Een Aboriginal-verhaal is een verhaal of mythe van de oorspronkelijke bevolking van Australië (de Aboriginals of Aborigines). De mythen, sagen en sprookjes van de Aboriginals spelen zich af in de Droomtijd: een aanduiding voor de scheppingstijd, toen de mythische voorouderwezens door het lege land trokken en de wereld schiepen.

Verhaal waarbij de opzet is een (verzonnen) verklaring te bieden voor de naam, de oorsprong of het bestaan van dieren, planten, dingen, gebruiken, plaatsen e.d. Het verklaart het hoe en waarom van bepaalde dingen. Ook wel: waarom-verhalen.

Een verhaal afkomstig uit Afrika en over Afrika.

Een allegorie is een metafoor die door het gehele verhaal wordt volgehouden. Beeldspraak.

Een Anansi-verhaal is een verhaal, afkomstig uit de (oorspronkelijk Afrikaanse) orale traditie, waarin de spin Anansi optreedt. Zie ook: hodja-verhaal, kantjilverhaal, schelmenverhaal

Een verhaal dat in de (bijvoorbeeld Griekse of Romeinse) oudheid is ontstaan.

Verhaal over eigen ervaringen van de auteur.

Verhaal waarin de actie vooropstaat, en de ontwikkeling van karakers en ideeen op het tweede plan komt

Een verhaal gebaseerd op de bijbel.

Verhaal over het leven van personen, gebaseerd op historische feiten. Levensbeschrijvingen.

Een cowboyverhaal is een legende, sprookje, mythe, sage of legende uit Noord-Amerika waarin zgn. cowboys voorkomen.

Verhaal dat inhoudelijk alle kenmerken van volkssprookjes vertoont (een ongebreidelde fantasie: kabouters, heksen, sprekende dieren en/of planten, toverij, enz.), maar waarvan - anders dan bij een volkssprookje - de auteur bekend is.

Authentieke- en gefingeerde dagboeken. Egodocumenten.

Verhaal waarin de personages dieren zijn.

Een Eftelingsprookje is een sprookje of verhaal dat wordt uitgebeeld in het attractiepark "De Efteling" in Kaatsheuvel. Sommige sprookjes zijn uitgebeeld in het sprookjesbos, andere hebben elders in het park een plek in een wat bescheidener vorm. De tekst van de sprookjes en verhalen op de Volksverhalen Almanak zijn de oorspronkelijke teksten. In de Efteling en in diverse tekst- en audioweergaves van de Efteling wordt vaak gebruik gemaakt van beknoptere versies van het desbetreffende verhaal.

Verhaal dat voortkomt uit de cultuur van de Inuit. Volksverhaal.

Een fabel is een kort verhaal, meestal berijmd, waarin vooral dieren en ook planten optreden als menselijke wezens. Dit wordt dan gevolgd door een zedenles. Door de combinatie van dierlijk handelen met menselijk denken wordt het in een fabel mogelijk menselijke zwakheden en wantoestanden op de korrel te nemen, zonder persoonlijk te hoeven worden. De mens wordt een spiegel voorgehouden. Om deze reden rekent men de fabelliteratuur ook tot de didactische of wijsheidsliteratuur.

Beschrijving van het leven van heiligen, hun dood en hun wonderen.

Een heksenverhaal is een volksverhaal waarin heksen een prominente rol spelen. Zie ook: Heksen; sprookjes en verhalen vol heksen en heksenmeesters ⇒

Verhaal dat voortkomt uit de hindoeistische cultuur.

Fictief verhaal, waarin een tijdperk uit de geschiedenis, historische feiten of historische personen het onderwerp vormen. Het gaat over een periode die, vanuit het standpunt van de auteur gezien, is afgesloten.

Verhaal, afkomstig uit de orale traditie in Turkije. Een volksverhaal en/of islamitisch-verhaal. Zie ook: anansi-verhaal, kantjilverhaal, schelmenverhaal

Een indianenverhaal is een verhaal, mythe, sage, legende of sprookje dat voortkomt uit de oorspronkelijke bevolking van Noord-, Midden- en Zuid-Amerika (de indianen).

Verhaal met zakelijke informatie over een of meer onderwerpen (non-fictie).

Verhaal dat voortkomt uit de islamitische cultuur.

Een jataka is een boeddhistisch-verhaal (letterlijk 'Geboorte-verhaal'), waarin een vorig leven van de Boeddha centraal staat. Meestal is dat een dier en een jataka is dan ook vergelijkbaar met de fabel.

Verhaal dat voortkomt uit de Joodse cultuur.

Indonesisch dierenverhaal waarin een slim dwerghert de hoofdrol speelt. Zie ook: anansi-verhaal, hodja-verhaal, schelmenverhaal. Zoals bij ons Reintje de Vos om zijn slimheid in vele verhalen een rol speelt, zo doet dit in Indonesië een verwant van onze reeën, het dwerghert. Het is een beestje van nog geen halve meter lang en ongeveer twee decimeter hoog. Het is roodbruin van kleur, en heeft kleine, sierlijke hoeven. Het is heel vlug en lenig, en weet vaak op listige wijze aan zijn vijanden te ontsnappen. Kantjil of Plandok heet het in de verhalen op Java, Pelandoek in die op Borneo. De Pelandoek is iets groter dan de kantjil, maar lijkt er veel op.

Een kerstverhaal is een (christelijk) verhaal bij of over Kerstmis (25 en 26 december). Ook wel: adventsverhaal. Christelijk verhaal. Feestverhaal.

(Volks)sprookje met herhalingselementen, waarbij het einde van het verhaal tevens weer het beginpunt is. Cirkelverhaal.

Een legende is een volksverhaal over Jezus of over heiligen, waarin meestal wonderen gebeuren. Het woord komt van het Latijnse 'legenda', wat betekent 'wat gelezen moet worden'. Door de vermenging van een historische kern, namelijk een heiligenleven, met gegevens die de verbeelding aanspraken, groeide de legende uit tot de godsdienstige tegenhanger van de sage.

Een aaneenschakeling van leugens, tot een verhaal verwerkt.

Volksverhaal. Volkssprookje.

Een sprookje afkomstig uit Afrika, in het bijzonder van de Masai (Kenia). Zie ook: afrikaans-verhaal

Een verhaal afkomstig uit de Mende-cultuur (West-Afrika). Zie ook: afrikaans-verhaal.

Verhaal dat in de Middeleeuwen ontstaan is. Een verhaal dat zich in de Middeleeuwen afspeelt, hoort bij de historische verhalen. Ridderverhaal.

Een volks- of cultuursprookje met een duidelijke moralistische boodschap.

Een mythe kan als vele dingen worden beschreven: een legende, een sprookje of folklore. Het zijn traditionele verhalen, soms van symbolische aard, over een bepaalde persoon of plaats. Hun oorsprong kan mettertijd verloren zijn gegaan en de mythe kan door de generaties heen zijn uitgesponnen of veranderd. Ze gaan soms over goden en godinnen, zoals in de Griekse en Romeinse mythologie, en soms over legendarische figuren vervlochten met de geschiedenis van een land. Mythen zijn traditioneel. Ze kunnen troostend werken of een moraal bevatten en soms zijn ze angstaanjagend. Mythen kunnen voortkomen uit een ware gebeurtenis, plaats of persoon of kunnen een compleet verzinsel zijn.

Christelijk verhaal. Feestverhaal.

Een oorspronkelijk Javaans verhaal waarin verteld wordt over de liefde van prins Panji voor de prinses van Kediri of Daha.

(Fantasie)verhaal waarin op indirecte, symbolische wijze - in de vorm van gelijkenissen - politieke of maatschappelijke situaties worden gehekeld.

Verhaal dat als kader een of meer verhalen omsluit. Een raamvertelling is een verhaal dat de omlijsting vormt voor een aantal verschillende vertellingen en dat die vertellingen samenbindt. Voorbeelden van raamvertellingen zijn: * De Odyssee en deels ook de Aeneis; * De Indiase Pañcatantra en de Yoga Vasishtha; * De verhalen van Duizend-en-één nacht; * De Decamerone van Giovanni Boccaccio; * De Canterbury Tales van Geoffrey Chaucer; * Max Havelaar of de koffiveilingen der Nederlandsche Handelmaatschappy van Multatuli

Verhaal over reizen.

Arthurverhaal. Avonturenverhaal. Middeleeuws verhaal.

Berijmd verhaal.

Een sage is een mondeling overgeleverde volksvertelling die gepresenteerd wordt als een waar gebeurd verhaal. Het woord 'sage' (= was gesagt wird, wat gezegd wordt) wijst reeds op het belang van de mondelinge overdracht. Een sage heeft, in tegenstelling met het sprookje en de mythe, een historische kern, vaak met tijds- en plaatsaanduidingen. Doordat sagen doorverteld werden, kwamen ook hoe langer hoe meer vervormingen voor. De oudste sagen zijn de Oud-IJslandse saga's die opgetekend werden tussen de 12de en de 14de eeuw. Ze handelen vaak over koningen en helden.

Verhaal dat gekenmerkt wordt door een vertekenende of karikaturale voorstellingswijze, waarbij de disproportie tussen voorstelling en feitelijkheid lachwekkend werkt. Het gaat niet louter om een komische effect, maar om kritiek uitbrengen en beleren.

Verhaal waarin de hoofdpersoon een schelm is, dat wil zeggen iemand van ongeregelde en avontuurlijke levenswijze. Voor een uitgebreide lijst met schelmenverhalen zie De Deugniet

Een scheppingsverhaal is een volksverhaal, legende of mythe over het ontstaan van de wereld.

Een Sinterklaasverhaal is een verhaal waarin Sinterklaas (de Heilige Nicolaas) de hoofdrol speelt. Zie ook: Sinterklaas

Cultuursprookje of volkssprookje.

Wie weet geen sterke verhalen te vertellen. Ook in volksvertellingen komen onvoorstelbare dingen voor.

Een Uilenspiegel-verhaal is een verhaal afkomstig uit de orale traditie van Duitsland of België waarin de schelm Tijl Uilenspiegel een rol speelt. Zie ook: hodja-verhaal, kantjilverhaal, schelmenverhaal, anansi-verhaal.

Een verhaal, sage, legende, etc. dat een bepaalde (verzonnen) verklaring geeft voor een bepaald verschijnsel. Zie ook aetiologisch-verhaal. Ook wel: waarom-verhaal.

Mondeling overgeleverd volksverhaal, dat naar de inhoud wordt gekenmerkt door zijn ongebreidelde fantasie (kabouters, heksen, sprekende dieren en/of planten, toverij, enz.), naar de vorm door een eenvoudige structuur (zinsbouw, compositie, karaktertekening). Een volkssprookje is erg oud, en de auteur is onbekend.

Verzamelnaam voor meestal mondeling overgeleverde 'volkse' verhaalgenres, zoals sprookjes, sagen, legenden, fabels, enzovoorts.

Verhalen vanuit de zigeunercultuur ('heidens').