|
|
Christenen
Christelijke feesten en vieringen
Het rooms-katholicisme, het protestantisme en het orthodoxe geloof zijn de belangrijkste stromingen in het christendom. Al deze stromingen hebben hun eigen feesten. De feesten die rooms-katholieken, protestanten en orthodoxen wel gezamenlijk vieren, vinden niet altijd op hetzelfde tijdstip plaats.
Er worden drie verschillende hoofdkalenders gehanteerd om de data van de vieringen vast te stellen:
- Rooms-katholieken en protestanten (het 'Westen') gebruiken de westerse (Gregoriaanse) kalender voor hun feestdagen. Deze worden onderverdeeld in a) feestdagen die gebonden zijn aan de paascyclus en b) feestdagen die op een vaste dag plaatsvinden.
- Orthodoxen-oude-stijl gebruiken de oude, Juliaanse kalender. Tot de orthodoxen-oude-stijl behoren de koptische kerk en sommige oosters-orthodoxe kerken. Dit zijn de kerken van Jeruzalem, Rusland, Servië en de kloosters van de berg Athos.
- Orthodoxen-nieuwe-stijl hanteren de westerse (Gregoriaanse) kalender voor hun feestdagen die op een vaste dag plaatsvinden, maar zij hanteren de Juliaanse kalender voor de feesten die gebonden zijn aan de paascyclus. Orthodox-nieuw-stijl zijn de Grieks- en Cypriotisch-orthodoxe kerken. Dit zijn de kerken van Constantinopel (nu Istanbul), Alexandrië, Antiochië, Griekenland, Cyprus, Roemenië, Polen en Bulgarije.
Zie ook:
Paascyclus
Van de onderstaande feesten wordt de datum afgeleid van de paasdatum. De datum van pasen wordt berekend aan de hand van de stand van de maan. Grof gezegd valt Pasen op de zondag na de eerste volle maan na het begin van de lente (21 maart). Pasen kan daardoor alleen vallen tussen 22 maart en 25 april. Deze berekening is echter niet geheel nauwkeurig, de christelijke kerk gebruikt (van oudsher) een iets ingewikkeldere methode. Zie voor uitgebreide informatie over het berekenen van de paasdatum: de christelijke, kerkelijke kalender ⇒Datum:
3 t/m 5 feb 2008
22 t/m 24 feb 2009
14 t/m 16 feb 2010
6 t/m 8 maart 2011
|
Een uitbundig, drie dagen durend volksfeest. In Nederland oorspronkelijk alleen voorkomend in het katholieke zuiden, maar tegenwoordig ook gevierd in andere delen van het land door katholieken en niet-katholieken.  Tijdens de carnavalsdagen zijn er feesten waarop gehost en gedronken wordt en er zijn optochten, waarin soms de draak wordt gestoken met bekende personen en gezagsdragers. De voorbereiding van carnaval begint op elf november, door carnavalsvierders de elfde van de elfde genoemd. Op deze 'gekkendag' kiest de 'Raad van Elf' de Prins Carnaval van dat jaar. Lees meer ⇒Datum:
6 februari 2008
25 februari 2009
17 februari 2010
9 maart 2011
|
Aswoensdag, de eerste dag na Carnaval, is de eerste dag van de veertig dagen durende vastentijd die loopt tot Pasen (zondagen niet meegerekend). Oorspronkelijk was Aswoensdag een dag van boetedoening, waarop de gelovigen een kruisje van as op het voorhoofd kregen getekend. Zo toonden zij berouw voor hun begane zonden. Aswoensdag is een katholieke kerkgebeurtenis. Lees meer ⇒
Stille of Goede Week
In de Stille Week (rooms-katholieken zeggen Goede Week) herdenken de christenen de laatste week uit Jezus' leven. Ze staan uitvoerig stil bij het lijden van hun Verlosser. De Stille Week loopt van Palmzondag tot Pasen. Vaak wordt in deze week de Matteüs Passion van de achttiende-eeuwse Duitse componist Johann Sebastian Bach opgevoerd. Dit muziekdrama heeft de kruisiging van Jezus als thema.
Datum:
16 maart 2008
5 april 2009
28 maart 2010
17 april 2011
|
 Op deze dag wordt de feestelijke intocht van Jezus in Jeruzalem herdacht. De vele pelgrims, die vanwege Pesach, het joodse feest van de ongezuurde broden (ook wel joods Pasen genoemd) in de stad waren, verwelkomden hem met palmtakken. Volgens de evangeliën wist Jezus op dit moment al dat lijden en dood hem wachtten. Al in de middeleeuwen kenden veel Europese steden palmpaasprocessies, waarin Jezus' intocht in Jeruzalem werd nagebootst. Optochten van kinderen die achter een fanfarekorps aanlopen en in hun hand een palmpasenstok houden, zijn hier, in bepaalde delen van Nederland, een overblijfsel van. De palmpasenstokken zien er per regio anders uit, maar dragen vaak een haantje van brood, groen takjes, gekleurde eieren, slingers en kransen met snoep. Lees meer ⇒Lees ook: Het paasverhaal uit de nieuwe bijbelvertaling
Datum:
20 maart 2008
9 april 2009
1 april 2010
21 april 2011
|
Op deze donderdag voor Pasen wordt de laatste avondmaaltijd herdacht die Jezus met zijn twaalf discipelen hield. 's Nachts werd Jezus in de hof van Getsemané verraden door Judas Iskariot, één van zijn leerlingen. Judas leverde Jezus voor dertig 'zilverlingen' uit aan de joodse religieuze leiders in Jeruzalem. Zij beschuldigden Jezus van godslastering omdat hij zich Gods zoon noemde en in Gods naam zonden vergaf. Na de overval in de hof van Getsemané werd Jezus door de joodse hogepriester Kajafas verhoord en daarop door de Romeinse stadhouder Pontius Pilatus ter dood veroordeeld.  Op Witte Donderdag vindt 's avonds in de kerken de eucharistie (rooms-katholieken) of de instelling van het avondmaal (protestanten) plaats. De gelovigen eten op deze avond brood en drinken wijn. Het brood verwijst naar Jezus' lichaam, de wijn naar het bloed dat Jezus offerde omwille van het heil van de mensen. Door het avondmaal zullen de christenen Jezus en zijn dood blijven gedenken. De naam Witte Donderdag verwijst naar het witte gewaad dat de priester tijdens de eucharistie-viering draagt. Lees meer ⇒Lees ook: Het paasverhaal uit de nieuwe bijbelvertaling
Datum:
22 maart 2008
11 april 2009
3 april 2010
23 april 2011
|
Stille Zaterdag is de dag na Goede Vrijdag en de dag voor Pasen. Het is tevens de laatste dag van de vastentijd, die 40 dagen eerder begon op Aswoensdag. Stille Zaterdag herinnert aan de periode dat Christus dood in het graf lag. In afwachting van de volgende paasmorgen heerst dan in het kerkelijk leven stilte. Lees meer ⇒Lees ook: Het paasverhaal uit de nieuwe bijbelvertaling
Datum:
23 en 24 maart 2008
12 en 13 april 2009
4 en 5 april 2010
24 en 25 april 2011
|
Pasen is de belangrijkste christelijke feestdag. Men viert de opstanding van Jezus uit de dood nadat hij op Goede Vrijdag gestorven is. Christenen herdenken met Pasen de herrijzenis van Jezus uit het graf, op de derde dag na zijn kruisiging. In veel kerken wordt in de nacht van Stille Zaterdag op Paaszondag een wake gehouden. Aan het einde van deze wake wordt de Paasdag met feestelijk gezang begroet. Pasen was vroeger ook een seizoensgebonden landbouwfeest. Het markeerde het begin van de lente en het einde van een tijd van schaarste, die heerstte als de voorraden van de winter opraakten. Veel paasgebruiken zijn afgeleid van dit niet-christelijke lentefeest, zoals het rapen van eieren. Boeren beschouwden eieren als een kiem van kracht. Ze begroeven ze in hun velden opdat ze hun kracht op de bodem over zouden brengen en voor een goede oogst zouden zorgen. Later dienden de eieren voor de katholieken ook om na de veertigdaagse vastenperiode (die na de viering van Carnaval begon) weer op krachten te komen. Met Palmpasen werden de eieren ingezameld. Lees meer ⇒Lees ook: Het paasverhaal uit de nieuwe bijbelvertaling
De paashaas en het gouden ei
De paashaas
Bastiaan, het paaskonijn
Waarom de mensen paaseieren schilderen
Datum:
1 mei 2008
21 mei 2009
13 mei 2010
2 juni 2011
|
 Hemelvaart. Op donderdag de veertigste dag na Pasen vieren christenen de hemelvaart ('Ascensionis Domini') van Jezus Christus. Het is de veertigste dag na zijn opstanding uit het graf en tien dagen voor Pinksteren (nederdaling van de Heilige Geest). Zoals er veertig dagen zitten tussen Aswoensdag en Pasen, zo zitten er ook veertig dagen tussen Jezus' herrijzenis met Pasen en Hemelvaartsdag, toen hij zich volgens de bijbel voor het laatst aan zijn volgelingen toonde. In religieuze kringen wordt dit meestal alleen met een kerkdienst gevierd. Lees meer ⇒Datum:
11 en 12 mei 2008
31 mei en 1 juni 2009
23 en 24 mei 2010
12 en 13 juni 2011
|
 Op deze vijftigste dag na Pasen, de laatste dag van de paastijd, wordt in de christelijke kerken herdacht dat de Heilige Geest neerdaalde over de apostelen. Deze geschiedenis wordt beschreven in het Nieuwe Testament. Op wat later de Eerste Pinksterdag is gaan heten gebeurde concreet het volgende. De gelovigen waren in een huis bijeen toen er binnen plotsklaps een geluid van een grote windvlaag zich voordeed en er een soort vlammen verschenen die zich boven de hoofden van de aanwezigen verspreidden - beter bekend als "vurige tongen". De gelovigen werden met de Heilige Geest vervuld en begonnen buiten het huis op luide toon het evangelie in allerlei vreemde talen te verkondigen met als gevolg dat er een grote massa mensen afkomstig uit allerlei windstreken op hen afkwam. De apostel Petrus nam vervolgens het woord en hield een lange toespraak waarna er ongeveer drieduizend mensen zich bij hen aansloten. Tevens wordt de geboorte van de (katholieke) kerk herdacht. In tegenstelling tot Kerstmis en Pasen kent Pinksteren tegenwoordig geen wereldse uiterlijkheden meer. Oude gebruiken zoals vanuit de nok van de kerk duiven loslaten en vurige ballen en bloemen naar beneden werpen, zijn in de loop der tijd verloren gegaan. Lees meer ⇒Lees ook: De komst van de heilige Geest
Datum:
22 mei 2008
11 juni 2009
3 juni 2010
23 juni 2011
7 juni 2012
|
'Het lichaam van Christus'. Rooms-katholieken. Op de tiende dag na Pinksteren vieren rooms-katholieken de instelling van de eucharistie. Ze eten op deze dag brood en drinken wijn. Het brood verwijst naar Jezus' lichaam, de wijn naar het bloed dat Jezus offerde omwille van het heil van de mensen. De dag wordt in Nederland de zondag erna gevierd. Lees meer ⇒Vaste feesten Datum:
jaarlijks op
2 februari |
Veertig dagen na Kerstmis. Bij de Presentatie van Christus in de Tempel herdenken de orthodoxen en rooms-katholieken dat Maria, de moeder van Jezus, naar de tempel ging voor het verplichte offer na de geboorte van haar zoon. In het oude Israël was het gebruik dat moeders zich in de tempel zuiverden, veertig dagen na de geboorte van hun kind. Ze offerden bij deze gelegenheid een lam en twee duiven. Voor de kalenderhervorming van 1969 heette het feest in katholieke kring: Maria Lichtmis (ook Candlemas). Lees meer ⇒Lees ook: Vrouw Holle
Datum:
jaarlijks op
25 maart |
Op deze dag herdenkt men dat de engel Gabriël aan Maria de boodschap bracht dat zij moeder zou worden van Jezus. Lees meer ⇒Lees ook: De engel Gabriël
Datum:
jaarlijks op
24 juni |
Op deze dag herdenkt men de geboortedag van Johannes de Doper, de profeet die Jezus in de rivier de Jordaan doopte. Deze dag valt samen met het midzomerfeest dat van oudsher op veel plaatsen in Europa wordt gevierd. Op de avond van St. Jan kwamen vroeger buurtgenoten bij elkaar en maakten met zijn allen een groot vuur. Men zong en danste en de moedigsten sprongen over het vuur heen. Als een jongen en een meisje hand in hand over het vuur sprongen, was hun band voor eeuwig verzegeld. Lees meer ⇒Lees ook: De bloedende zwaan
De vuurbloem
De Sint Jansprocessie in Laren
De prinses op de glazen heuvel
De zeven schone nimfen
Datum:
jaarlijks op
6 augustus |
 Transfiguratie: herdenking van de gedaanteverandering van Jezus op de berg Tabor. In Mattheus 17:2 staat te lezen dat Jezus voor de ogen van de discipelen Petrus, Johannes en Jacobus van gedaante veranderde: 'Zijn aangezicht blonk gelijk de zon, en zijn kleren werden wit gelijk het licht.' Deze gebeurtenis wordt ook wel de Verheerlijking van Jezus genoemd. Lees meer ⇒Datum:
jaarlijks op
28 augustus |
Maria ten hemelopneming is in de Orthodoxe en Katholieke Kerk de feestdag van de opneming "met lichaam en ziel" van Maria in de hemel. Lees meer ⇒Datum:
jaarlijks op
8 september |
Maria Geboorte is een Maria-feest in de Latijnse en de Orthodoxe Kerk. De Orthodoxie viert Maria's geboorte met een aparte liturgie, in de Katholieke Kerk geldt het als feest en wordt gevierd zonder octaaf. Lees meer ⇒Datum:
jaarlijks op
14 september |
De Heilige Kruisverheffing is een feest in de liturgie van de Katholieke Kerk dat op 14 september wordt gevierd. Het wordt eveneens gevierd in de Oosterse orthodoxie. De oorsprong van dit feest ligt in de jaarlijkse viering van de kerkwijding van de basiliek van het Heilig Graf in Jeruzalem, die samenviel met de vondst van het Heilig Kruis door Sint-Helena. De wijding vond plaats op 13 september 335. Deze basiliek staat volgens de overlevering op de plaats waar Christus tussen kruisdood en verrijzenis lag opgebaard. Lees meer ⇒Datum:
jaarlijks op
27 september |
Ethiopische en koptische christenen. Volgens de legende vond Helena, de moeder van de Romeinse keizer Constantijn de Grote, tijdens een pelgrimage naar Jeruzalem het kruis waaraan Jezus stierf. Ze liet een kerk bouwen op de vindplaats. Toen de Perzen in 614 n. Chr. Jeruzalem veroverden, namen zij het kruis mee. Met de Mesk'el herdenken de koptische christenen hoe de Griekse koning Heraklius in 628 het kruis weer heroverde. Lees meer ⇒Datum:
jaarlijks op
2 november |
Allerzielen (het feest van alle zielen) is de dag waarop in de rooms-katholieke kerk alle gelovige zielen van gestorvenen worden herdacht. Het feest wordt sinds de twaalfde eeuw op 2 november gevierd op de dag na Allerheiligen. Allerzielen wordt overal in de wereld gevierd maar het meest in de traditioneel katholieke landen zoals Italië, Spanje, Portugal en geheel Latijns-Amerika. Lees meer ⇒Lees ook: De dwaallichtjes
De Man zonder Ziel
Ophelia's schaduwspel
Daniel Crowley en de geesten
Datum:
30 november 2008
29 november 2009
28 november 2010
27 november 2011
|
De Advent is de tijd van voorbereiding op het kerstfeest; de tijd waarin de komst en wederkomst van Jezus Christus wordt verwacht. Omdat het Latijnse woord voor 'komst' of 'het komen' 'adventus' is, worden de vier weken vóór Kerstmis 'Advent' genoemd. Lees meer ⇒Datum:
jaarlijks op
8 december |
De Onbevlekte Ontvangenis van Maria is een dogma van de Rooms-katholieke Kerk dat op 8 december met een hoogfeest gevierd wordt. Het dogma bevestigt de bijzondere status van Maria door vast te stellen dat zij ter wereld kwam zonder door de erfzonde te zijn belast. Lees meer ⇒
Protestanten Datum:
jaarlijks op
31 oktober |
Hervormingsdag is een herdenkingsdag op 31 oktober in verschillende protestantse kerken. Deze dag staat in het teken van Maarten Luther die op 31 oktober 1517 zijn 95 proteststellingen t.a.v. de katholieke kerk op de deur van de Slotkapel te Wittenberg gespijkerd zou hebben. Lees meer ⇒Datum:
5 november 2008
4 november 2009
3 november 2010
2 november 2011
|
Iedere eerste woensdag van november. Op deze dag dankt de protestante kerkgemeenschap, tijdens een viering, God voor de verkregen gewassen. Lees meer ⇒Lees ook: De korenaar
|
|
|
|
De dag na 