  |
|
Het jaar 2008 is het jaar 2553 volgens de boeddhistische kalender. Het jaar 2008 is Vikram Samvat 2064 volgens de Indiase hindoe kalender, op 15 okt. 2008 begint 2065. Het jaar 2008 is Sjaka-era 1919 volgens de Surinaamse hindoe kalender, op 22 maart 2008 begint 1920. Het jaar 2008 is het jaar 5768 volgens de joodse kalender, op 30 september 2008 begint 5769. Het jaar 2008 is het jaar 4705 volgens de chinese kalender, op 7 februari 2008 begint het jaar 4706. Zie ook: Kalenders | Chinese kalender | Romeinse kalender | Joodse kalender | Islamitische kalender | Christelijke kalender | Hindoe kalender
Oud en nieuw in Europa
In Rome werd in 153 v. Chr. het begin van het jaar op 1 januari gezet, maar aanvankelijk werd deze dag niet gevierd en had alleen een administratieve functie. Het Midwinterfeest vond plaats tijdens de laatste 12 of 13 dagen van het oude jaar. Pas in de vierde eeuw, nadat het christendom zijn intrede had gedaan, werd de Kalendae Januariae ingesteld, een vijfdaags feest om de geboorte van het kindje Jezus op 6 januari in te luiden. Nog in dezelfde eeuw ging de kerk ertoe over de geboorte van Jezus op 25 december te plaatsen en deed men al het mogelijke om de snel gegroeide populariteit van de Kalendae Januariae in te dammen. De eerste drie dagen van januari werden door de Synode van Tours uitgeroepen tot vastendagen en het werd op straffe van excommunicatie verboden aan de 'heidense' nieuwjaarsviering deel te nemen. Ook werden er diverse pogingen gedaan een andere datum als nieuwjaar te bestempelen. In de oosterse kerk rekent men vanaf de Middeleeuwen 1 september als begin van het jaar. In de westerse wereld werden diverse nieuwjaarsdata na elkaar en soms tegelijkertijd gehanteerd: 1 september, 24 september, Kerstmis, 1 maart, 25 maart, Pasen. Het kerkelijk nieuwjaar werd, zoals gezegd, in 480 n. Chr. vastgesteld op het begin van de advent. Gedurende de gehele Middeleeuwen bleef de nieuwjaarsdag afhankelijk van regionale gebruiken, waarbij op één plaats vaak twee of meer data tegelijkertijd als nieuwjaar golden. In de vijftiende en zestiende eeuw gingen de meeste staten in Europa er toe over het nieuwjaar op de eerste januari te vieren, maar de verwarring bleef nog lang doorwerken. Tussen 1660 en 1669 veranderde Samuel Pepys, bijvoorbeeld, in zijn dagboeken het jaartal op 25 maart en zette toch 'New Year' bij de eerste januari. Voorzover 1 januari als nieuwjaar gevierd werd, ontstonden op deze datum gebruiken die vergelijkbaar zijn met die van andere dagen in de heidense midwintertijd. Het feest begon, zoals alle Germaanse en Keltische feesten, op de vooravond, die in het Engels nog steeds New Year's Eve heet. Naar de heilige aan wie deze dag gewijd is werd vroeger ook wel van Silvesteravond gesproken, een naam die in Duitsland nog steeds gebruikt wordt. Sylvester was een paus uit de vierde eeuw; zijn feest valt op 31 december, vandaar. Oud en nieuw in Spanje (Feliz Año Nuevo) Griekenland (Kainourgios Chronos) Schotland (Bliadhna mhath ur (Gaelic)) Dit gebruik komt in veel landen over de hele wereld voor. Tijdens de jaarwisseling worden er veel feesten gegeven die tot laat in de nacht duren. Het is een gebruik geworden dat iedereen een groet uitbrengt om 12 uur middernacht en dat de eerste minuten van het nieuwe jaar worden doorgebracht met familie en/of vrienden. Mensen dansen, zingen en brengen een toost uit op het nieuwe jaar. Na deze viering is het tijd om voornemens te maken voor het nieuwe jaar. Dit is een lijst over hoe je zal gaan leven in het komende jaar. Deze traditie gaat terug naar de vroege Babylonische tijd. Vroeger was het bekendste voornemen: 'het teruggeven van geleende goederen' en dan met name die goederen die met de landbouw te maken hadden. Oud en nieuw in Hongarije (Boldog újévet) Oud en nieuw in Frankrijk (Nouvel An) Oud en nieuw in Italië (Felice Anno Nuovo) In Napoli kende men de traditie van Lo Sciuscio. Een groepje zangers dat al zingend van huis tot huis trok. Hun liedjes en muziek waren bedoeld om geluk te brengen in het nieuwe jaar. De deur niet open doen betekende een jaar ongeluk. De traditie is zo goed als uitgestorven, maar in kleine dorpjes wordt deze soms nog in ere gehouden. De volgende ochtend als iedereen weer is bijgekomen, kan de dag traditioneel beginnen met het bijwonen van de heilige mis of het bekijken van het Urbi et Orbi uitgesproken door Il Santo Padre op het Piazza San Pietro. Oud en nieuw in Nederland
Het joodse nieuwjaar, Rosj Hasjana Het joodse nieuwe jaar, Rosj Hasjana, is gebaseerd op de cycli van de zon en maan. Bij een nieuwe maan, begint de nieuwe maand. Op nieuwjaar zeggen joden tegen elkaar sjana tova, wat gelukkig nieuwjaar betekend. Rosj Hasjanah, dat letterlijk betekent 'hoofd van het jaar' is het eerste van de 'Hoge Feestdagen' of 'Ontzagwekkende dagen'. Gedurende deze dagen staat de menselijke inkeer en de bezinning op zijn daden en handelen centraal. In de Joodse traditie begint het nieuwjaar in de herfst, wanneer de natuur op het punt staat af te sterven. Juist dan wordt de hoop opeen nieuw leven en een nieuw begin tot uiting gebracht. Omdat de maanden in het Joodse jaar getelt worden vanaf de lente, de Uittocht uit Egypte, valt nieuwjaar in de zevende maand.
Op de dag van Rosj Hasjana is er een feestelijke dienst in de synagoge. Tijdens deze dienst wordt op een ramshoorn geblazen: de Sjofar. De Sjofar kondigt de nieuwe maand aan waarin het nieuwe jaar begint. In deze periode stuurt men elkaar mooie nieuwjaarskaarten waarop de tekst staat: "Moge U worden ingeschreven voor een goed jaar" (le Sjana tova tikatévoe). Na Rosj Hasjana hebben joden tien dagen de tijd om tot inkeer te komen, op Jom Kippoer wordt dat afgesloten. Er is nog een nieuwjaar dat valt op de 15e van de maand sjewat (meestal in januari). Dan is het 'nieuwjaar van de bomen', dat het begin van het nieuwe landbouwjaar markeert (in Israël). Rosj Hasjana (nieuwjaar) valt nooit op een woensdag, vrijdag of zondag. Dat heeft te maken met Jom Kippoer dat niet op een vrijdag of zondag kan vallen, omdat dan de overgang naar of na de sjabbat te gecompliceerd wordt. Zie ook: De Joodse kalender ⇒ Al Hijra Muharram, Islamitisch nieuwjaar (kerkelijk)
Op de eerste dag van de islamitische maand muharram herdenken moslims dat de profeet Mohammed vzmh en zijn volgelingen in het jaar 622 de stad Mekka verlieten en naar Medina verhuisden. Enkele generaties later zou de datum van deze verhuizing, in het Arabisch Àl-Hijra” genoemd, als beginpunt voor de moslimkalender, de Hijra-kalender, worden genomen. De eerste dag van Muharram van het jaar 1 van de islamitische jaartelling komt overeen met 16 juli van het jaar 622 van de christelijke jaartelling. Data islamitisch nieuwjaar: Zie ook: ISLAMITISCHE FEESTEN ⇒ Muharram wordt vooral in de moskee gevierd. Op het volgende feest dat tien dagen later gevierd wordt is het pas echt vrolijk: Ashura, de tiende dag (feest) Ashura is de tiende dag van de eerste maand van het islamitisch jaar (10 muharan). Op deze dag wordt pas echt Nieuwjaar gevierd. Ashura is een dag van tegenstellingen, er heerst blijdschap om de dingen die moeten komen en verdriet om de dingen die voorbij zijn gegaan. Het wordt volgens de Islam aanbevolen om een dag te vasten. Het is toch ook een gezellige dag, want veel mensen zoeken elkaars gezelschap op. Niet alleen in huis, maar ook op straat. Op de ochtend van Ashura kun je beter niet op straat vertonen. Je riskeert namelijk een nat pak doordat iemand een emmer koud water over je heen kiept, of je met een waterspuit probeert te raken. Want op Ashura moet iedereen een bad nemen. Uit alle kranen van de hele wereld stroomt dan water uit de heilige bron de Zamzam bij Mekka. Overdag vast je, pas na zonsondergang mag je eten. Die maaltijd is een herdenking van de laatste keer dat Noach at aan boord van de Ark. In Shi'itische Moslimlanden (Iran) bezoekt men deze dag begraafplaatsen en wordt er gevast. De Shi'ieten herdenken de tragische dood van Hussein, de zoon van Ali en Fatima, de dochter van Mohammed. Hussein sneuvelde op 10 Muharram 61 (680 n. Chr.) tijdens een gevecht tussen regeringstroepen (Turken), en Husseins volgelingen. De aanleiding van het gevecht was de dood van Hassan, de broer van Hussein. Het gevecht vond plaats in de buurt van de plaats Kerbala. Sommige Shi'ieten hebben een ritueel dat er op neer komt dat men zich in het hoofd snijdt zodat het bloed aantoont hoe trouw men is aan Hussein, de kleinzoon van Mohammed, ere zei zijn naam. Op Ashura maken islamitische ondernemers de balans op van het afgelopen jaar. Daarna staan ze 2,5% van hun totale bezit af aan minderbedeelden. Hun gift kan bestaan uit een som geld, maar kan ook de vorm hebben van geschenken of levensmiddelen zoals bloem, suiker of olie. Er zijn mensen die op Ashura een complete feestmaaltijd aanrichten voor de kinderen uit de buurt. Het afstaan van bezit, dat Zakaat (religieuze belasting) wordt genoemd, is een van de vijf pijlers van de Islam.
's Avonds eten de kinderen cous-cous klaargemaakt met de gedroogde staart van het schaap dat bij het offerfeest is geslacht. Omdat de islamitische wereld voor alle gebeurtenissen die met God hebben te maken een andere kalender heeft valt Ashura ieder jaar op een andere dag: Zie ook: ISLAMITISCHE FEESTEN ⇒ Oud en nieuw in China (Chinees Nieuwjaar) Dit feest (en de twee dagen er op volgend) wordt gevierd door vrijwel geheel Azië - en overal waar een duidelijke Chinese bevolkingsgroep zich gevestigd heeft (ongeveer 1,4 miljard mensen). Het is gebruikelijk dat men schulden betaalt, nieuwe kleren worden gekocht, en het huis wordt schoongemaakt. Er is gewoonlijk een groot familiemaal en de goden worden geëerd. De mensen geven elkaar cadeaus, ingepakt in rood papier, in rood papier verpakt vuurwerk wordt afgestoken. De feesten kunnen ook drie of zelfs vijf dagen lang zijn. De 3e dag is ook de Verjaardag van Che Kung. Dezelfde data zijn ook geldig voor Tet in Vietnam en het Maannieuwjaar in Mongolië.
Zie ook: Chinese feesten ⇒
|
Zoek op internet:
|
In alle culturen wordt het nieuwe jaar op een feestelijke manier ingeluid. Veel kinderen zijn zich er niet van bewust dat jaartelling cultureel bepaald is. Dit is dus een mooie gelegenheid om een vanzelfsprekendheid ter sprake te brengen die bij veel kinderen leeft.
(Gelukkig Nieuwjaar)
Op de vooravond wordt de feestdag thuis ingewijd met het ontsteken van twee kaarsen. Net als op Sjabbat worden er twee broden gezegend. Maar alleen deze avond zijn deze galles niet recht maar rond. Dit symboliseert de oneindige cyclus van het leven en de cyclus van het jaar. Na het einde is er weer een nieuw begin. De galle wordt niet met zout bestrooid zoals op sjabbat, maar in honing gedompeld. Ook een zoete appel wordt gegeten nadat deze in honing is gedompeld onder het uitspreken van de wens: "Moge het een goed en zoet nieuwjaar zijn."
In het overwegend soennitische Marokko, vinden er op deze dag diverse niet religieuze rituelen plaats, die waarschijnlijk zijn overgebleven uit de pre-islamitische tijd (de Jahiliila) . Bijvoorbeeld baden in bronnen en rivieren, het ontsteken van vreugdevuren, het afschieten van vuurwerk. Het is vooral een feest voor kinderen, ze krijgen allerlei cadeautjes die lawaai maken: trommels, fluitjes, rotjes, rammelaars en ratels. Ook wel poppen en geld. 
Redactie: Jeroen Vink | E-mail:
De Wereld Feesten Almanak is met uiterste zorg gemaakt. De redactie is echter niet aansprakelijk voor eventuele fouten in de data of teksten. Als u onvolkomenheden aantreft in de inhoud of het gebruik van de website, dan kunt u dat melden bij de redactie. Ook kunt u ons altijd voorzien van aanvullingen en opmerkingen.
|