Informatie over "De aap en de krokodil"

Volksverhalen Almanak

Verhalen Feesten Vandaag de dag Nederlandse sagen

Verhalen ⇒ Zoeken ⇒ Landen ⇒ India

Informatie over: De aap en de krokodil

SAMENVATTING:
In een vorig leven is de Boeddha wedergeboren als aap. Wanneer een krokodil het verlangen koestert het hartevlees van die aap te eten, is de aap hem te slim af. Hij vertelt de domme krokodil dat zijn hart niet in zijn borst zit, maar als een vijg aan de vijgenboom hangt.

Lees het verhaal ⇒

TOELICHTING:
In deze fabel is de aap de Bodhisattva en een zeer schrander dier. In andere boeddhistische fabels kan de aap ook - in zijn ongedurigheid en onnadenkendheid - domheden begaan en is hij een karikatuur van de mens. De moraal van deze fabel: wees tevreden met wat je hebt, laat je niet verleiden door beloftes van ongure types en wees alert op de werkelijke motieven en bedoelingen van anderen. Dat de Bodhisattva in dit verhaal de krokodil voor de gek houdt is eigenlijk niet zo heel erg in overeenstemming met de boeddhistische leer (je mag namelijk niet liegen).

Het verhaal komt ook voor in het klassieke Indiase fabelboek 'Panchatantra' (het eerste verhaal in het vierde boek - het basisverhaal van een uigebreide raamvertelling). Vrijwel identieke versies van het verhaal zijn bekend uit Japan, Congo en in het Swahili. Hoofddier is in alle versies de aap, degene die zijn vriendschap met verraad beantwoordt is echter steeds een ander. Vergelijk De aap en de schildpad (ook uit India), waar de schildpad de rol van krokodil vervult. Hetzelfde motief maar met andere dieren vinden we in De vos en de wezel uit de Joodse verteltraditie, waarin het gaat over een vos (in de rol van slimme aap) en een aantal vissen (in de rol van domme krokodil). Zie voor het motief 'hart buiten het lichaam' ook het verhaal De jakhals en de patrijs, waarin een jakhals niet zijn leven meeneemt als hij tochtjes maakt, maar dat thuis in een kast opgeborgen houdt.

Waarom de vrouw van de krokodil het hart van de aap wil eten, wordt niet uitgelegd. Waarschijnlijk dacht men vroeger dat het eten van een hart een magische werking heeft en kracht geeft. In de Congolese versie wordt verteld dat de vrouw van de krokodil ziek is en het hart nodig heeft om te genezen. Tussen de regels door is dat ook uit deze boeddhistische versie op te maken. In Westerse sprookjes (o.a. van Grimm) komt het eten van een hart ook meermalen voor, zie het motief: The Magic Bird Heart.

Deze versie komt uit de boeddhistische Pali-canon; de boeddhistische 'bijbel' waarin de leer van de Boeddha geschreven staat. Dit canon is zeven keer zo omvangrijk als onze bijbel. Het geheel wordt 'tipitaka' genoemd ('drie korven'). Het eerste 'pitaka' (korf) handelt in hoofdzaak over de kloosterdiscipline; het tweede over de 'dharma' (de Leer), die gepresenteerd wordt in leerreden; het derde (de 'Abhidhamma') bevat psychologische en filosofische betogen, waarin een systematische analyse van de 'dharma' (= de leer) wordt gegeven.

De tweede 'pitaka' (het 'suttapitaka' - sutta = leer) bestaat uit vijf verzamelingen. Tot één daarvan behoren de zogenaamde 'jataka's'. 'Jataka' betekent letterlijk 'geboorteverhaal'. Formeel verhaalt elk jataka een episode uit een vroeger leven van de Boeddha, toen deze nog de Bodhisattva was. Een Bodhisattva is een wezen dat is voorbestemd om een Boeddha te worden. Bodhisattva is in dit verhaal (en alle andere jataka's) de benaming voor een vroegere gedaante van de historische Boeddha, die geleefd heeft in de zesde eeuw voor Christus en in het noordoosten van India geboren werd als prins Siddhartha Gautama. Dit verhaal is 'jataka' nummer 208 (in totaal zijn er 547). Zie ook Het timmermanszwijntje en De haat van de hater.

TYPERING:	Een boeddhistisch sprookje over een hart in de vijgenboom
SOORT:	Fabel, Boeddhistisch-verhaal, Jataka-verhaal
HERKOMST:	India
LEEFTIJD:	Voor kinderen vanaf 5 jaar en ouder
VERTELTIJD:	ca. 4 min.
TREFWOORDEN:	aap, krokodil, boeddha, bodhisattva, hartevlees, bedrog, list, slimheid, liegen, domheid, ganges, vijgenboom, hart, verlangen, himalaya, rivier, mangaboom, broodboom, beetnemen, jataka, verlokkingen, verleidingen
MOTIEF:	hart buiten het lichaam, eten van een hart, slim en dom
RELIGIE:	Boeddhisme
BRON:	"Ongrijpbaar is de Ganges; verhalen uit het Pali" vertaald en ingeleid door Tonny Scherft. Meulenhoff, Amsterdam, 1981, De Oosterse Bibliotheek, deel 18.

MOGELIJK VERWANT OP GROND VAN TREFWOORD:
aap	⇒ De legende van de Lawu ⇒ Hanuman ⇒ De apen en de tuinman ⇒ Het verhaal van Isi ⇒ Het haasje in de maan ⇒ De aap, de tijger, de kat en de geit ⇒ De aap die de mensen benijdde ⇒ De redder in nood ⇒ Momotaro, de zoon van een perzik ⇒ De duur van het leven ⇒ De aap van Hoensbroek ⇒ De aap Lawaaischopper en de maïskolven ⇒ De kreupele en de menseneters ⇒ De aap en de schildpad ⇒ Een demon laat zich verschalken ⇒ De Apen-Boeddha ⇒ Maimoenjak ⇒ De dankbare dieren en de ondankbare mens ⇒ Het hert en de tijger ⇒ De aap die een maïskolf plukte
bedrog	⇒ De nieuwe kleren van de keizer ⇒ Blauwbaard ⇒ Roodkapje ⇒ De twee broers ⇒ Twaalf slimme rovers ⇒ Het ijdele melkmeisje ⇒ Het bestrafte verraad ⇒ De oneerlijke vriend ⇒ De man met de schoen van boomschors ⇒ Blauwbaard van Dombovar ⇒ Hoe de kraai iedereen voor de gek hield ⇒ Hoe Aldar-Kose trouwde ⇒ De tsarendochter die een grijze eend werd ⇒ Het toverfluitje en het toverhoedje ⇒ De heks Syre-Warda ⇒ Waardevolle schatten in de aarde ⇒ De vos op de koningstroon ⇒ De jaloerse Turk en zijn vrouw uit Caïro ⇒ De helft van de beloning ⇒ Het Roelandslied ⇒ De wijze sjah ⇒ De laars met juwelen ⇒ Oarend Cent ⇒ De reiger en de krab ⇒ Nasreddin Hodja - Zo leermeester, zo leerling ⇒ Het vertelsel van Kabundi en de dieren ⇒ De Magische Klok ⇒ Ganga in een trog ⇒ De schijnheilige kat ⇒ De sluwe jakhals ⇒ De steen van het haantje ⇒ Het sprookje van de reus ⇒ De muskiet en de mestkever ⇒ Het water des levens ⇒ De oude Hildebrand ⇒ De valse bruid ⇒ De wever als Vishnu ⇒ De schat te Muiden ⇒ Er is niets beters dan een goede bemiddelaar ⇒ Het sprookje van tsaar Saltan ⇒ De pelikaan en de vissen ⇒ Listige Itsja ⇒ Jan Grouwel ⇒ De domme broer ⇒ Van de ezel, die een monnik werd ⇒ Hoe Aldar-Kose de rijke man genas ⇒ De gierige vriend van Aldar-Kose ⇒ De juffer van de Blankenberg ⇒ De geschiedenis van de schrokop ⇒ Het kasteel dat in de lucht zweefde ⇒ Djahiz en zijn mooie stiefmoeder ⇒ Marietje, de prinses op de erwt ⇒ De touwsnijders van Tzum (Tsjom) ⇒ Hoe Anansi een bruidsschat stal ⇒ Kat en muis samen thuis ⇒ De drie slangenbladeren ⇒ Tafeltje dek je, ezeltje strek je en knuppel uit de zak ⇒ De groente-ezel ⇒ De ontrouwe echtgenote
beetnemen	⇒ Vrouwenstreken
bodhisattva	⇒ Het timmermanszwijntje ⇒ Een Salomonsoordeel van Boeddha ⇒ Het verlies van verdriet ⇒ Kwan Yin, de Godin van de Genade
boeddha	⇒ De sprekende Boeddha ⇒ Het haasje in de maan ⇒ De haat van de hater ⇒ Het timmermanszwijntje ⇒ Een Salomonsoordeel van Boeddha ⇒ De vampierkat ⇒ De Apen-Boeddha ⇒ De dood is van ons allemaal ⇒ Het jongetje Sopaka ⇒ De heilige rollen ⇒ Kwan Yin, de Godin van de Genade
broodboom	⇒ Zonnescherm en sandalen
domheid	⇒ De verstandige lieden ⇒ De naïeve jongen ⇒ Het verhaal van de dwaze vrouw ⇒ De domme broer ⇒ Van de ezel, die een monnik werd ⇒ Tijl Uilenspiegel steelt een kalf ⇒ De metamorfose van een ezel ⇒ Waarom de Zwollenaars blauwvingers genoemd worden
ganges	⇒ Ganga in een trog
hart	⇒ De ram, de zalm en de adelaar ⇒ Het vogeltje dat gouden eieren legde ⇒ De aap en de schildpad ⇒ Solvej en de draak ⇒ De behekste schapen
hartevlees
himalaya	⇒ De laatste reis van Yudhishthira ⇒ De betovering die geen heil bracht ⇒ Over de reus Gargantua
jataka	⇒ De haat van de hater ⇒ Het timmermanszwijntje ⇒ Het verlies van verdriet
krokodil	⇒ Van een monster dat klein werd ⇒ De aap die de mensen benijdde ⇒ De jakhals en de patrijs ⇒ Kantjil en de krokodillen ⇒ In het hol van de krokodil ⇒ De brahmaan en de tijger ⇒ Kantjil, de krokodil en de tijger
liegen	⇒ Pinokkio ⇒ De wolf en de zeven geitjes ⇒ Klein Duimpje ⇒ Klein Duimpje en de 7 mijlslaarzen (in rijmvorm) ⇒ De oneerlijke vriend ⇒ Hoe de kraai iedereen voor de gek hield ⇒ Wat is beter: de waarheid of de leugen? ⇒ De reus en de schoenlapper ⇒ De wollef en de seve geitjes ⇒ Waarom de maand maart 31 dagen heeft ⇒ De ontrouwe echtgenote
list	⇒ De geduldsteen ⇒ Welpe en de wolf ⇒ Welpe en de wolf ⇒ De geleerdendag ⇒ De sprekende Boeddha ⇒ Twaalf slimme rovers ⇒ Het boertje van Wakelslag en de duivel ⇒ De dagdief en de nachtdief ⇒ Ali Zebak en de koopmansdochter ⇒ Het Basilicummeisje ⇒ Aïcha, de dochter van de koopman ⇒ Het bestrafte verraad ⇒ De oneerlijke vriend ⇒ Hoe de kraai iedereen voor de gek hield ⇒ Koret Laboe ⇒ Hoe Aldar-Kose trouwde ⇒ De éénbenige man ⇒ Kantjil en de tijger ⇒ Vrouwenstreken ⇒ Willem met de korte neus ⇒ De Florentijn en de reus ⇒ De duivel in de notedop ⇒ De list van de Parkietenkoning ⇒ De vos en zijn vrouw ⇒ De schijnheilige kat ⇒ De sluwe jakhals ⇒ De steen van het haantje ⇒ De sterke schildpad Jabuti ⇒ De oude Hildebrand ⇒ De mensenetende reus ⇒ De wever als Vishnu ⇒ Listige Itsja ⇒ Aldar-Kose en de duiveltjes ⇒ De gierige vriend van Aldar-Kose ⇒ De geschiedenis van de schrokop ⇒ Toen het pannenkoeken regende ⇒ Djahiz en zijn mooie stiefmoeder ⇒ Het gevonden geld ⇒ Het papier van Cai Mo ⇒ Hoe Anansi slim werd ⇒ Anansi en de Dood ⇒ De vernachelde vrijers ⇒ Mpele en de kameleons ⇒ De groente-ezel ⇒ Van de jongen met de arend ⇒ Een raadselsprookje uit Irak ⇒ De ketellapper van Tamlacht ⇒ Broer konijn leert de beer een liedje
mangaboom
rivier	⇒ Sinbad de Zeeman: de ondergrondse rivier ⇒ De witte forel ⇒ Hoe het Chikaso meer ontstaan is ⇒ Het geborduurde tasje ⇒ De wonderbloem ⇒ Kruimeltje Langbaard ⇒ De geest van de bizonschedel ⇒ De granaatappels ⇒ De jonkvrouw uit de appelboom ⇒ De heks Syre-Warda ⇒ Het zuiderkruis en zilver op het water ⇒ De zeemeermin van Schweinfurt ⇒ Wat is beter: de waarheid of de leugen? ⇒ Momotaro, de zoon van een perzik ⇒ Kantjil en de krokodillen ⇒ Ganga in een trog ⇒ Het Mariabeeld te Wessem ⇒ Het meisje met het doodshoofd ⇒ De man die vier keer dood ging ⇒ De reus en de schoenlapper ⇒ Doenay en Natasja ⇒ Olde Böppe ⇒ Een slimme man ⇒ De zalm en de roodbaars ⇒ De reiziger en de slang ⇒ De rots en de specht ⇒ Kantjil en de schildpad
slimheid	⇒ Nasreddin Hodja en de olijfolie ⇒ Nasreddin Hodja gaat goedkoop winkelen ⇒ Nasreddin Hodja en de achterdeur ⇒ Nasreddin Hodja - De kat heeft het opgegeten ⇒ Het geitje Pak-me-dan ⇒ De gelaarsde kat ⇒ Welpe en de wolf ⇒ De geleerdendag ⇒ De geur van voedsel ⇒ Tijl Uilenspiegel als kunstschilder ⇒ Djha en de juwelier ⇒ Djha en de kat ⇒ Het dappere snijdertje ⇒ De gelaarsde kat (in rijmvorm) ⇒ De zwendelende tabakshandelaar ⇒ Tijl Uilenspiegel en de lezende ezel ⇒ Anansi - Met open mond ⇒ De hodscha en de pakjesdrager ⇒ Hoe de koning hondendrollen at ⇒ Nasreddin Hodja - Kleren maken de man ⇒ De jakhals en de patrijs ⇒ De vos en zijn vrouw ⇒ Anansi - De slimste ⇒ Jack de reuzendoder ⇒ De verstandige boerendochter ⇒ Tijl Uilenspiegel als bakkersknecht ⇒ Anansi - Wat goed is voor jou, is ook goed voor je vrienden ⇒ De nieuwe schepper van de mens ⇒ Een slimme man ⇒ Tijl Uilenspiegel en de gierige buurman ⇒ Tijl Uilenspiegel steelt een kalf ⇒ Zij kwam uit Kayseri ⇒ Hoe Anansi een bruidsschat stal ⇒ Hoe Anansi slim werd ⇒ Anansi - Lessen in lenen ⇒ Anansi berijdt Tijger ⇒ Kantjil, de krokodil en de tijger ⇒ Een hulpvaardige geest ⇒ De vos en de wezel ⇒ De verloren weddenschap ⇒ Djha nodigt zijn vrienden uit ⇒ Djha als rechter ⇒ Anansi vindt een lekker baantje ⇒ Anansi - Een half dorp voor twee kippen ⇒ Koning Leeuw en Slim Konijn ⇒ David verslaat Goliat
verlangen	⇒ Duivel Mankepoot
verleidingen	⇒ U denti paladinu (De tand van de paladijn)
verlokkingen	⇒ De maagd van de Lorelei
vijgenboom	⇒ De kinderen van de vijgenboom ⇒ Vrouwenstreken ⇒ Het timmermanszwijntje ⇒ De geesten van de Popa-berg

MOGELIJK VERWANT OP GROND VAN MOTIEF:
eten van een hart
hart buiten het lichaam ⇒ De vos en de wezel ⇒ De jakhals en de patrijs ⇒ De aap en de schildpad
slim en dom ⇒ Hoe de beer zijn staart verloor ⇒ Coyote en de muizen

De Nationale Sprookjesbon. Elke week GRATIS een verhaal ⇒

Leeftijd:

Verteltijd:

ca. 4 min.

Herkomst:

Lees het verhaal ⇒

Mail dit verhaal ⇒

Reageer ⇒

Afdrukken ⇒

De Volksverhalen Almanak is met uiterste zorg gemaakt. De redactie is echter niet aansprakelijk voor eventuele fouten in de teksten. Als u onvolkomenheden aantreft in de inhoud of het gebruik van de website, dan kunt u dat melden bij de redactie. Ook kunt u ons altijd voorzien van aanvullingen en opmerkingen.