TOELICHTING:
De tekst van het Friese volkslied is afkomstig van de Grouwster huisarts en auteur Eeltsje Halbertsma (1797-1856). Hij heeft het lied, dat hij de titel "De oude Friezen" gaf, niet geschreven met de vooropgezette bedoeling, dat het als volkslied dienst zou gaan doen. Het lied liet zich echter goed zingen op de melodie van een Duits studentenlied "Vom hoh'n Olymp".
Waarschijnlijk maakte Halbertsma kennis met deze melodie toen hij als student in Heidelberg verbleef en schreef hij er een Friese tekst bij, die geheel los stond van de oorspronkelijke Duitse tekst.
Toen in 1875 in Grou een gedenkteken werd opgericht voor dokter Eeltsje Halbertsma, werd ter nagedachtenis van hem het lied "De ālde Friezen" gezongen. De aanwezigen ervoeren het op dat moment als een soort nationale hymne en sindsdien is het lied meer en meer populair geworden als "Frysk Folksliet".
Na de tweede wereldoorlog kon men in Friesland nogal kritiek beluisteren op de gezwollen tekst van het lied. Het bloed, dat Halbertsma liet bruisen en koken, kwam de nuchtere en nogal koelbloedige Friezen minder Fries voor dan het volkslied suggereert. Meer dan eens zijn er stemmen opgegaan om het "Frysk bloed, tsjoch op!" af te schaffen en te vervangen door het uit het begin van de twintigste eeuw stammende lied "It Heitelān" (Het Vaderland), op muziek van J. Lindeman. De tekst van dit lied is gevoeliger en minder opgeblazen, maar het strijdbare "Frysk bloed, tsjoch op!" heeft het tot nu toe toch gewonnen en is tot op vandaag de dag het Friese volkslied gebleven.
| TYPERING: | Frysk folksliet |
| SOORT: | Volkslied |
| HERKOMST: | Friesland |
| LEEFTIJD: | Voor kinderen vanaf 8 jaar en ouder |
| VERTELTIJD: | ca. 4 min. |
AUTEUR: | Eeltsje Halbertsma | | |