Volksverhalen Almanak

Waarom de koekoek een indringer is Een sprookje van Annie M.G. Schmidt

Waarom de koekoek een indringer isHeel lang geleden was er een tijd dat er nog maar weinig koekoeken waren. En daarvoor, nog veel en veel langer geleden, was er een tijd dat er nog maar twee koekoeken waren, moeder koekoek en vader koekoek. Dat waren de allereerste koekoeken, begrijp je wel en ze moesten, net als andere vogels, zorgen voor eten en zorgen voor een nest. En ze wilden ook graag kleine koekoekjes hebben en daarom gingen ze naar andere vogels, die al druk bezig waren en vroegen: "Wat doen jullie daar?"

"Zie je dat niet? Wij bouwen een nest," zeiden de andere vogels. Daar was de rietvogel bezig met een prachtig nest tussen het riet. Daar was de kwikstaart bezig en de merel en de mees, alle vogels vlogen druk rond met sprieten en takjes en pluisjes en bouwden allemaal aan hun nest.

"Hoe doen jullie dat," zei moeder koekoek. "Ik wou 't ook zo graag. Ik kan toch mijn eitjes niet op de grond leggen?" - "Probeer het zelf maar," snauwde de kwikstaart, "ga in een boom zitten en laat je man takjes halen en bouw een nest, zoals wij allemaal." - "Willen jullie me niet een beetje helpen," vroeg de koekoeksmoeder. "Nee hoor," schreeuwden ze allemaal, "je moet maar zien wat je kunt."

Toen gingen vader en moeder koekoek takjes verzamelen en stukjes mos en dons, en van alles en nog wat, en ze gingen in een boom tussen twee takken een nest bouwen. Maar het werd helemaal geen nest. Het werd een slordige hoop rommel. Het was een lor van een nest en toen de wind kwam blies hij fiiit het hele nest de lucht in. "Ons nest, ons nest," huilde moeder koekoek.

De andere vogels keken even op van hun werk en begonnen te lachen, te lachen... "Die koekoek, die koekoek," riepen ze. "Kan nog geen eens een nest bouwen, wat een stommerd." Die arme vader en moeder koekoek bleven radeloos zitten in hun boom. En toen moeder koekoek haar eitjes wou leggen, hadden ze geen nest. En toen... Toen gingen ze stiekem naar het nest van de kwikstaart en legde daar één eitje bij de kwikstaarteitjes. En ook één eitje in het nest van de rietvogel, en ook een eitje in het nest van de andere vogels. En toen ging ze met vader koekoek op reis, de bossen in en zei: "Wel, wij hebben geen zorgen over onze kinderen. Wij gaan gezellig koekoek roepen, wat jij?" - "O zo," zei vader koekoek en samen hadden ze veel plezier.

Maar toen de kleine kwikstaartjes geboren werden, was er één vogeltje bij dat groter en dikker was. Het was een koekoekje. Het groeide en groeide en werd zo dik en zo sterk, dat hij al de kleine kwikstaartjes het nest uit drong. En moeder kwikstaart maar eten brengen aan dat vraatzuchtige koekoeksjong, want ze had het niet eens in de gaten dat het haar eigen kind niet was. En zo ging het ook bij de familie Rietvogel en bij vele andere families.

En sindsdien is het altijd zo gebleven, de koekoeksmoeder legt haar eitjes een voor een in vreemde nesten. Wat een indringerige manier, vind je niet? Ja, maar 't was toch eigenlijk de schuld van die andere vogels. Die hebben de eerste keer niet willen helpen. En die hebben hard gelachen, toen de koekoek het niet kon. En dat is vals. Nu zal er wel niets meer aan te veranderen zijn, die gewoonte duurt al zo lang.

Goed, maar dit was dus het verhaal van de koekoek, of het verhaal waar is, durf ik niet te zeggen. Ik heb het gehoord van iemand die het ook maar gehoord heeft, weet je. En ik ken niemand die het van de koekoeken zelf gehoord heeft.


*   *   *

Waarom de koekoek een indringer is Samenvatting
Een sprookje van Annie M.G. Schmidt. Niets in de natuur gebeurt zomaar, vinden alle sprookjesschrijvers en vertellers. En Annie M.G. Schmidt weet te vertellen waarom de koekoek haar eieren legt in het nest van andere vogels. Lees het verhaal

Toelichting
Dit verhaal komt uit de bundel Misschien wel echt gebeurd en deze bevat de keuze die Annie M.G. Schmidt aan het einde van haar leven uit haar verhalen voor kinderen maakte. Zij las nog eens alle verhalen en verhaaltjes die zij geschreven heeft door, streepte genadeloos weg, en behield alleen wat in haar ogen genade vond. Dat wilde zij graag gebundeld zien onder de titel 'Misschien wel echt gebeurd'.

Overgebleven zijn de verhaaltjes uit 'Dit is de spin Sebastiaan', de verhalen uit 'Heksen en zo', en het prachtige 'Uit met juffrouw Knoops'. Ook 'Kroezebetje' mocht van Annie worden vereeuwigd en 'Torn en oma' uit de serie 'De trapeze'. Een vrolijk toetje vormt 'De heerlijkste 5 december in vijfhonderdvierenzeventig jaar'. Geïllustreerd werden de verhalen door de negentien tekenaars die de afgelopen vijfentwintig jaar met een Gouden Penseel zijn geëerd - twintig als we het Oeuvre Penseel van Fiep Westendorp meerekenen.

Dat zijn: Dick Bruna, Torn Eyzenbach, Harrie Geelen, Friso Henstra, Alfons van Heusden, Margriet Heymans, Wim Hofman, Paul Hulshof, Jan Jutte, Piet Klaasse, Joke van Leeuwen, Lidia Postma, Joost Roelofsz, Dieter Schubert, Geerten Ten Bosch, Thé Tjong-Khing, Max Velthuijs, Jan Marinus Verburg, Peter Vos, en... Fiep Westendorp.

In de Volksverhalen Almanak zijn uit deze bundel opgenomen: De heerlijkste 5 december in vijfhonderdvierenzeventig jaar, Het meisje dat haar naam kwijt was en Waarom de koekoek een indringer is.

Trefwoorden


Thema

Feest / viering

Verhaalsoort

Bron
"Misschien wel echt gebeurd. 43 sprookjes en verhalen" door Annie M.G. Schmidt. Uitgeverij Qeurido, Amsterdam. ISBN 90 214 8094 8

Herkomst: Nederland
Verteltijd: ca. 6 min.
Leeftijd: vanaf 7 jaar

Lees ook