Wereld Feesten Almanak


Dag van de republiek
Datum:
jaarlijks op 30 december


Dag van de republiek

Datum: vrijdag 30 december 2016
Land / gebied: Madagaskar
Madagaskar Viering van de oprichting van de Democratische Republiek Madagaskar op 30 december 1975.

Madagaskar is een presidentiële Republiek met een parlement (150 zetels) en een meerpartijenstelsel. De Grondwet uit 1975 is voor het eerst gewijzigd in 1990, waarbij een meerpartijensysteem werd ingesteld. Verdere wijzigingen vonden plaats in 1992, waaronder het terugbrengen van de termijn voor het presidentschap naar vijf jaar. Zowel de president als de leden van het parlement worden gekozen voor een periode van vijf jaar, middels vrije verkiezingen. De premier wordt sinds 1995 gekozen door de president maar het parlement behoudt het recht de premier uit zijn functie te ontheffen. Als reactie op de relatief grote macht van de president in voorgaande regeringen, zijn enkele beperkingen en veranderingen aangebracht zoals meer invloed van het parlement en de premier.

Administratief is het grondgebied ingedeeld in zes provincies, die onderverdeeld zijn in prefecturen, onderprefecturen, districten en traditionele dorpsvergaderingen (fokola geheten), die een belangrijke rol spelen in de plaatselijke besluitvorming.

Recent onderzoek wijst uit dat Madagaskar waarschijnlijk onbewoond was tot de komst van Indonesische zeevaarders in de 1e eeuw na Christus. Vanaf die tijd hebben vele migranten uit Zuid-Oost Azië, maar ook Afrikanen en Arabieren zich op het eiland gevestigd. De taal die er gesproken wordt, het Malagasië, is een Maleis-Indonesische taal hoewel het veel woorden uit Afrikaanse talen kent. De grootste etnische groep zijn de Merina, die tegen het eind van de 18e eeuw praktisch het hele eiland onder hun controle hadden.

Van de Europese landen was het Frankrijk dat zich in 1643 het eerst op Madagaskar vestigde. De vestiging was vooral bedoeld als handelspoort, maar ook werden Malagasiërs als slaven gebruikt bij de kolonisatie van Réunion en Mauritius. Aan het eind van de 19e eeuw maakte Frankrijk met harde hand een eind aan de Merina overheersing en werd een totale koloniale overheid en het franse onderwijssysteem ingesteld. Aanvankelijk was er weinig verzet van de Malagasië rs tegen de Fransen, maar dat nam toe toen vele aanvragen voor het franse burgerschap niet ingewilligd werden. Na aanleiding van de gewelddadige opstand in 1946 verboden de Fransen de nationalistische partij Mouvement Démocratique de la Rénovation Malgache (MDRM).

In 1958 werd na een referendum een groot deel van de macht overgegeven aan de grootste partij, de Parti Social Démocrate (PSD).

In 1960 werd Madagaskar onafhankelijk van Frankrijk. De eerste regering werd in 1972 omvergeworpen door een volksopstand vanwege het uitblijven van economische en sociale hervormingen. Een militaire regering nam de macht over. In 1975 onstond opnieuw onrust en kwam de militair Didier Ratsiraka aan de macht. Eind 1975 werd de huidige grondwet opgesteld en aangenomen. In 1977 werd een parlement ingesteld. Algemene verkiezingen voor het parlement werden gehouden in 1983 en resulteerden in een grote overwinning voor de “Avant-garde de la Révolution Malgache" (Arema ) partij van Ratsiraka. De presidents- en parlementsverkiezingen in 1989 leidden eveneens tot een overwinning van Ratsiraka en zijn Arema-partij, zij het met een kleinere meerderheid dan voorheen.

Begin jaren ’90 voerde Ratsiraka democratische hervormingen door en liberaliseerde zijn economische beleid. De economische liberalisering leidde tot een politieke crisis in 1991, waarop in 1992 nieuwe verkiezingen werden uitgeschreven. Oppositieleider Albert Zafy werd gekozen tot president en zijn “ Forces Vives" partij veroverde de meerderheid in het parlement. Zafy verloor begin 1996 echter de steun van zijn eigen partij wegens politieke concurrentiestrijd binnen de regering.

De presidentsverkiezingen werden in 1996 op het nippertje gewonnen door Ratsiraka, Die na zijn verkiezing een referendum uitschreef om de positie van de president te versterken en administratieve en financiële bevoegdheden te delegeren naar de provincies, met als doel de provincies een meer autonoom bestuur te geven. De bevolking reageerde positief op de voorstellen en de parlementsverkiezingen in 1998 resulteerden in de overwinning van Ratsiraka’s Arema partij (79 van de 150 zetels).

Op 16 december 2001 vonden presidentsverkiezingen plaats, waarbij oud-president Ratsiraka en Marc Ravalomanana, de burgemeester van de hoofdstad Antananarivo de belangrijkste kandidaten waren. Al snel na de verkiezingen circuleerden er sterke geruchten over onregelmatigheden. Met massale steun van de bevolking riep de burgemeester van Antananarivo zich uit tot staatshoofd en benoemde zijn eigen “regering." Hij eiste de overwinning voor zich op, omdat hij 52% van de stemmen zou hebben gekregen, terwijl volgens de verkiezingscommissie geen enkele kandidaat meer dan 50 % van de stemmen zou hebben en dit betekende dat een tweede ronde nodig was. De officiële uitslag plaatste Ravalomanana aan kop voor de zittende president, Didier Ratsiraka met 46 % tegen 41% van de stemmen.

Daarop volgde in de hoofdstad een periode van vreedzame protesten door massademonstraties en stakingen, op een schaal zoals nooit eerder was voorgekomen. De crisis markeert een grote verandering in de politieke verhoudingen van het land, waar Ratsiraka’s Arema partij op een gemakkelijke overwinning leek af te stevenen. Ravalomanana wordt gesteund door de verenigde oppositie, die zich bevindt in verschillende delen van het land en diverse sociale en ethnische groepen omvat. Ook na de verkiezingen heeft de oppositie haar eenheid weten te bewaren. Arema daarentegen heeft geen meerderheid in het land, maar kon tot nu toe haar positie handhaven door de versnippering van de oppositie en de bereidheid van sommige oppositieleiders om functies in de regering te bekleden of het regeringsbeleid te steunen, zoals bijvoorbeeld economische hervormingen. Ratsiraka heeft de de steun voor de oppositie niet goed weten in te schatten. Hij kondigde de staat van beleg af, een taktiek die faalde, omdat de veiligheidstroepen niet bereid bleken partij te kiezen in het conflict. In de ogen van de militairen staat het leger ten dienste aan de staat en niet aan individuele politici. Als reactie op de machtsovername van Ravalomanana in de hoofdstad werden door Ratsiraka nieuwe bevoegdheden toegekend aan de goeverneurs van de zes provincies. Zij behoren eveneens tot de Arema partij. Een van de provinciale goeverneurs nam afstand, maar de andere vijf kozen de kant van Ratsiraka, die een alternatieve regering installeerde in de havenstad Toamasina (ook wel Tamatave). Echter deze situatie kreeg met name door het toedoen van Ratsiraka zelf verder geen inhoud.

Er volgden verschillende Afrikaanse bemiddelingspogingen om tot een oplossing van de crisis te komen. Bij de bemiddelingspogingen in het conflict door vertegenwoordigers van de AU (African Union) is het voorkomen van de opsplitsing van de nationale eenheid van Madagaskar het belangrijkste doel geweest. Uiteindelijk heeft deze bemiddelingspoging geleid tot thertelling van de st emmen. Daarbij haalde Ravalomanana meer dan 50% van de stemmen en werd tot president uitgeroepen in mei 2002. Nieuwe presidentsverkiezingen staan gepland voor April 2007. Eind 2007 zal ook het parlement gekozen worden.

Zie ook

Meer informatie (externe link)


Een feestdag in Madagaskar.