SAMENVATTING:
De jongeman Yuzhu doet de hele dag niets anders dan met zijn neus in de boeken zitten. Zelfs als hij de dertig gepasseerd is doet hij niets liever dan studeren. Zo komt hij natuurlijk nooit aan een vrouw! Maar dan ineens komt er een vrouw uit de boeken tot leven. Ze trouwen en krijgen een kind, maar zal de boekenwurm het lezen en leren ooit kunnen laten en eindelijk eens slagen voor zijn examens?

TOELICHTING:
'De boekengek' gaat vooral over leren en studeren. De jongeman slaagt steeds niet voor zijn examens, terwijl dat in de traditionele Chinese cultuur erg belangrijk is. Zelf denkt Yuzhu de wereld te leren kennen door te lezen, zie hiervoor ook het Marokkaanse verhaal Vrouwenstreken.

Dit verhaal is afkomstig uit Pu Songlings ‘Optekeningen van uitzonderlijke zaken, gemaakt in het Studeervertrek van Ledigheid (Liaozhai zhiyi)’; de hier gebruikte tekst is de vertaling uit ‘De beschilderde huid, Chinese spookverhalen’, vertaald uit het Chinees door W.L. Idema, B.J. Mansvelt Beek en N.H. van Straten (Meulenhoff, Amsterdam 1978), pp. 241-247.

De ‘Optekeningen van uitzonderlijke zaken, gemaakt in het Studeervertrek van Ledigheid’ is een bundel van een kleine vijfhonderd vertellingen, uiteenlopend van bondige notities over opmerkelijke voorvallen tot langere novellen over de ontmoetingen tussen mensen en vossen, schimmen, geesten en monsters. Vanaf de eerste gedrukte uitgave van 1766 tot op de dag van vandaag heeft deze bundel zich in een bijzondere populariteit mogen verheugen. De bundel werd herhaaldelijk herdrukt en vele verhalen werden opgenomen in het repertoire van beroepsvertellers. In de twintigste eeuw werd de bundel vertaald in het modern Chinees en verschillende vertellingen werden verfilmd. Dit verhaal laat zien hoe belangrijk het examensysteem was in het traditionele Chinese keizerrijk: leergierigheid en studiezin behoorden tot de belangrijkste deugden.

In het traditionele China nam de studie in het leven van de maatschappelijke elite een uitzonderlijk belangrijke plaats in: de ambtelijke loopbaan - het de Zoon des Hemels bijstaan in zijn heilswerk van het ordenen van maatschappij en kosmos - was de hoogste roeping voor een heer, en de belangrijkste toegangsweg tot deze winstgevende carrière werd gevormd door de staatsexamens waarbij de kandidaten getoetst werden op hun kennis van de klassieke literatuur en hun stelkunst. Wie geslaagd was voor het laagste, prefecturale examen verwierf de graad van xiucai, wie geslaagd was voor het provinciale examen verwierf de graad van juren, en wie geslaagd was hij het hoofdstedelijke examen verwierf de graad van jinshi. Bij elk examen stond het aantal kandidaten dat kon slagen vast, en de competitie was bijzonder hevig zodat het behalen van de laagste graad al groot gezag verleende.