De sage van Ellert en Brammert is een oude Drentse rovershistorie, die rond 1660 voor het eerst is opgeschreven. Oorspronkelijk gaat het verhaal over twee roofridders die omstreeks 1400 in Drenthe opereerden. Ze woonden op de afgelegen heide en vielen reizigers lastig. In de volksverbeelding zijn de rovers langzamerhand vereenzelvigd met de hunebedreuzen, die de heuvels en dalen in het landschap zouden hebben veroorzaakt.

Vaak wordt het verhaal gesitueerd in Orvelterveen, omdat dat een verdwenen dorp is, dat ondergestoven zou zijn door het blazen van de overgebleven reus. In de oudste versie heet de vader Ellert en de zoon Brammert, net als in dit verhaal. Hier wordt echter de zoon het eerst gedood, terwijl dat vaak ook de vader is. Het slot is echter altijd hetzelfde. De overgebleven reus gooit een meisje een bijl na, die in de deur blijft steken. Het dradenspel met de schapebel is een internationaal sprookjesmotief.

Naar: T. W. R. de Haan, 'Onze beste volksverhalen', 1973, p. 64-71. Dit beroemde reuzenverhaal is oorspronkelijk verschenen in het tijdschrift 'Neerlands volksleven', XII, p. 282-311. In de 'Drentsche Volksalmanak' van 1837 verscheen een versie van A.L. Lesturgeon, die steeds bekender werd en vaak is naverteld in boeken en tijdschriften. Bijna alle moderne versies van het verhaal zijn op de versie van Lesturgeon gebaseerd.

Een andere streeklegende over twee ruziënde reuzen is: De reuzen Hanneken en Bamberg.

In Schoonoord is een speciaal museum voor de heren Ellert en Brammert: Openluchtmuseum Ellert en Brammert



Openingstijden: Het park is geopend van 26 maart tot en met 31 oktober.
Openingsuren: iedere dag van 09.00 uur tot 18.00 uur (kaartverkoop tot 17.00 uur).
Inlichtingen: tel. 0591-382421
Secretariaat: tel. en fax 0591-382746
E-mail: ellertenbrammert@planet.nl