TOELICHTING:
Uit Londen. Afkomstig uit: English Fairy Tales, Joseph Jacobs, t.a.p. Dit verhaal is in een strenge definitie geen sprookje maar een sage met een historische kern. Het wordt echter in elke sprookjesverzameling opgenomen. Whittington is een bestaande historische persoon. Hij werd burgemeester in 1397, 1406 en 1409. Vanaf 1396 bekleedde hij gedurende de tweede helft van de ambstperiode het ambt van Lord Mayor na het overlijden van Adam Bamme. Verwant met De drie gelukskinderen.

'Dick Whittington en zijn kat', een pantomine-held, kent iedereen in Engeland. Het geestige verhaal werd aan de historische Sir Richard Whittington verbonden, omdat hij vanwege zijn milde schenkingen aan charitatieve instellingen een legendarische faam genoot. Hij was rijk en verschafte geld aan twee Engelse koningen, als die slecht bij kas waren. Evenals zijn vrouw, Alice Fitzwarren, stamde hij uit een adellijke familie in het zuidwesten van Engeland. Bij gebreke van eigen kroost had hij een open hart voor andermans kinderen, net als de vrijgezel George Fredrick Handel. In 1604/1605 is het verhaal voor het eerst op zijn naam aangetroffen, als een toneelstuk waarvan nu nog alleen maar de titel bekend is.

Waldemar Liungman, in zijn commentaar op de Zweedse volkssprookjes, wijst een in het Latijn gesteld verhaal uit Italië als de oudst bekende versie aan. Twee Venetiaanse kooplui, de een rijk en de ander arm, zijn goede vrienden. De rijke vaart weg met een schip en de arme kan hem slechts zijn twee katten meegeven. De rijke verkoopt ze in een land waar de muizen een plaag en de katten onbekend zijn, en verwerft zo voor zijn vriend een vermogen. Het verhaal is gedateerd 1175 en zou betrekking hebben op de stichting van Venetië. De huiskat, in de vierde eeuw van Egypte naar Italië gekomen, is in Zweedse graven van omstreeks 600 gevonden, maar werd nog omstreeks 1000 in Engeland als een grote zeldzaamheid beschouwd. In de kerk St. Michael Royal in Londen, waar Whittington begraven werd, bevindt zich tenminste sinds 1670 een gemummificeerde kat in een glazen kist.