TOELICHTING:Grimm geeft in zijn commentaren een hele rij sprookjes die op Vrouw Holle lijken, maar andere avonturen geven van het leven onder de bron, een zelfs verwant met
Hans en Grietje in het broodhuisje. In de meeste varianten van dit sprookje is er sprake van een naamloze oude fee i.p.v. Vrouw Holle.
Dr. W. C. de Graaff: 'Geneeskunde door de eeuwen heen' geeft van de vlier (Du. Hollunder) andere namen: holdertere, holluntar. Hij noemt het een boom die gewijd is aan Vrouw Holle, godin van de aarde en van leven en dood. Zij gaf haar naam aan de onderwereld (hel). Haar feest werd gevierd op 2 februari, later
Maria Lichtmis. Door sommigen wordt dit sprookje in verband gebracht met de reïncarnatiegedachte. Vrouw Holle speelt haar rol tussen dood en geboorte, de stiefmoeder heeft de hoofdrol tussen geboorte en dood.
Vrouw Holle of Holda behoort met talrijke andere figuren van het volksgeloof tot de demonische vrouwelijke wezens. Zij tonen zich zeer verschillend van aard, soms behulpzaam en weldadig (zoals voor de stiefdochter), soms ook straffend en zelfs wreed (zoals voor de luie dochter).
Als het sneeuwt zeggen de mensen in Hessen nog: "Frau Holle macht ihr Bett" ("Vrouw Holle maakt haar bed op).
Dit sprookje komt voor in de Elzas, Italië (Pentamerone,
De twee koekjes) en Noorwegen. Het motief van de goede en de slechte zus vinden we ook in
De feeën van Perrault (Sprookjes van Moeder de Gans).
Zie ook:
Hoe de knappe Wang Tsj'eng een monster werd.
Dit is ook een Efteling sprookje: een sprookje of verhaal dat wordt uitgebeeld in het Attractiepark De Efteling in Kaatsheuvel. Sommige sprookjes zijn uitgebeeld in het sprookjesbos, andere hebben elders in het park een plek in een wat bescheidener vorm.
De tekst van de sprookjes / verhalen op de Volksverhalen Almanak zijn de oorspronkelijke teksten. In de Efteling en in diverse tekst- en audioweergaves van de Efteling wordt vaak gebruik gemaakt van beknoptere versies van het desbetreffende verhaal.
| TYPERING: | Een sprookje van Grimm over gerechtigheid |
| SOORT: | Moeder Aarde sprookje, Eftelingsprookje, Wondersprookje |
| HERKOMST: | Duitsland |
| LEEFTIJD: | Voor kinderen vanaf 6 jaar en ouder |
| VERTELTIJD: | ca. 7 min. |
| OORSPR. TITEL: | Frau Holle |
| ENGELSE TITEL: | Frau Holle |
| AT-NUMMER: | AT 0480 - The Spinning-Woman by the Spring (The Kind and the Unkind Girls) ⇒ De feeën ⇒ De twaalf maanden ⇒ De engelen van de seizoenen ⇒ Grootmoedertje Eeuwiggroen ⇒ De drie mannetjes in het bos ⇒ Het kind dat tegelijk met de peren werd verkocht ⇒ De twee koekjes ⇒ De heilige Jozef in het bos ⇒ De twee dochters ⇒ Het land van moeder Soemba ⇒ De hebberige buurvrouw ⇒ De toverfee (in rijmvorm) |
AUTEUR: | Gebroeders Grimm, Jacob en Wilhelm Grimm | | TREFWOORDEN: | stiefmoeder, waterput, spinnen ww, brood, appel, bed opschudden, sneeuw, veren, goud, vlijtzaam, luiheid, pek, onvriendelijkheid, haan |
| MOTIEF: | moeder aarde, heimwee, afgunst, beloning voor goedhartigheid, be en veroordeling, gerechtigheid, leven en dood, goede en slechte zus, dienstbaarheid |
| SPREEKWOORD: | Wie goed doet, goed ontmoet |
| FEEST/VIERING: | |
| BRON: | "De sprookjes van Grimm; volledige uitgave" vertaald door M.M. de Vries-Vogel. Unieboek BV - Van Holkema & Warendorf, Weesp, 1984. |
| |