TOELICHTING:De 'himphamp' (ook wel 'himp-hamp') is een fantasiewoord. Volgens sommigen is een 'himphamp' letterlijk een lang toestel om een lat in het hek van een molenwiek te drijven. In een Groningse vertelling heet de himphamp 'giegawaai-en-enterwaai'. Anderen beweren dat een 'himphamp' een slootkantschraper (waarmee je de waterplanten maait) is. Er bestaat ook een Groningse uitdrukking: Dat past als een himphamp op een mosterdmolen (dat hoort niet bij elkaar, zoiets als 'Dat slaat als een tang op een varken').
In het boek van Ethel Portnoy (‘Broodje Aap’) omschrijft hij de 'himphamp' als iets ‘waarop in obscene houdingen de vrouw, haar minnaar en de dienstmeid aan elkaar vast zitten.’ In dit verhaal bestaat de 'himphamp' echter uit echte mensen en voorwerpen, die op magische wijze aan elkaar gekleefd zijn! Wie of wat ze aanraken komt vast te zitten en zo ontstaat een bonte kluwen die aan het eind van het verhaal als bij toverslag weer wordt ontbonden.
In 'De levende himphamp' begint het met overspel, waarbij de overspeligen in de daad aaneengesmeed worden zoals dat in werkelijkheid soms met dieren gebeurt, een analogie die in ‘Broodje Aap’ van Ethel Portnoy ook genoemd wordt. Het gedonder begint overigens net vóór het overspel, als de man nog even een plas doet en aan de pispot vast komt te zitten, maar dat zal wel zijn omdat het verhaal ook voor kinderen bedoeld is. Later komt een koe aan de himphamp vast te zitten en vervolgens ook de stier die de koe bespringt.
Vergelijk de 'Zwaan kleef aan' versie van de gebroeders Grimm:
De gouden gans.
Oorspronkelijke bron: Märchen der Europaïschen Völker, Band 6, Munster, 1956, p. 212. Verteld in Dungen (Noord-Brabant) omstreeks 1890 en opgeschreven door Aug. Sassen, notaris in Helmond. Door J.R.W. Sinninghe in 1956 voor het eerst gepubliceerd.
| TYPERING: | Een sprookje uit Nederland over onmogelijke opdrachten |
| SOORT: | Wondersprookje, Grappig-sprookje |
| HERKOMST: | Noord-Brabant |
| LEEFTIJD: | Voor kinderen vanaf 10 jaar en ouder |
| VERTELTIJD: | ca. 12 min. |
| AT-NUMMER: | AT 0571 - All Stick Together ⇒ De gouden gans ⇒ Houd vast! |
AUTEUR: | Eelke de Jong en Hans Sleutelaar | | TREFWOORDEN: | ontrouw, ridder, landheer, kasteel, rode meer, zwaan kleef aan, overspelige vrouw, smid, pasgeborenen, oud vrouwtje, onmogelijke opdrachten, koe, stier, wonderlijke stoet, stokslagen, pispot, vastkleven, po, overspel |
| MOTIEF: | zwaan kleef aan, hulp bij opdrachten, publieke schande, ontdekking van overspel |
| BRON: | "Alle sprookjes van de Lage Landen" door Eelke de Jong en Hans Sleutelaar. Uitg. Rebo Productions, Sassenheim, 1985. |
| |