Volksverhalen Almanak


Leeftijd:
Verteltijd: ca. 3 min.
Herkomst:

De boer en de duivel

Er was eens een verstandig, slim boertje; van zijn streken zou veel te vertellen zijn, maar het mooiste verhaal is toch dit, hoe hij de duivel eens te pakken had en hem voor de gek heeft gehouden.

Eens op een dag was het boertje aan het werk geweest op de akker en hij maakte zich juist klaar om weer naar huis te gaan, toen de schemering al gevallen was. Daar zag hij ineens middenop zijn land een hoop gloeiende kolen, en toen hij er vol verbazing naar ging kijken, toen zat er boven op die gloed een klein zwart duiveltje.

"Zit jij soms op je schat?" zei het boertje. "Jawel," antwoordde het duiveltje, "op een schat waar meer goud en zilver inzit, dan jij van je levensdagen gezien hebt." - "Die schat ligt op mijn land en is dus van mij," zei het boertje. "Zeker, hij is van jou," antwoordde de duivel, "als je me twee jaar lang de helft geeft van de opbrengst van je akker: geld heb ik genoeg, maar mijn verlangen gaat uit naar de vruchten der aarde."

Het boertje ging er op in. "Maar om te voorkomen, dat er ruzie komt bij het verdelen," zei hij, "krijg jij, wat boven de grond is, en ik, wat er onder is." Dat vond de duivel best, maar 't slimme boertje had rapen gezaaid.

Toen de oogsttijd kwam, verscheen de duivel om zijn aandeel te halen, maar wat z'n deel was, was niets dan gele verwelkte blaren, en het boertje, in z'n schik, groef z'n rapen op. "Nu ben je in 't voordeel geweest," zei de duivel, "maar dat gebeurt geen tweede keer. Nu is jouw aandeel, wat boven de grond is, en het mijne, wat eronder is." - "Ook al goed!" antwoordde het boertje.

En toen het zaaitijd was, toen zaaide het boertje geen rapen, maar tarwe. Het koren rijpte, het boertje ging naar de akker en sneed de volle halmen tot de grond af. Toen de duivel kwam, vond hij niets dan de stoppels, en hij ging woedend door een rotsspleet omlaag. "Zo moet je vossen beetnemen," zei het boertje en hij ging z'n schat halen.


*   *   *

De boer en de duivel Samenvatting
De duivel belooft een boer een gote schat als hij de opbrengst van de oogst met hem deelt. De boer zorgt er echter door een slimme verdeling voor dat hij de duivel voor de gek houdt. Lees het verhaal

Toelichting
Uit het Büchlein für die Jugend. Soortgelijke verhalen vindt men in vele landen. In Normandië wordt een wedstrijd verteld tussen Michaël en de duivel. Ze bouwen beiden een kerk. De duivel bouwt in steen en Michaël in ijs. Deze is oneindig veel mooier.

Merkwaardig is dat de duivel via de mens macht wil krijgen over de vruchten der aarde. Er wordt altijd gezegd dat de plantenwereld rein en schuldloos is.

Het motief van de oogstdeling is in heel Europa bekend; vaak treden er andere personen in op; i.p.v. de boer bijvoorbeeld heiligen en i.p.v. de duivel een geest of een reus; soms zelfs is het in een dierenfabel veranderd.

Trefwoorden


Verhaalsoort

Oorspronkelijke titel

Engelse titel

Bron
"De sprookjes van Grimm; volledige uitgave" vertaald door M.M. de Vries-Vogel. Unieboek BV - Van Holkema & Warendorf, Weesp, 1984.

Herkomst: Duitsland
Verteltijd: ca. 3 min.
Leeftijd: vanaf 8 jaar

Lees ook