TOELICHTING:Dieren of mensen in de maag van een grote vis vinden we ook in
Tovenaar Manabozo en de Vissenkoning,
De ziel van de walvis en
Hoe de kraai iedereen voor de gek hield.
Het boek Jona is een onderdeel van het oude testament van de Christelijke religie en van de thora van de Joodse religie. Ook in de Koran wordt de profeet genoemd, in het Arabisch is zijn naam Yoenoes (of Yunus). Er is een soera met de naam Yunus, de tekst gaat echter niet alleen over deze persoon (Yunus ينوس)
Het boek Jona is het vijfde boek van de verzameling van de zogeheten Twaalf Profeten. Deze verzameling van profetenboeken is vermoedelijk in de vierde of derde eeuw v. Chr. totstandgekomen. Het boek is genoemd naar de hoofdpersoon, de profeet Jona. Zijn naam wordt ook vermeld in 2 Koningen 14:25, een passage die verwijst naar de tijd dat Jerobeam II regeerde in Israël (achtste eeuw v. Chr.). Veelal wordt aangenomen dat het boek Jona dateert uit een veel latere periode (vijfde-derde eeuw v. Chr.).
Het boek Jona is een kort profetenverhaal in proza met daarin opgenomen een poëtisch gedeelte, een gebed in de vorm van een psalm. Het verhaal is goed gecomponeerd: het wordt eenvoudig en rechtlijnig verteld, maar het zit vol herhalingen en contrasten. De stijl is eenvoudig, met levendige dialogen; het taalgebruik in de psalm is wat verhevener.
Het centrale thema van het boek is Gods onbeperkte macht en zijn grote barmhartigheid, die zich zelfs uitstrekt over andere volken dan Israël. In contrast daarmee staat de kleinzieligheid van Jona. De bedoeling van het boek kan geweest zijn de hoorders te bemoedigen door het voorbeeld van Nineve: als God zelfs deze heidense stad genadig was, hoeveel temeer dan zijn eigen volk.
Het verhaal van Jona wordt bij de joodse religie vaak verteld op of rond Grote verzoendag Jom Kippoer.
Bron toelichting: Katholieke Bijbelstichting, 's-Hertogenbosch, 1995.
