Nieuwjaarsdag
Datum:
jaarlijks op 1 januari

Nieuwjaarsdag

Datum: donderdag 1 januari 2015
Land / gebied: Wereld

Gelukkig Nieuwjaar
Happy New Year
Feliz AŮo Nuevo
Bonne Annťe
Bonan Novjaron
Felice Anno Nuovo
Shana Tova
Godt NytŚr
Ein glŁckliches neues Jahr
Een nieuw jaar, een nieuw begin. De eerste dag van het jaar in landen die de westerse kalender gebruiken. Voor veel mensen is dit een vrije dag.

Nieuwjaarsdag is de dag waarop het begin van het nieuwe jaar wordt gevierd. In de westerse wereld is dit op 1 januari. Bij deze viering zijn wederzijdse gelukwensen en goede voornemens gebruikelijk.


Eigenlijk is 1 januari zomaar een dag, maar omdat ooit is afgesproken dat op deze dag het nieuwe jaar begint doen we dat dus maar met zijn allen. Bij (religieuze) culturen met een maankalender is het anders. Daar begint het nieuwe jaar bij een bepaalde maanstand.


Op 1 januari wensen we iedereen het beste. Vroeger werd vooral geld gegeven. In de 19e eeuw liep dat uit de hand, toen men wildvreemde voorbijgangers geld probeerde af te bedelen met berijmde nieuwjaarswensen en -prenten. Schoorsteenvegers, vuilnisophalers, straatvegers, nachtwakers en lantaarnaanstekers verkochten hun beste wensen. Tegenwoordig zijn het de tijdschrift- en krantenbezorgers die ons zo hun beste wensen overbrengen, en zien we dit gebruik nog terug in het sturen van kerst- en nieuwjaarskaarten, het geven en bezoeken van nieuwjaarsrecepties, en de gewoonte iedereen die men ontmoet het beste te wensen voor het nieuwe jaar.

In de laatste jaren is het gebruikelijk geworden zich massaal in het open (en dus koude) water te storten tijdens de Nieuwjaarsduik. De traditionele Nieuwjaarsduik wordt op ruim negentig locaties in Nederland georganiseerd, maar de bekendste is die in Scheveningen. Op 1 januari 2012 behaalde de Nieuwjaarsduik een recordaantal van 36.000 deelnemers.

Ook op 1 januari vindt het traditionele Nieuwjaarsconcert van de Wiener Philharmoniker plaats, een jaarlijks concert op nieuwjaarsdag in de Wiener Musikverein, het concertgebouw van Wenen. Dit concert wordt internationaal rechtstreeks uitgezonden op televisie.

Tevens is er een wedstrijd van het schansspringen, het Vierschansentoernooi, dat begint in Oberstdorf, Garmisch-Partenkirchen, Innsbruck en Bischofshofen. Dit wordt ook rechtstreeks uitgezonden op televisie.

Later in de maand vinden er vele nieuwjaarsrecepties in bedrijven, verenigingen en gemeenten in Nederland plaats.

In sommige plaatsen in Nederland worden op Nieuwjaarsdag nog traditionele kerstboomverbrandingen georganiseerd.

Weerspreuken
"Valt op 1 januari sneeuw, die in negen dagen niet verdwijnt,
dan ligt hij negen weken, naar het schijnt."

BelgiŽ
In BelgiŽ is het voor kinderen de gewoonte om op 1 januari een nieuwjaarsbrief met nieuwjaarswensen voor te lezen aan de ouders en aan de doopmeter en dooppeter. Meestal zijn doopmeter en dooppeter nabije familie en is dit gebeuren een echt familiefeest, in aanwezigheid van grootouders en ooms en tantes.

Een nieuwjaarsbrief is traditioneel een eenvoudig dubbel gevouwen en versierd kaftje, binnenin kan dan de tekst geschreven worden. De tekst opent traditioneel met: "Liefste ouders", "Liefste meter" of "Liefste peter". De nieuwjaarswensen zelf worden meestal in rijm of versvorm geschreven. De brief eindigt met: " Uw doopkind,(Plaats), 1 januari,(jaartal)" De blanco brieven zijn te koop in de boekhandel.

Zolang het kind nog niet naar school gaat, zullen de ouders de nieuwjaarsbrief zelf schrijven en inoefenen met het kind. Nadien zal de voorbereiding en het schrijven van de nieuwjaarsbrieven volledig op school gebeuren.

Na het voorlezen van de nieuwjaarsbrief krijgt het kind speelgoed of een nuttig geschenk. Het krijgen van geschenken met Nieuwjaar is in BelgiŽ even belangrijk of zelfs belangrijker dan met Sinterklaas.

Op zijn 12de-13de jaar, wanneer het kind de overstap maakt van de basisschool naar secundair onderwijs, zal deze traditie ophouden.

Uruguay
In Uruguay valt Nieuwjaarsdag in de zomer, zodat een nieuwsjaarsduik niets bijzonders is en veel mensen de eerste dag van het jaar aan het strand doorbrengen met gemiddelde temperaturen van zoín 30 graden. Ook heel typisch is de Uruguayaanse barbecue, waarbij grote hoeveelheden vlees (meestal rundvlees) op de barbecue gaan met vuur van hout in plaats van carbon/kolen. Net als in Europa wordt er om 00.00 uur geproost met champagne (vaak een goedkopere variant) en vuurwerk. Het is waarschijnlijk iets meer een familiefeest, ook al omdat velen het buiten de stad in een eigen of gehuurd vakantiehuis aan de kust vieren.

Verder lezen

Een feestdag in AlbaniŽ Algerije Andorra Angola Antigua en Barbuda ArgentiniŽ ArmeniŽ Aruba AustraliŽ BelgiŽ Belize Benin Bermuda Bolivia BosniŽ-Hercegovina Botswana BraziliŽ Britse Maagden-eilanden Bulgarije Burkina Faso Cambodja Canada Centraal-Afrikaanse Republiek Chili Colombia Costa Rica Cuba CuraÁao Cyprus Democratische Republiek Congo Denemarken Dominicaanse Republiek Duitsland Ecuador Egypte El Salvador Estland FaerÝer-eilanden Fiji-eilanden Filipijnen Finland Frankrijk Frans Guyana Ghana Gibraltar Griekenland Groenland Groot-BrittanniŽ Guatemala HaÔti Hongarije Hongkong Ierland IJsland India IndonesiŽ Irak ItaliŽ Ivoorkust Jamaica Japan JordaniŽ KaapverdiŽ Kenia Koeweit KroatiŽ Laos Lesotho Letland Libanon Liberia Liechtenstein Litouwen Luxemburg MacedoniŽ MaleisiŽ Malta Marokko Mauritius Mexico Micronesia Monaco MongoliŽ Mozambique NamibiŽ Nauru Nederland Nederlandse Antillen Nicaragua Nieuw-Zeeland Niger Nigeria Noord-Korea Noorwegen OekraÔne Oezbekistan Oman Oost-Timor Oostenrijk Panama Paraguay Peru Polen Portugal Puerto Rico RoemeniŽ Rusland Rwanda Samoa Sao Tomť en Principe ServiŽ Sierra Leone Sint Maarten SloveniŽ Slowakije SomaliŽ Spanje Sri Lanka St. Kitts en Nevis St. Lucia Suriname Swaziland SyriŽ Tadzjikistan Taiwan Tanzania Thailand Tibet Togo Tonga Trinidad en Tobago Tsjaad TsjechiŽ TunesiŽ Turkije Turkmenistan Turks- en Caicos-eilanden Uganda Uruguay Venezuela Verenigde Arabische Emiraten Verenigde Staten Vietnam Wit-Rusland Zambia Zimbabwe Zuid-Afrika Zuid-Korea Zweden Zwitserland