uit de omgeving aan deelnamen. Men dronk wijn uit emmers en de hele nacht werden er overvloedige maaltijden opgediend. De duivel zorgde ervoor dat de voorraad nooit opraakte en hij mengde zelf de wijn. Er werd gedanst, gezongen en gevloekt tot in de vroege morgen. Velen hadden 's nachts binnen het klooster vreemde en angstaanjagende geluiden gehoord en iedereen wist dat de hele nacht de vensters van alle zalen hel verlicht waren.

Dat heeft geduurd, tot in een stormachtige kerstnacht, nu al eeuwen geleden. De dorpelingen bleven tijdens die storm angstig in hun huizen en hoorden midden in de nacht plotseling één hevige donderslag. De volgende ochtend kwam een jongetje het dorp binnenrennen en vertelde dat het klooster in het bos geheel was verdwenen en er op die plaats een ijzingwekkend diepe kuil ontstaan was. De bomen er omheen lagen ontworteld ter aarde. Alle bewoners wilden het wonder zien. Men vond nog een met klinkertjes geplaveid straatje en de brede, statige laan; dat was alles wat van het klooster restte. De aarde had zich geopend en zich weer gesloten.

Sinds die tijd komt er om middernacht uit de diepte van het Solse gat een vreemd geluid. De klokken van het verzonken klooster beginnen onregelmatig en schor te luiden, alsof ze allen gebarsten zijn; eerst zacht, maar steeds harder en angstiger. Dan komen uit het duister van de brede laan de geesten van de monniken. Al klagend wandelen ze in een lange sombere rij: langzaam en gebogen gaan ze rondom het gat, waaruit een blauwe gloed opstijgt. Dan zweven ze allen rusteloos uiteen, om opnieuw uit de schaduw van de laan in een lange rij langzaam naar voren te treden. Dit gaat door tot aan het daglicht, dan vluchten ze plotseling jammerend weg in het diepste duister van de sombere kuil.

Zodra de zon schijnt, is het alsof er niets is voorgevallen. Alles is er rustig en men zou er haast aan twijfelen, dat even tevoren de schimmen verdwenen zijn in het water midden in de kuil van het Solse gat.


*   *   *

De legende van het Solse Gat Samenvatting
Een spookverhaal over een verzonken Veluws klooster. Midden in het bos op de Veluwe heeft vroeger een duivels klooster gestaan. Het is echter op een dag ten onder gegaan in de diepte, maar nog altijd kan je er vreemde verschijnselen in de nacht waarnemen... Lees het verhaal

Toelichting
Zie ook: Het spook bij het Solse Gat. Een andere plek waar in een kerstnacht een gebouw in de diepte is gezonken, is het kasteel van Egbert van Loenen. Wat nu rest is 'De Zwarte Kuil van Loenen' (niet ver van de Waal), waar elk jaar in de kerstnacht het gelui van klokken is te horen. Zie ook de sage: De sage van de Magerhorst over kerkklokken die luiden in Duiven.

Volgens sommigen zou in vroeger tijden bij het Solse gat de zon zijn aanbeden. In het begin van de 19e eeuw werd er nog de "Solsche kermis" gehouden. Bij het Solse gat werden dan koektentjes enz. opgericht. Het voornaamste vermaak, waarvoor de boeren van heinde en verre, zelfs uit Holland kwamen, bestond toen in drinken en vechten. De ruwste dronkemanstonelen vonden er plaats. Het was om deze reden dat de Solse kermis van overheidwege verboden werd. Deze samenkomsten waren wellicht een verworden overblijfsel van de Germaanse bijeenkomsten die een godsdienstige strekking hadden. En aangezien men in de begintijd van het christendom bij voorkeur kerken en kloosters bouwde op plaatsen waar vroeger de heidense godsdienstplechtigheden werden gehouden, zo is het niet onwaarschijnlijk dat hier werkelijk een klooster heeft gestaan.

De naam Solse Gat dateert uit een ver verleden, toen de Germanen die in de omgeving leefden de zonnegod Sól vereerden. Een andere naam uit de omgeving die nog refereert aan de Germaanse goden is die van het buurtschap Drie (naar de Germaanse bosgod Thri). Zie: De bomen van Drie.

Het Solse Gat is ook een populaire bestemming voor New Age-ers en wichelroedelopers, omdat zij hier leylijnen vinden.

Trefwoorden

Thema

Verhaalsoort

Bron
"Veluwsche sagen" geschreven en verlucht door Gust. van de Wall Perné. Uitgegeven te Amsterdam bij Scheltens & Giltay, 1921. p. 85-88.

Herkomst: Gelderland
Verteltijd: ca. 4 min.
Leeftijd: vanaf 11 jaar

Lees ook