SAMENVATTING:
Marieke woont in de buurt van Nijmegen en gaat op een dag naar de markt. Op de terugweg komt ze de duivel tegen die haar belooft de zeven vrije kunsten te leren. Ze gaan samen naar 's-Hertogenbosch en Antwerpen en leven daar zeven jaar een zondig leven. Terug in Nijmegen wordt Marieke door haar oom van de duivel verlost. Ze gaat op bedevaart en doet boete in het klooster van Maastricht. Uiteindelijk worden haar zonden haar vergeven.

TOELICHTING:
Mariken van Nieumeghen (ook bekend als 'Mariken van Nimwegen') is een mirakelspel uit de Lage landen daterend van het begin van de 16de eeuw. De auteur is niet bekend. Het verscheen voor het eerst omstreeks 1518 bij de Antwerpse uitgever Willem Vorsterman. Van deze editie is slechts één exemplaar bekend. De oorspronkelijke titel is Die waerachtige ende seer wonderlycke historie van Mariken van Nieumeghen die meer dan seven jaren met den duvel woonde ende verkeerde. De moraal van het verhaal is dat hoe erg een mens ook zondigt, hij altijd vergiffenis kan krijgen door bemiddeling van Maria.

De heilige getallen drie en zeven zijn voorbeelden van getallensymboliek in dit verhaal. De duivel had in de middeleeuwen altijd een lichaamsgebrek (Moenen met het ene oog).

De stad Nijmegen heeft haar beroemde, zij het fictieve, inwoonster Mariken van Nieumeghen geëerd met twee beeldhouwwerken. Het beeld van Mariken, gemaakt door Vera van Hasselt, staat op de Grote Markt (zie foto links). Een beeld van Moenen, gemaakt door Piet Killaers, staat aan de voet van de Grote of Sint-Stevenskerk.

Ook zijn er een Nijmeegs studentendispuut en een badmintonclub naar Mariken genoemd.

Er bestaan honderden uitgaven en bewerkingen van het Mariken van Nieumeghen. Al in 1518, heel kort na de eerste druk door Willem Vorsterman, verscheen een Engelse prozabewerking uitgegeven door Jan van Doesborch.

Martien Beversluis publiceerde een 'lyrische bewerking' in 1928; zeven jaar later werd het spel door marionetten uitgevoerd door het 'Dietsch Studenten Verbond' te Amsterdam.

W.A.P. Smit bewerkte het tot het lange gedicht Masscheroen 1941, terwijl Hugo Claus een nieuwe versie maakte van het 'wagenspel in een mirakelspel' onder de titel 'Masscheroen. Een spel' (1968).

Er bestaan enkele verfilmingen van het spel, een tv-film geregisseerd door Johan De Meester (1968), een speelfilm door Jos Stelling (1976) en een film naar het door Peter van Gestel geschreven jeugdboek 'Mariken', geregisseerd door André van Duren (2000).

In 1995 schreef de Nijmeegse dichter Cees van der Pluijm voor het Nijmeegse toneelgezelschap Theaterbedrijf Oriënt een moderne versie van het mirakelstuk onder de titel 'Van Nieumeghen'.