Op eigen site?
Kunstbedrijf Arnhem
 
Volksverhalen Almanak
 
spacer.gif
Zoek een verhaal


 
 

Informatie over: Vrouw Holle
SAMENVATTING:
De stiefdochter van een weduwe valt in een waterput en komt in een andere wereld terecht. Ze ontmoet een oude vrouw die haar als huishoudster in dienst neemt. Na jaren trouwe dienst wordt ze overladen met goud en keert ze terug naar aarde.
TOELICHTING:
Grimm geeft in zijn commentaren een hele rij sprookjes die op Vrouw Holle lijken, maar andere avonturen geven van het leven onder de bron, een zelfs verwant met Hans en Grietje in het broodhuisje. In de meeste varianten van dit sprookje is er sprake van een naamloze oude fee i.p.v. Vrouw Holle.

Dr. W. C. de Graaff: 'Geneeskunde door de eeuwen heen' geeft van de vlier (Du. Hollunder) andere namen: holdertere, holluntar. Hij noemt het een boom die gewijd is aan Vrouw Holle, godin van de aarde en van leven en dood. Zij gaf haar naam aan de onderwereld (hel). Haar feest werd gevierd op 2 februari, later Maria Lichtmis. Door sommigen wordt dit sprookje in verband gebracht met de reïncarnatiegedachte. Vrouw Holle speelt haar rol tussen dood en geboorte, de stiefmoeder heeft de hoofdrol tussen geboorte en dood.

Vrouw Holle of Holda behoort met talrijke andere figuren van het volksgeloof tot de demonische vrouwelijke wezens. Zij tonen zich zeer verschillend van aard, soms behulpzaam en weldadig (zoals voor de stiefdochter), soms ook straffend en zelfs wreed (zoals voor de luie dochter).

Als het sneeuwt zeggen de mensen in Hessen nog: "Frau Holle macht ihr Bett" ("Vrouw Holle maakt haar bed op).

Dit sprookje komt voor in de Elzas, Italië (Pentamerone, De twee koekjes) en Noorwegen. Het motief van de goede en de slechte zus vinden we ook in De feeën van Perrault (Sprookjes van Moeder de Gans).

Zie ook: Hoe de knappe Wang Tsj'eng een monster werd.

Dit is ook een Efteling sprookje: een sprookje of verhaal dat wordt uitgebeeld in het Attractiepark De Efteling in Kaatsheuvel. Sommige sprookjes zijn uitgebeeld in het sprookjesbos, andere hebben elders in het park een plek in een wat bescheidener vorm.

De tekst van de sprookjes / verhalen op de Volksverhalen Almanak zijn de oorspronkelijke teksten. In de Efteling en in diverse tekst- en audioweergaves van de Efteling wordt vaak gebruik gemaakt van beknoptere versies van het desbetreffende verhaal.
TYPERING:Een sprookje van Grimm over gerechtigheid
SOORT:Moeder Aarde sprookje, Eftelingsprookje, Wondersprookje
HERKOMST:Duitsland
LEEFTIJD:Voor kinderen vanaf 6 jaar en ouder
VERTELTIJD:ca. 7 min.
OORSPR. TITEL:Frau Holle
ENGELSE TITEL:Frau Holle
AT-NUMMER:AT 0480 - The Spinning-Woman by the Spring (The Kind and the Unkind Girls)
De feeën
De twaalf maanden
De engelen van de seizoenen
Grootmoedertje Eeuwiggroen
De drie mannetjes in het bos
Het kind dat tegelijk met de peren werd verkocht
De twee koekjes
De heilige Jozef in het bos
De twee dochters
Het land van moeder Soemba
De hebberige buurvrouw
De toverfee (in rijmvorm)
AUTEUR:Gebroeders Grimm, Jacob en Wilhelm Grimm
TREFWOORDEN:stiefmoeder, waterput, spinnen ww, brood, appel, bed opschudden, sneeuw, veren, goud, vlijtzaam, luiheid, pek, onvriendelijkheid, haan
MOTIEF:moeder aarde, heimwee, afgunst, beloning voor goedhartigheid, be en veroordeling, gerechtigheid, leven en dood, goede en slechte zus, dienstbaarheid
SPREEKWOORD:Wie goed doet, goed ontmoet
FEEST/VIERING:
BRON:"De sprookjes van Grimm; volledige uitgave" vertaald door M.M. de Vries-Vogel. Unieboek BV - Van Holkema & Warendorf, Weesp, 1984.
 

MOGELIJK VERWANT OP GROND VAN TREFWOORD:
appelDe geschenken van de kabouter
De witte slang
Vogel Grijp
Sneeuwwitje
De boom met de gouden appels
De liefde voor de drie sinaasappelen
De jonkvrouw uit de appelboom
De zoon van de houthakker
Van de wachtelboom
Izmir en de duivel met drie koppen
Het duivelsmeer
Onderdeurtje
Wilhelm Tell
Urbanus vertelt: Het windemannetje
Het zigeunermeisje aan de galg
De vogel Venus
De reis van Cormac Mac Airt naar het toverrijk
Wat vader doet is altijd goed
 
bed opschudden 
broodDe geschenken van de kabouter
Klein Duimpje
Twee prinsen
De een waakt, de ander niet
Krekel de waarzegger
Klein Duimpje en de 7 mijlslaarzen (in rijmvorm)
Izmir en de duivel met drie koppen
De twee reizigers
Holle Bolle Jan
De spijze Gods
De gouden gans
De man die vier keer dood ging
De Grote en de Kleine Hul
Liegen om een weddenschap
De arme man en de drie wijsheden
 
goudDe jongen die terugkeerde uit het rijk der feeën
De dwergendoop
Goudschepper
De rijke bramenplukker
Ali Baba en de veertig rovers
Het vrouwtje van Stavoren
De ram, de zalm en de adelaar
De vierde wake van de maan
Goudboompje en Zilverboompje
De boom met de gouden appels
De grafheuvel
Het ijdele melkmeisje
Erretje en de os
De verkochte droom
IJzeren Hans
De prins en het meisje uit de laurierboom
Drie gouden rozen
De twaalfarmige kandelaar
Een onmogelijke opgave
De jonge koningin
De kattenkolonie
De jager en de draak
Gelukkige Hans
Bontepels
Het vogeltje dat gouden eieren legde
Het toverfluitje en het toverhoedje
Vrouwenstreken
Van een koning en zijn dochter
Van Keetje en Eine en de aangelengde melk
Jan Sloek en de gouden munten
Rozemarijn en de prinses uit het gele keizerrijk
Koning Midas
Hassan de wever
De prinses die niet kon lachen
Oarend Cent
De Strooppot
Old Minneke
De trouwe Johannes
Het uitzitten van het oude jaar in China
De sceptische wezel
De strijd tussen Bhagja en Lakshmi
De muskiet en de mestkever
De verstandige boerendochter
De ram met de gouden vacht
De mensenetende reus
De gouden gans
Van de jongen die slaag kreeg
De god van de armoe
Hoe de zon en de maan werden ontvoerd en teruggehaald
Aldar-Kose en de duiveltjes
Het wonderkruisje van Reijerink
Het Grote Beest-met-het-Mensenhoofd
Truydeman en zijn wijf
De dappere uit het noorden en de dappere uit het zuiden
Goudhoren
Het meisje en haar vriend de slang
De tondeldoos
Tafeltje dek je, ezeltje strek je en knuppel uit de zak
De goudkinderen
De roetzwarte broer van de duivel
Het blauwe licht
Eenoogje, Tweeoogje en Drieoogje
 
haanDe broodkruimels op tafel
De boskoning Och
Kruimeltje Langbaard
Waarom de haan in de morgen kraait
De wijze en de luiaards
De kat op pelgrimstocht
Fabel van de ezel, de stier en de koopman
De jongen die leerde lezen
De verdwaalde schoolmeester
De Bremer stadsmuzikanten
De steen van het haantje
Het sluitkettinkje
De haan van Moeloed
De gierstkorrel
De hanebalk
Het gespuis
Meneer Korbes
De drie gelukskinderen
De dood van het hennetje
De dieren in het rovershuis
De roman van de Jakhals
 
luiheidVrouwtje Haverood met de dikke lange onderlip
Oom George
Hetscho de luiaard
De geschiedenis van Aboe Kier en Aboe Sier
De boskoning Och
Wie niet werkt, zal niet eten
Volg het kluwen!
Dimitri en het vuurpaard
De wijze en de luiaards
Het najagen van geluk
De zeven zwoordjes
De twaalf luie knechts
De afvalrestjes
Het luie meisje uit Argentinië
Luie Jan
De verstandige en eerlijke ezels
Anansi en de eenbenige Moeder van het Bos
 
onvriendelijkheid 
pekHet Pekjongetje
De dappere uit het noorden en de dappere uit het zuiden
 
sneeuwDe belofte van de harpspeler
Een witte Kerst
De ram, de zalm en de adelaar
Sneeuwwitje
De wonderbloem
Betje en haar sneeuwman
De sneeuwkoningin
De geschiedenis van de boerendochter Ketilrídur
Snegoerka, het sneeuwpop-meisje
Nieuwe hoeden voor het nieuwe jaar
Baron van Münchhausens reis naar Sint-Petersburg
De wonderbare avonturen van Sampo Lappelil
Waarom de sneeuw het sneeuwklokje geen kwaad doet
De drie mannetjes in het bos
De sneeuwman
De duivel en de Sint-Servaasbasiliek
Sneeuwdochter en Vuurzoon
De god van de armoe
Kerstspoken
De galgenbrokjes
De dochter van de zon
Nikola staat borg
Varenka
Het sneeuwjongetje
De oudejaarsnacht
Hoe de beer zijn staart verloor
 
spinnen (ww.) 
stiefmoederKaatje Kraaknoot
Hans en Grietje
Assepoester
Sneeuwwitje
Het grauwbruine koetje
Twee prinsen
Prinses Hase
De prinses met de twaalf broers
De jaarmarkt van Sorotsjintsy
Het Lichtkasteel
De oogwimpers van de wolf
Assepoester (De glazen muiltjes)
De wilde zwanen
De slangeman
Broertje en zusje
Van de wachtelboom
De drie sinaasappels
De twaalf broers
De verdronken kus
Ninnillo en Nennella
Assepoes
Het kleine witte hondje
Achol en haar adoptiemoeder, de leeuwin
De twee dochters
De liefde van een moeder
Het meisje met het doodshoofd
Jannig en zijn drie wensen
Het wijze paardje
De nachtdansers
Djahiz en zijn mooie stiefmoeder
Oostelijk van de zon en westelijk van de maan
Wassilissa
Baba Jaga
De ontaarde stiefmoeder
Theseus en Hippolytus
De zes zwanen
Assepoester (in rijmvorm)
 
verenDe witte kraanvogel
Het verenkleed van het Maanmeisje
De verenkoning
Hoe de tabak in de wereld kwam
De drie zwarte zwanen
 
vlijtzaamVolg het kluwen!
 
waterputDe feeën
Twaalf slimme rovers
Waarom het konijn wegkruipt in zijn hol
De krijger en de duif
Van drie slimme dieven
De kikvors die in een prins veranderde
De Duvelskoele
 
 
MOGELIJK VERWANT OP GROND VAN MOTIEF:
afgunst
Wassilissa
De twaalf maanden 
be- en veroordeling
Wassilissa
De twaalf maanden 
beloning voor goedhartigheid
Wassilissa
Volg het kluwen!
De twaalf maanden
De groente-ezel 
dienstbaarheid
Wassilissa
Assepoester 
gerechtigheid
Wassilissa
De twaalf maanden 
goede en slechte zus 
heimwee 
leven en dood
Wassilissa
Doornroosje 
moeder aarde
Het kind dat tegelijk met de peren werd verkocht
Grootmoedertje Eeuwiggroen
De drie mannetjes in het bos 
De Nationale Sprookjesbon. Elke week GRATIS een verhaal
Leeftijd:
Verteltijd:
ca. 7 min.
Herkomst:



 



De Volksverhalen Almanak is met uiterste zorg gemaakt. De redactie is echter niet aansprakelijk voor eventuele fouten in de teksten. Als u onvolkomenheden aantreft in de inhoud of het gebruik van de website, dan kunt u dat melden bij de redactie. Ook kunt u ons altijd voorzien van aanvullingen en opmerkingen.

Nieuwste verhaal:

Lees ook:

RSS-feed Verhalen
RSS-feed Feesten
RSS-feed Vandaag de dag

Hans Christian Andersen