Sprookjes en verhalen uit Gelderland

De elf zonen van Vithor en ClairesseEen verhaal over een Viking die zich in Arnhem vestigt. In het jaar des Heren 847 overviel in het voorjaar een vloot van Denen de handelspost Meginhardeswich (oudste benaming van Meinerswijk). Na een plundering en moordpartij waaraan slechts enkele bewoners ontkwamen...Streekverhaal | Gelderland | vanaf 12 jaar | ca. 14 min.

Het Duivelshuis van ArnhemEen Gelderse sage over het huis van Maarten van Rossum. De legeraanvoerder van hertog Karel van Gelre laat een huis bouwen achter de Eusebiuskerk van Arnhem. Deze sage probeert te verklaren waarom het huis 'Het Duivelshuis' is gaan heten. Maarten van Rossum, veldheer in dienst van Karel van Gelre...Sage | Gelderland | vanaf 12 jaar | ca. 12 min.

De witte juffer van KernhemEen Edese sage over een vergeefs verliefde jonkvrouw. Over het Landgoed Kernhem nabij Ede gaan verschillende verhalen: (a) er spookt een witte juffer rondt, die geen rust kan vinden en nog altijd op haar geliefde wacht, (b) uit een zwerfkei stroomt bloed als je er met volle maan een speld in steekt...Streekverhaal | Gelderland | vanaf 9 jaar | ca. 4 min.

De wonderdokter van DrutenEen Gelderse geschiedenis uit 1865 over een duiveluitdrijver. Een vrouw wordt behekst door een toverheks: ze kan niet meer eten, alleen nog af en toe een beetje water drinken. De dokter kan niks voor haar doen, maar dan kent de fabriekseigenaar voor wie haar man werkt een wonderdokter, een zgn 'duivelbanner'.Heksenverhaal | Gelderland | vanaf 9 jaar | ca. 4 min.

Van de Aardmansberg en de EchoputEen sage over een aardmannetje in een Veluwse berg. In de Aardmansberg woont al eeuwen een kwaadaardig aardmannetje. Hij pest en plaagt de mensen 's nachts. Pas tweehonderd jaar geleden - bij het bouwen van een waterput - kwam de mens erachter dat hij ook getrouwd is.Sage | Gelderland | vanaf 8 jaar | ca. 5 min.

Het RuitergatEen Veluwse sage over dwaallichten in een moeras. In het Ruitergat - op de weg van Hoog Soeren naar Wiesel - verdronk een Fransman met paard en al, misleid door de dwaallichten in het moeras. Jaren later werden de sabel en de geraamten van man en paard opgedolven.Sage | Gelderland | vanaf 10 jaar | ca. 2 min.

Het wonderkruisje van ReijerinkEen Gelders volksverhaal over een wonder in een ravennest. Een boer en zijn knecht sluiten een weddenschap af over het uitkomen van de eieren in een ravennest: komen ze voor Pasen uit of niet. De boer dreigt te verliezen en kookt stiekem de eieren; nu zullen ze zeker niet meer uitkomen.Lenteverhaal | Gelderland | vanaf 8 jaar | ca. 6 min.

De zwarte vrouw van StaverdenDe legende over Leonora die wegkwijnde van liefdesverdriet. Leonora van Barchem vlucht naar haar pleegmoeder en vertelt haar noodlottige verhaal. Ze verliest haar grote liefde en moet met de man trouwen die hem heeft vermoord. Radeloos kwijnt ze weg van liefdesverdriet en sterft.Sage | Gelderland | vanaf 10 jaar | ca. 9 min.

De koolhaas in LochemEen spotverhaal over de bijnaam van de Lochemmers. De inwoners van veel steden en dorpen hebben een bijnaam. De inwoners van Lochem noemt men 'koolhazen' en dit verhaal geeft een verklaring van die bijnaam. Heel vroeger werd Lochem geplaagd door hazen die zich te goed deden aan de kool in de moestuinen.Spotverhaal | Gelderland | vanaf 10 jaar | ca. 4 min.

De weerwolf van Millingen
Griezelverhaal | Gelderland | vanaf 9 jaar | ca. 9 min.

De brandende schaapherderEen sage over een dolende vuurgeest nabij Wolfheze. Wanneer 's nacht twee mannen langs het spoor aan het werk zijn, zien ze opeens een vreemd licht verschijnen. Ze denken eerst dat het een locomotief met maar één lamp is, maar dat is toch wel erg raar.Volksverhaal | Gelderland | vanaf 8 jaar | ca. 2 min.

Hoe een schipper door de duivel werd gehaaldEen Harderwijks volksverhaal over een dronken zeeman. Stomdronken gaat een schipper samen met zijn knecht uit varen op de Zuiderzee. Al snel verdwijnt de schipper in het achteronder en hoort de knecht stemmen. Als hij gaat kijken ziet hij een zwarte man waarmee de schipper dobbelt en jenever drinkt.Duivelsprookje | Gelderland | vanaf 9 jaar | ca. 7 min.

De kikvors die in een prins veranderdeEen Nederlands (Gelders) sprookje over een kikkerkoning. Nederlandse (Gelderse) versie van de Kikkerkoning. Een in een kikker betoverde prins kan alleen onttoverd worden door de trouwbelofte van een meisje. Er was eens een arme vrouw, die met haar drie dochters buiten in een klein huisje woonde.Sprookje | Gelderland | vanaf 8 jaar | ca. 4 min.

Het jodenmeisje van RuurloEen Gelderse sage over een onmogelijke liefde. Ten tijden van de pestepidemie van de 14e eeuw, krijgen de joden de schuld van de Zwarte Dood. Een joodse vader en dochter ontkomen aan de woede van het volk, omdat de ridder van Ruurlo verliefd op haar is.Sage | Gelderland | vanaf 10 jaar | ca. 8 min.

Faust in Waardenburg
Volksverhaal | Gelderland | vanaf 12 jaar | ca. 8 min.

Het boertje van Wakelslag en de duivelEen Gelders volksverhaal over een boer die de duivel te slim af is. Een arme man verliest zijn huis en hij roept de hulp van de duivel in. Hij kan een huis krijgen, maar in ruil voor zijn ziel. De man weigert dit...Sage | Gelderland | vanaf 8 jaar | ca. 10 min.

De Geknielde ManEen Veluws volksverhaal over een versteende rover. In de bossen van Vierhouten woont een beruchte rover. Op een dag komt hij een vioolspeler tegen die de kunst beheerst d.m.v. klanken mensen of dieren te laten verstenen. De vioolspeler verandert de rover in een beuk die de vorm heeft van een knielende man.Sage | Gelderland | vanaf 10 jaar | ca. 4 min.

De behekste schapenEen Tiels volksverhaal over een gekke schapenziekte. De schapen van een boer uit Tiel worden getroffen door een vreemde ziekte en vallen één voor één dood neer. Hij gaat naar de markt voor raad. Iemand vertelt hem dat zijn schapen behekst zijn. Om de toverkracht van de heks teniet te doen...Volksverhaal | Gelderland | vanaf 8 jaar | ca. 4 min.

De verdwaalde schoolmeesterEen Veluwse sage over verdwalen op het Kootwijkerzand. Een schoolmeester uit Kootwijk is van plan te voet de dominee in Nijkerk op te zoeken. Hij moet daarvoor de juiste karresporen volgen, maar wanneer er een dichte mist komt opzetten, merkt hij al snel dat hij verdwaald is.Griezelverhaal | Gelderland | vanaf 8 jaar | ca. 8 min.

De reus en de vier mudzakken roggeEen sage over de herkomst van landschapsnamen in Vierhouten. Een reus woont even ten zuiden van Vierhouten. Op een dag pakt hij een boer met zijn ploeg en paard op als speelgoed voor zijn dochter. De reus laat de man pas gaan in ruil tegen vier mudzakken rogge.Sage | Gelderland | vanaf 12 jaar | ca. 3 min.

De bruid van Ammersoyen
Volksverhaal | Gelderland | vanaf 10 jaar | ca. 12 min.

Diderich en Arend van de NijburgEen legende over een broedermoord in de Over-Betuwe. Twee broers van kasteel Nijburg (Heteren) hebben al jaren ruzie over de pachtprijs van een van hun boerderijen. Op een dag mondt dat uit in een duel, waarbij de één de ander doodt. Van schrik en verslagen pleegt de broer zelfmoord.Sage | Gelderland | vanaf 10 jaar | ca. 5 min.

De sterke NicolaasVolksoverleveringen over een sterke man uit Halle (Achterhoek). In de 19e eeuw woonde er tussen Halle en Harreveld een zeer sterke man. In dit verhaal vier overleveringen waaruit respect voor zijn kracht blijkt. Men beweert dat de Nicolaasweg naar hem is vernoemd. Tussen Harreveld en Halle...Volksverhaal | Gelderland | vanaf 10 jaar | ca. 9 min.

Heilig Huis bij VierhoutenEen Veluwse sage over een vrome kluizenaar. Lang geleden woonde in het bosgebied, dat tegenwoordig 'Heilig Huis' heet, een vrome kluizenaar die de mensen erg behulpzaam was. Op een dag hielp hij een arme houthakker die zijn ziel aan de duivel had verkocht door de duivel zelf voor de gek te houden.Sage | Gelderland | vanaf 11 jaar | ca. 4 min.

Dronken Jaap ontmoet de duivelEen grappig Gelders verhaal over dronkemanspraat. In café 'De Drie Zwaantjes' zitten een aantal mannen flink wat jenever te drinken. De kastelein wil ze graag weg hebben en zegt dat het na twaalven niet meer pluis is op de weg. Jaap zegt dat-ie nergens bang voor is en drinkt nog een glas.Volksverhaal | Gelderland | vanaf 10 jaar | ca. 3 min.

De broodkruimels op tafelEen Zwitsers volksverhaal dat de geluiden van haan en kip verklaart. Een haan stookt zijn kippetjes op om broodkruimels te pikken. Het sprookje is een voorbeeld van de verklaring die aan het geluid van dieren wordt gegeven. De haan heeft eens tegen zijn kippetjes gezegd: 'Komen jullie allemaal de kamer in...Dierenverhaal | Zwitserland | vanaf 6 jaar | ca. 2 min.