TOELICHTING:Baba Jaga is in de Slavische mythologie een soort heks. Zij is de wilde vrouw, de donkere dame en meesteres der magie. Ze wordt ook gezien als een bosgeest, aan het hoofd van scharen geesten.
Baba wordt weergegeven als een heks die door de lucht vliegt in een mortier waarbij ze de vijzel als roer gebruikt en de sporen die ze achterlaat met een bezem van zilverberkenhout uitveegt. Haar hut staat op een paar kippenpoten en kan daardoor ronddraaien of dansen. Haar tuinhek is gemaakt van menselijke botten met schedels er bovenop. Het sleutelgat van haar voordeur is een mond gevuld met scherpe tanden. In een andere legende zorgt een toverspreuk ervoor dat het huis stil blijft staan en de deur onthult: Keer je rug naar het bos, je voorkant naar mij.
Baba Jaga helpt hen die zuiver van hart zijn en eet de zielen van hen die haar onvoorbereid en met onreine geest bezoeken. Er wordt gezegd dat zij de beschermgeest van de fontein van het levenswater is.
Volgens sommige versies van de legende wordt Baba Jaga elke keer dat haar een vraag wordt gesteld een jaar ouder. Hierdoor wordt ze vaak afgebeeld als een norse oude vrouw. Ze is gefrusteerd en boos omdat haar zoveel vragen worden gesteld. Haar enige manier om weer jonger te worden is het drinken van speciale thee die ze van blauwe rozen maakt. Helden die haar blauwe rozen als cadeau schenken mogen een wens doen als beloning voor de hulp.
In één sprookje wordt een jong meisje, Vasilisa, voor een boodschap naar Baba Jaga gestuurd, die haar tot slaaf maakt. De dienaren van de heks - een kat, een hond, een poort en een boom - helpen Vasilisa ontsnappen omdat ze vriendelijk tegen hen is geweest. Uiteindelijk wordt Baba Jaga in een kraai omgetoverd. In een andere versie van dit verhaal moet Vasilisa drie onmogelijke taken volbrengen. Dit lukt haar met behulp van een magische pop die haar moeder haar gegeven heeft. Zie:
Wassilissa.
Drie ruiters dienen Baba Jaga: een witte, een rode en een zwarte. Ze noemt hen mijn Lichte Ochtendgloren, mijn Rode Zon en mijn Donkere Nacht.
Vergelijk met
Iwan koeienzoon,
Vrouw Holle en
Het kind dat tegelijk met de peren werd verkocht.
