SAMENVATTING:
Toespraak van Prins tijdens een manifestatie op 9 december 1998 in het Paleis op de Dam waarbij hij als beschermheer van het Prins Claus Fonds de verdeling van de subsidies bekendmaakte.

TOELICHTING:
Prins Claus (1926-2002)
'Stropdasdragers aller landen verenigt u' Amsterdam, 9 december 1998
Als echtgenoot van een beroemdheid is prins Claus altijd een volstrekt autonome en onconventionele persoonlijkheid gebleven, die zichzelf door middel van zijn humor graag relativeerde. De van oorsprong Duitse prins stond bekend om zijn 'Britse humor'. Hij kon onverwacht, droog en origineel uit de hoek komen, weten zijn intimi altijd weer te vertellen. Maar ook in het openbaar deed hij wel eens iets ludieks. Zo stal hij in 1998 op spectaculaire wijze de show. Tijdens een manifestatie op 9 december in het Paleis op de Dam waarbij hij als beschermheer van het Prins Claus Fonds (een door de overheid opgericht fonds ter gelegenheid van zijn zeventigste verjaardag met als doel 'het vergroten van het inzicht in andere culturen') de verdeling van de subsidies bekendmaakte, riep hij in een vlammend betoog mannen op zich te bevrijden van 'de slang rond hun adamsappel'. Hierop knoopte hij in bijzijn van vele hoogwaardigheidsbekleders zijn eigen stropdas af, die hij vervolgens met een groots gebaar voor de voeten van zijn vrouw wierp. Het leverde hem een daverend applaus op en veel mannen uit de zaal volgden tot grote hilariteit zijn voorbeeld. Dagenlang bleven de kranten schrijven over de betekenis van 'De Verklaring van Amsterdam' (ook wel 'The Declaration of The Tie'). In het koninklijk paleis liep iedereen zonder stropdas en zelfs de verkoop van dit attribuut-toch een van de weinige middelen waarmee een man zich in zijn formele kledingpatroon kan uitleven - liep enige tijd fors terug. Hoewel de stropdasactie vooral was bedoeld als een soort knipoog naar de onderdrukking van de man door de geëmancipeerde vrouw, ging er toch ook een serieus politiek statement achter schuil: prins Claus sprak hiermee namelijk zijn steun uit voor de Afrikaanse kleedcultuur. Hij roemde de wijze waarop de door hem zeer bewonderde Zuid-Afrikaanse president Nelson Mandela zich altijd kleedt. Bij officiële gelegenheden, banketten en feesten verschijnt hij in traditionele Afrikaanse kleding, waarbij geen stropdas aan te pas komt. Achterliggende gedachte is ook dat een toenemende belangstelling voor Afrikaanse mode zou kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van de economie van dit continent. Daarnaast geldt kleding ook als uitdrukking van eigenwaarde en trotse identiteit: het Afrikaanse volk zou in het algemeen veel meer op zichzelf en de eigen cultuur moeten vertrouwen.